«Бүркітші» емес «құсбегі» дейтін болды...

Ұлттық спорттың биылғы дүрмекті жарыстарын тағы да бүркітшілеріміз бастап кетті. Жуырда Оралда өткен бәсеке бүркітшілеріміздің ақпан айында ұйымдастырылған үшінші жарысы. Шығыс өңірде басталған бүркітшілер сайысы Жетісуда жалғасып, іле-шала құсбегілер Батыс Қазақстан облысына жол тартты. Нақтырақ айтқанда, ақпан айының алғашқы күндері Семей өңіріндегі Үржар ауданының Бестерек ауылында Астана қаласының 20 жылдығына орай ересектер арасындағы бүркітшілердің ХІІ республикалық чемпионаты өтті.

Егемен Қазақстан
26.03.2018 11214
2

Ұлттық спорт түрлері қауым­дастығының ұйымдастыруымен, Үржар ауданы әкімдігінің қол­дауымен өткен биылғы жылдың елшілік бас жарысында 39 бүркітші бақ сынады.

Арада апта өткенде құс­бе­гі­леріміз Жетісуда бас қосты. Ал­маты қаласының ип­по­дро­мында «Руxани жаң­ғы­ру» бағ­дарламасы аясын­да «Қы­ран-2018» атты құсбе­гі­лердің рес­­публикалық тур­нир­інде Қазақ­­станның 10 аймағынан келген 60-қа жуық бүркітші үш күн бойы өзара «кім мықтыны» анықтады.

«Қансонар-2018» турнирі Батыс Қазақстан облысында тұң­ғыш рет ұйымдастырылды. Бұл өңірде алғаш өткізілген жа­рысқа Қазақстанның әр өңірі­нен – Атырау, Маңғыстау, Ақмо­ла, Алматы, Жамбыл, Көкше­тау, Қарағанды облыстары­нан, Астана мен Алматы қала­сы­­нан отыздан астам құсбегі қа­тыс­ты. Бір қызығы, іргеде өтіп жат­қан думаннан қалғысы келмей, Ресейдің көршілес Са­мара, Тольятти, Ульянов қала­ла­ры­нан қаршыға мен ителгі бап­тап жүрген құсбегілер де жолға шыққан екен. Қызыл кітапқа енген құстарын шекарадан өткізбей, тек өздері келуге мәжбүр болған. Шетелдік қо­нақтар Оралдағы құсбегілер сайы­сының ұйымдастырылуына, ел-жұрттың ықыласына ерекше қызығушылық танытты.

Еліміздің батыс өңір­ін­де бүркітшілеріміздің респуб­ли­калық сайыстарын ұйымдастыру өт­кен жылы бастау алған-ды. Дәл осындай жарыстар былтыр Маңғыстау мен Атырау об­лысында өтті. Биылғы шара Ба­тыс Қазақстан облысы басшы­лы­ғының қолдауымен өтті. Мұ­ны құсбегілік дәстүрдің еліміз­дің батыс өңірінде қайта жанда­нуы деп айтуға болады. Қазір­гі кез­де республикамызда жет­піс­тен астам құсбегі бар. Ата-ба­ба­­мыз­дан мұра болған дәстүрлі өнер жыл өткен сайын жандана түсуде.

Қатарынан үш ірі бәсекені өткізген құсбегілеріміз өткен сен­біде Бурабай кентінде респуб­ли­калық семинар-кеңес ұйым­дастырды. Еліміздегі бүркітшілік өнерді дамытуға күш салып жүр­ген бірнеше облыстағы ма­ман­дар мен халықаралық құсбе­гілер өкілдері қатысқан бұл семинар-кеңесте бүркітшілер жарысының бұрынғы бекітілген ере­жесіне толықтырулар мен өзгерістер енгізілді.

Мәдениет және спорт ми­нис­трлігі Спорт және дене­шы­нық­­тыру істері комитеті мен Ұлт­тық спорт түрлері қауым­дас­тығының ұйымдастыруымен өткен аталмыш жиынның өзе­гі бүркітшілер жарысын өткі­зу ережесіне толықтырулар мен өзгерістер енгізу болған. Негі­зінде, бүркітшілер жарысын өткі­зу ережесіне толықтырулар енгі­зу көптен көтеріліп келеді. Осы мәселе туралы өткен жылы Алматы қаласында да үл­кен жиын өткен. Биыл Бурабай­да ұйым­дастырылған аталмыш семи­нар-кеңесте сол бұрын айты­лып келген көп мәселенің шешімі талқыға түсіп, түйіні қо­йылғандай болды. Жиынға әлем­дік құсбегілер қауым­дас­тығының Азия елдері бойынша жетекшісі Бақыт Қарнақ­баев, Венгрия құсбегілер феде­ра­­циясының өкілі Шандор Дороги, Алматы қаласындағы «Қы­ран» федерациясының атқа­рушы директоры Бағдат Мүп­текеқызы, Ақмола облысы әкімінің кеңесшісі Шынарбек Батырханов және оннан астам облыстан келген осы сала жаттықтырушылары қатысты. Көптеген жыл осы құсбегілік саласында тер төгіп келе жат­қан ардагер бүркітшілердің, тәжі­ри­белі мамандардың тарапынан ұсынылған ой-пікірлер еске­ріле келе, Бүркітшілер ереже­сіне мынадай өзгерістер енгізу ұйғарылды.

Жарыс үстінде құсбегілер бұрын бүркітті қолға шақыруды тек жаяу орындап келген. Бұдан былай бүркітті қолға шақыру тек ат үстінде атқарылады.

Бүркітті қолға шақыру бұ­ған дейін 200 метр болса, бұл қа­шық­тық енді 500 метрге ұзартылды.

Бүркітті тірі аңға салу бо­йынша да өзгеріс бар. Бұдан бы­лай­ғы жарыста бүркітті тек қоян мен түлкіге салады. Бүркіт­ті қас­қырға салу туралы бөлім алы­нып тасталды.

Дүниежүзілік құсбегілер өкіл­дері ұсынысымен бұдан бы­лайғы уақытта жарыс «Бүр­кіт­шілер жарысы» емес «Құсбегілер жарысы» болып аталатын болды.

Төлеген ЖӘКІТАЙ,

Ұлттық спорт түрлері қауымдастығының баспасөз қызметкері

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

19.02.2019

Қарағандыда биыл қандай жолдар жөнделеді

19.02.2019

Елорда оқушылары инновацияға ден қояды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу