Біз қашан тазарамыз?..

Ешқандай кәсіпке айырбасталмайтын ең қызық, ең күрделі, ең әмбебап мамандық – журналистика. Тағдыр талайымызға жазған осы кәсіптің арқасында бұйырған елдерді аралаудың талай рет сәті түсіпті.

Егемен Қазақстан
20.03.2018 166
2

Жаңа іссапарлар, жаңа елдер, бұрын көрмеген бөтен мемлекеттер, басқа мәдениет. Әрине, мұның бәрі журналиске жаңа әсер сыйлайды, ауқымды пайымдауға үйретеді. Қазіргі журналистиканың ауанын байқап отырсаңыз, біздің әріптестеріміз шетелдерге алғаш шыға бастаған әне бір жылдардағыдай аузын ашып, өзге өркениетке таңданып қалам тербемейді. Өйткені жаһандану үрдісі өзге мемлекеттер бірнеше ғасыр бойы еңбектеніп жеткен игіліктерді бізге жылдам кіріктіріп отыр.

Өзге елдердегі әдемі ғимараттар мен кеңселер, супермаркет дүкендер, әлемге әйгілі брэндтік тауарлар, қысқасы, жаныңа керектің бәрі бізде бар. Бізде не жоқ? Енді бізге не жетіспейді? Осыдан біраз жыл бұрын бақытты болудың үш шарты бар екенін, оның бірі – таза ауаға барып тірелетінін оқып, таңғалғанымыз есте. Ол кезде Алматының аспаны тұнық, жұлдыздары анық, қол созым жерде тұрғандай жарқыраушы еді. Сондықтан болар бақыт пен таза ауаның арасынан байланыс таппай, қисынға келмейтін пәлсафа сияқты көрінді. Ол тұжырым туралы ұмытып та кетер ме едік, қазір ауа тазалығы, көк түтінді көшелердің мәселесі мегаполистің ең көкейкесті мәселенің біріне айналды.

Ебепке – себеп. Ойды ой қоз­ғайды. Әне бір жылы алпауыт АҚШ-ты, айдаһар Қытайды, тұманды Ұлыбританияны, түбіміз бір Түркияны аралай келіп, қаңтарда Берлин қаласына іссапармен бардық.

Алматының аязынан кейін бізді Берлинде нөсер жаңбыр қарсы алды. Қай елге барсаң да ең бірінші көзге ұратын нәрсе – құнттылық пен тазалық. Осы жоғарыда аталған әкімшілік қала Вашингтонның, сан миллион тұрғынды өзіне сыйғызған Бейжіңнің, консервативті Лондон мен Берлин көшелерінде де Алматыдағыдай қоқыс жоқ. Қаптаған қаңғыған ит көрмейсіз. Көшелері айнадай таза, темекінің де тұқылын таппайсыз. Көліктердің көптігіне қарамастан ауа да тап-таза, қылтиған көк шөптер де сол Тәңір жаратқан күйінде жайнап тұр.

Сонда бізге өзіміз тұратын қаланы сыйлауды, көшелерді ластамауды, көрінген жерге қақырып-түкірмеуді үйрену үшін тағы қанша жыл керек? Тазалық жоқ жерде – денсаулық жоқ! Ал денсаулықсыз адам қашан бақытты болып еді?

Тіпті Берлинде адамдар қыдыра­тын саябақтарға иті бар адамдар жіберілмейтін көрінеді. Хайуанаттар қыдыртатын арнайы саябақтарда неміс халқы иті «отырып» қойса, тезегіне дейін арнайы пакетке теріп жүретініне тәнті боласың.

Немістер жаратылғаннан осылай тазайым халық болып туған жоқ. Бір кездері тазалық пен бекзаттық­қа ұмтылған ұлттық бағдарлама құрылды. Намысқа тырысып осыны нәтижелі етті.

Бізге немістің намысындай намыс керек. Ұлан-байтақ қазақтың даласынан қалған байлық табылады.

Тіпті сонау Вашингтон сапарында америкалық әріптестеріміз бір жүргізуші әйелдің Пентагон қасынан өтіп бара жатып, көлігінің терезесінен бос бөтелкені лақтырып жібергені үшін, Пэрис Хилтон ханым көлікті мас болып жүргізгені үшін әкімшілік жазаларға тартылып жатқанын хабарлап, жазып жатты. Дәл осы тәртіпке бағынатын болсақ, қомақты айыппұл төлей алмайтын Алматының көп тұрғыны түрмеде отырар ма еді?..

Қоқыс лақтырды демекші, даму даңғылына түскен адамзат баласының бүгінгі ең көкейкесті мәселесінің бірі – қатты тұрмыстық қалдықтарды жою, қайта өңдеу мен кәдеге жарату. Мәселен, елімізде күніне 13 мың тоннадай қалдық жиналады. Оны өңдеуге қатысты жобалардың барлығы бастапқы қалпында. Шындығын айтқанда, еліміз қазірге қоқыстарды тек жинаумен ғана шектеліп отыр. Сондықтан уақыт ұзаған сайын бұл мәселе ушыға түсуі мүмкін.

Өз кезегінде Қазақстанның эколо­гиялық ұйымдары басқармасы­ның мәліметінше, қазірге тұрмыстық қатты қалдықтардың 5 пайызын ғана өңдеп отырмыз. Дүние жүзінде бұл мәселеде 162 елдің ішінде 39-шы орында көрінеміз.

Ойланатын мәселе...

Айнаш ЕСАЛИ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу