«Қарыз құлдығынан» сақтану керек

Елімізде 2017 жылы заңды тұ­лға­ларға берілген банктік не­сиелер 2016 жылмен салыс­тыр­ғанда 5,8 пайызға қысқарған. 

Егемен Қазақстан
26.03.2018 5368
2 Aptanews.kz

Ал жеке тұлғаларды несиелендіру 12,4 пайызға артқан. Қаражатқа шаққанда компанияларға беріл­ген займ ауқымы 500 мил­лиард­қа төмендеген, ал халыққа бері­летін займ керісінше, осындай сомаға өскен. Бұл банктер на­за­ры­ның қарапайым халық­­қа бұ­­ры­ла бастағанын көрсете­ді. Себе­бі олардан қарызды өндіріп алу оңай. Сайып келгенде бұл экономиканың дамуына үлкен қауіп төндіреді. Өйткені өндіріс және ұсыныс саласын несиелендірудің орнын тұтыну саласын несиелендіру басады. Бұл баға өсіміне және өндірістің даму мүмкіндігінің төмендеуіне әкеліп соқтырады. Тұтынушылық несиелердің не­гізгі бөлігі отандық тауарлар­ды сатып алу үшін емес, им­порттық электрониканы, жиһаз­дар мен киімдерді тұтыну үшін алынатыны дәлелденген.

Екіншіден, жеке тұлға­лар­ды несиелендірудің қар­қы­ны тым жоғары. Жалпы әлем­дік тәжірибе несиел­ен­діру­­­дің дұрыс өсімі халықтың қар­­ж­ы­лай табысы­ның және жа­л­пы экономика­ның өсіміне сәй­кес болу керекті­гін көр­се­тіп отыр. Қазақстанда халық­ты несиелендірудің 12 па­йы­з­ға ұлғаюы Ішкі жалпы өнім­нің небары 4 пайызға артуы мен аза­ма­ттардың шынайы табы­сы­ның 2,5 пайызға төмен­деуі жағ­дайында орын алып отыр. Бұл өмір сүру деңгейін қалыпты жағ­дайда ұстап тұру үшін халық тұтынушылық несиеге жүгінуге мәжбүр дегенді білдіреді, яғни олар несие арқылы өздерінің тө­мен табыстарын толтырады.

Елімізде банктік несиелен­діруден басқа онлайн-несиелен­діру де қарқынды жүріп жатыр. Онлайн-несиелендіру 350 па­йызға өскен. Оны ешкім рет­те­мей­ді. Бұл займдар бойынша сый­ақы өте жоғары, жылдық үс­тем­ақы шамамен 700 пайызды құрайды.

Қазіргі таңда біз мынадай өте қауіпті жағдайды бақылап отырмыз: банктер, микроқаржылық ұйымдар, ломбардтар мен жар­тылай заңсыз займдар бойын­ша онлайн-кеңселер қазақ­стан­дықтардың табыс деңгейі­нің және қаржылық сауатты­лық­тарының төмендігін пайдаланып, несиелік өнімдерді сату­дың агрессиялық саясатын жүр­гізуде. Сөйтіп жаңа несиелер ескі несиені жабу үшін алынады да, қазақстандықтар қарыз құл­дығына түседі. Қаржылық «фастфуд» нарығының қарқынды өсуі халықтың қаржылық жағдайына кері әсерін тигізіп отыр.

Мәжілістегі «Халық комму­нис­тері» фракциясы Үкімет басшысы Бақытжан Сағынтаевтың атына депутаттық сауал жолдап, ескі несиені жабу үшін жаңа не­сие алу арқылы халықтың үне­мі қарызға батуына қарсы ек­е­німізді жеткіздік. Сонымен қа­тар несиелендіру бұлай жалғаса бермеуі керектігін ескерттік. Бо­рыш­ты қайтару бұқаралық мәсе­леге әкеліп соқтырып, әлеу­меттік шиеленісті ушықтырады және шынайы экономикалық секторға зиянын тигізеді. Осы­ған орай уа­қыт оздырмай Үкі­мет не­сие­лендіру нарығында азамат­тары­мыздың құқығын қорғау бо­йынша кешенді шара қабылдауы қажет.

Айқын ҚОҢЫРОВ,

Мәжіліс депутаты

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу