Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің бұйрығы

Егемен Қазақстан
30.03.2018 3935
2

Ресми бөлім (30.03.2018)-жүктеп алу

2018 жылғы 29 қаңтар        №56            Астана қаласы

«Инвестицияларды мемлекеттік қолдаудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 1133 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы

бұйырамын:
1. «Инвестицияларды мемлекеттік қолдаудың кейбір мәселелері туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 1113 бұйрығына (Нормативтiк құқықтық актiлердiң мемлекеттiк тіркеу тізілімінде № 12572 болып тіркелген, «Әділет» ақпараттық-құқықтық жүйесінде 2016 жылғы 13 қаңтарда жарияланған) мынадай өзгерістер енгізілсін:
көрсетілген бұйрықпен бекітілген инвестициялық преференцияларды беруге арналған өтінімнің нысаны осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;
көрсетілген бұйрықпен бекітілген инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптар осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;
көрсетілген бұйрықпен бекітілген инвестициялық келісімшарттың жұмыс бағдарламасын орындаудың ағымдағы жай-күйінің актісінің нысаны осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын;
2. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Инвестициялар комитеті:
1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
2) Осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз тасығыштағы және электрондық нысандағы көшірмелерін Қазақстан Республикасы Нормативтiк құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкiне ресми жариялау және енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;
3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспа басылымдарына ресми жариялауға жіберуді;
4) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын;
5) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республи­касының Инвестициялар және даму вице-министріне жүктелсін.
4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

 Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрі 
Ж.ҚАСЫМБЕК

«КЕЛІСІЛДІ»
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігі
Статистика комитетінің төрағасы
 _____________ Н. Айдапкелов
2018 жылғы 1 ақпан 

 Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 
2018 жылғы 29 қаңтардағы №56 бұйрығына 
1-қосымша
 Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 
2015 жылғы 30 қарашадағы №1133 бұйрығына 
1-қосымша 
Нысан
Инвестициялық преференцияларды беруге арналған өтінім
1-тарау. Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы туралы мәліметтер
1.    Қазақстан Республикасының заңды тұлғасының атауы    
2.    Орналасқан жері: заңды мекенжайы және нақты орналасқан жері    
3.    Бизнес сәйкестендіру нөмірі (БСН)    
4.    Қазақстан Республикасы заңды тұлғасының басшысы    _____________________________________
(тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)
_________________________________ (телефон, факс, электрондық поштасы)
5.    Қазақстан Республикасы заңды тұлғасының бас бухгалтері    _____________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)
_________________________________ 
(телефон, факс, электрондық поштасы)
6.    Инвестициялық жобаның менеджері    _____________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)
_________________________________
(телефон, факс, электрондық поштасы)
2-тарау. Инвестициялық жоба туралы мәліметтер
7.    Инвестициялық жобаның атауы    ______________________________________
8    Инвестициялық жобаны іске асыру орны (облыс, аудан, қала)    
9.    Инвестициялау үшін таңдалған қызметтің басым түрі(лері) (экономикалық қызмет түрлерінің жалпы жіктеуші сыныптарының деңгейінде)    ______________________________________
10.    Қосылған құн салығын есепке алмай заңды тұлғаның тіркелген активтерге инвестициялардың көлемі (тіркелген актив пайдалануға берiлгенге дейiн инвестициялық преференцияларды беруге арналған өтінімді ұсынғанға дейін 24 айдан ерте емес мерзімдегі шығындар есепке алынады)    _____________________________________
(теңге)
11.    Жобаны қаржыландыру көздері, мыналардың болуы:
1) меншік қаражаты 
2) қарыз қаражаты 
3) бюджеттік қаражат     1) ____________________________________
(меншік қаражатының болуын растайтын құжаттың атауы, №, күні)
2) ____________________________________
(жобаны қаржыландыру көздерін белгілейтін құжаттың атауы, №, күні, кредитор)
3) __________________________________
(бюджеттік қаражаттарын қаржыландыруды
растайтын құжаттың атауы, №, күні)
3-тарау. Жобаны іске асыру үшін талап етілетін инвестициялық преференциялар*
12.    1) технологиялық жабдықтың, оның жинақтауыштарының;
2) технологиялық жабдыққа қосалқы бөлшектердің, шикізат пен материалдардың импорты кезінде кеден баждарын төлеуден босату     1) _______________________________
 (жеңілдетілген сома)
2) _____________________________ 
(жеңілдетілген сома)
12-1    Шикізат пен (немесе) материалдардың импорты кезінде қосылған құн салығын төлеуден босату    ____________________________________ (жеңілдетілген сома)
13.    Кедендік тазартуды жүргізу орны    
14.    Мемлекеттік заттай грант    ______________________________________
(нарықтық құны)
__________________________________
(алдын ала келісуді растайтын құжаттар)
15.    Жер салығы бойынша жеңілдіктер**    ________________________________
(шарттық сомасы)
16.    Мүлік салығы бойынша жеңілдіктер**    ________________________________
(шарттық сомасы)
17.    Корпоративтік табыс салығы бойынша жеңілдіктер***    ________________________________
(шарттық сомасы)
18.    Инвестициялық субсидия**    ____________________________
(мың. теңге)
Қосылған құн салығын және акциздерді есепке алмай, құрылыс-монтаждау жұмыстарына және жабдықты сатып алуға жұмсалған сома көрсетіледі
19.    Шетелдік жұмыс күшінің саны***, оның ішінде (инвестициялық преференцияларды беруге арналған өтінімге қосымшаға сәйкес):
1) басшылар,
2) жоғары білімі бар мамандар,
3) білікті жұмысшылар    1) _____________________________
(адам саны)
2) _____________________________
(адам саны)
3) ____________________________
(адам саны)


 Ескертпе:
 * қажеттілігі болған жағдайда толтырылады;
 ** жаңа өндірісті құру бойынша инвестициялық басым жобаны іске асыратын заңды тұлғаға арналған;
 *** жаңа өндірісті құру, сондай-ақ қолданыстағы өндірісті кеңейту және (немесе) жаңарту (реконструкциялау, жаңғырту) бойынша инвестициялық басым жобаны іске асыратын заңды тұлғаға арналған 

4-тарау. Инвестициялық жоба бойынша жұмыс бағдарламасы
______________________________________________________________ 
(атауы) 
 Инвестордың атауы: ___________________________

1-бөлім: тіркелген активтерге инвестициялар, мың теңге
Шығын баптары    Тіркелген актив­терді пайдалануға беру күні    Күнтізбелік жыл    Барлығы
        1-жарты-жылдық    2-жарты-жылдық    жыл бойынша жиыны    
                    
1-бөлім бойынша жиыны:                    
                    
2-бөлім: технологиялық жабдыққа қосалқы бөлшектер, шикізат және материалдар импорты, саны
Шығын баптары    Өлшем бірлігі    Игеру кезеңі    Барлығы
        1-жарты-жылдық    2-жарты-
жылдық    жыл бойынша жиыны    
1. Қосалқы бөлшектер, оның ішінде:                    
                    
2. Шикізат, материалдар, оның ішінде:                    
                    
2-бөлім бойынша жиыны:                    
3-бөлім. Өндірістік көрсеткіштер, заттай көріністегі саны
№ р/н    Тауарлардың жұмыстар мен көрсетілетін қызметтердің атауы    Күнтізбелік жыл    Барлығы
        1-жарты-жылдық    2-жарты-жылдық    Жыл бойынша жиыны    
                    
3-бөлім бойынша жиыны                


5-тарау. Еуразиялық Экономикалық Одақтың заңнамасына және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес кеден баждарын салудан босатылатын, импортталатын технологиялық жабдық пен оның жиынтықтауыштарының, қосалқы бөлшектердің, шикізат пен материалдардың тізімі және көлемі*. 
№    Атауы    Еуразиялық экономикалық одағының сыртқы эконо­микалық комиссиясының тауарлық номенклатурасы- ЕАЭО СЭҚ ТН    Өлшем
бірлігі    Саны    Тауарларды бірдей жіктеуге мүмкіндік беретін құжаттар**
1.                    
2.                    
Жиыны


Ескертпе:
* қажеттілігі болған жағдайда толтырылады;
** тауарларды жіктеу бойынша ақпарат тауарлардың толық коммерциялық атауын, фирмалық атауын, негізгі техникалық, коммерциялық сипаттамаларын және өзге де ақпаратты, оның ішінде бұйымдардың фотосуреттерін, суреттерін, сызбаларын, паспорттарын, және өтініш берген заңды тұлға басшысының қолымен және мөрімен куәландырылған басқа да құжаттарды қамтуы тиіс.
6-тарау. Инвестициялық басым жоба үшiн инвестициялық преференциялар келесі шарттар сақталған кезде беріледі 2015 жылғы 29 қазандағы Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінінің 286-бабының 5-тармағына сәйкес.
________________________________
(Қазақстан Республикасының заңды тұлға басшысының тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)    _______________________________
(қолы, мөрі (бар болған жағдайда) және күні)


Инвестициялық преференцияларды беруге арналған өтінімге 
қосымша
Нысан

Тартылатын шетел жұмыс күші туралы мәлімет
№    Тегі, аты, әкесінің аты, (оның ішінде латын әріптерімен)    Туыл-ған күні    Азаматтығы / тұрғылықты елі    Төлқұжатының нөмірі, берілген күні мен берген орган (жеке басын куәландыратын құжат)    Тартылатын кезеңі (ай, жыл)
                    

________________________________
(Қазақстан Республикасының заңды тұлға басшысының тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)    _______________________________
(қолы, мөрі (бар болған жағдайда) және күні)

Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 
2018 жылғы 29 қаңтардағы №56 бұйрығына 
2-қосымша 
 
 Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 
2015 жылғы 30 қарашадағы №1133 бұйрығына 
2-қосымша

Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптар
1. Бизнес-жоспар мынадай бөлімдерден тұрады: 
1) жобаның түйіндемесі;
2) технологиялық бөлім;
3) коммерциялық бөлім; 
4) әлеуметтік-экономиялық және экологиялық ықпалы*; 
5) қаржылық бөлім*.
2. Жобаның түйіндемесі өзіне мыналарды қамтиды: 
1) заңды тұлға туралы ақпарат:
елді көрсете отырып, шетелдік қатысу үлесі;
квазимемлекеттік сектор субъектісінің үлесі;
2) жоба бойынша ақпарат:
жобаның атауы; 
жобаның мақсаты; 
болжанатын инвестициялық жобаның сипаты (жаңа өндірістерді құру, қолданыстағыларды кеңейту және жаңарту);
құрылатын жаңа жұмыс орындарының (уақытша және тұрақты) саны;
экономикалық қызмет түрлері бойынша өнім жіктеуішісіне сәйкес шығарылатын өнімнің номенклатурасы (ҚР ЭҚТӨЖ).
3. Технологиялық бөлім өзіне мыналарды қамтиды: 
1) технологиялық процесте сатып алынатын және қолданатын тіркелген активтерді, сондай-ақ импортталатын шикізат пен материалдарды көрсете отырып, инвестициялық жоба технологиясының сипаттамасы;
2) инвестициялық жобадағы қазіргі заманғы технологиялардың қолданылуы; 
3) Бизнес-жоспарды жасау бойынша талаптарға 1-қосымшаға сәйкес (осы шикізат пен материалдарды импорттау кезінде толтырылады)техникалық және құндық сипаттамалары бойынша импортталатын шикізат пен материалдардың салыстырмалы талдауы; 
4. Коммерциялық бөлім өзіне мыналарды қамтиды: 
1) шикізатты, материалдар мен жабдықтарды жеткізу: 
пайдаланатын шикізат пен материалдар түрлерінің тізбесі;
пайдаланылатын шикізат пен материалдардың атауы мен көлемін көрсете отырып, инвестициялық жоба шеңберінде жабдықта шығарылатын дайын өнім бірлігінің өндірісіне импортталатын шикізат пен материалдар шығыстарының орташа нормасы (технологиялық жабдыққа қосалқы бөлшектердің, шикізат пен материалдардың импорты кезінде кеден баждарын төлеуден босату, сонымен қатар шикізат пен (немесе) материалдардың импорты кезінде қосылған құн салығын төлеуден босату кезінде толтырылады);
қажетті технологиялық жабдықтардың тізбесі;
технологиялық жабдықтың жаңалығы (жабдықтың шығарылған күні мен моделі);
инвестициялық преференцияларды беруге арналған өтінімді ұсынған заңды тұлғамен шарттық қатынастың бар болуын көрсете отырып, технологиялық жабдық пен шикізатты жеткізушілер;
2) маркетинг: 
өнімді өткізу - қандай өңірлерге, қандай тұтынушыларға, шетелдегі қай елдерге жеткізу болжанатынын, нарықта ұқсас, өзара алмастырушы немесе өзара толықтырушы тауарлардың, көрсетілетін қызметтердің бар екенін көрсету;
5. Әлеуметтік-экономиялық ықпалы өзіне мыналарды қамтиды:
1) инвестициялық жобаның тікелей қатысушылары: 
жобаны құрушы, бас мердігер, мердігер, қосалқы мердігер немесе сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі саласында (іздену және жобалау қызметін, инжинирингтік көрсетілетін қызметтерді қоса алғанда) көрсетілетін қызметтерді орындаушы, жабдықты жеткізуші, шикізат пен материалдарды жеткізуші, делдалдар;
2) Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарды жасау бойынша талаптарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жобаның еңбек ресурстарына мұқтаждығы (саны);
3) тартылатын шетел жұмыс күшінің функционалды міндеттемелерінің таралуы (инвестициялық басым жобаларды іске асырған кезде толтырылады) *;
4) Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өндірісті пайдалануға енгізгеннен кейін жұмысшыларға мұқтаждығы*; 
5) инвестициялық жобаны іске асыру кезінде күтілетін әлеуметтік әсер.
6. Қаржы бөлімі өзіне мыналарды қамтиды: 
1) инвестициялық жобаны іске асыру құны, қаржыландыру көздері:
меншік қаражаты; 
қарыз қаражаты (кредиттер немесе тартылған шаруашылық субъектілердің қаражаты) және/немесе грант;
бюджеттік қаражат;
2) қаржылық талдау: 
инвестициялық преференцияларды есепке алмай және тиісті инвестициялық преференцияларды есепке ала отырып, модельдерді есептеуді қамтитын жобаның қаржылық моделі;
жобаның өмірлік кезеңі ішінде таза дисконттық табыс;
жобаның өмірлік кезеңі ішінде табыстылықтың ішкі нормасы;
жобаның өтімділік мерзімі (қарапайым және дисконттық);
табыстың қарапайым нормасы (рентабельділігі);
Бизнес-жоспарды жасау бойынша талаптарға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша республикалық және жергілікті бюджет үшін шартты шығындар мен кірістердің есебі.
7. Инвестициялық жобаның бизнес-жоспары тігіліп және нөмірленуі, заңды тұлғаның бірінші басшысының қолымен және мөрімен (бар болған жағдайда) куәландырылуы тиіс.
Ескертпе:
*инвестициялық жобаны іске асыратын заңды тұлғалар толтырмайды. 

Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптарға 1-қосымша 
Нысан

Техникалық және құндық сипаттамалары бойынша импортталатын шикізат пен материалдарды салыстырмалы талдау
Тауардың атауы    Техникалық сипаты    Құндық сипаты
    Қазақстан Республи-касында    ЕАЭО елдерінде    басқа елде (-рде)    Қазақстан Республи-касында    ЕАЭО елдерінде    басқа елде (-рде)
                        


Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптарға 2-қосымша 
Нысан

 Жобаның еңбек ресурстарына мұқтаждығы (саны)
Құрылыс кезеңіндегі    Пайдалануға енгізгеннен кейін (1 жыл)
Қазақстан Республикасының азаматтары    Шетелдік жұмыс күші    Қа зақстан Республикасының 
азаматтары    Шетелдік жұмыс күші
            


Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптарға 3-қосымша 
Нысан

Өндірісті пайдалануға енгізгеннен кейін жұмысшыларға мұқтаждығы
р/с
№    Кәсіптің атауы    Біліктілік деңгейі (тарифтік разряды, санаты)    Саны
            


Инвестициялық жобаның бизнес-жоспарын жасау бойынша талаптарға 4-қосымша 
Нысан

Республикалық және жергілікті бюджет үшін шартты шығындар мен кірістердің есебі

Бюджетке міндетті төлемдердің түрлері    Күнтізбелік жыл    Жиыны
    преференцияларды есепке алмай бюджетке түсетін түсім    преференцияларды есепке алғанда бюджетке түсетін түсім    преференцияларды есепке алмай бюджетке түсетін түсім    преференцияларды есепке алғанда бюджетке түсетін түсім
Корпоративтік табыс салығы                
Мүлік салығы                
Жер салығы                
Кедендік баж салығы                
Әлеуметтік салық                
Зейнетақы төлемдері                

 Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 
2018 жылғы 29 қаңтардағы №56 бұйрығына 
3-қосымша
 Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің
 2015 жылғы 30 қарашадағы №1133 бұйрығына
 4-қосымша 
Нысан
_______ жылғы «____» _______ № ________
Инвестициялық келісімшарттың жұмыс бағдарламасын
орындаудың ағымдағы жай-күйінің
АКТІСІ
20____ жылғы «__» _______ № ________

Тіркелген активтерге инвестициялар
№    Келісімшартқа 1-қосымшаның және 2- қосымшаның 1-бөлімнің мәліметтері    Тексеру барысында белгіленген нақты деректер    Сомасының ауытқуы, +/- («5» баған - «3» баған)
    шығын баптары    сомасы (мың теңге)    пайдалануға енгізілген күні    сомасы (мың теңге)    пайдалануға енгізілген күні    
1    2    3    4    5    6    7
1.1                        
және т.б.                        
                        
    Жиыны:                    
Растайтын құжаттарды көрсете отырып, нақты көрсеткіштердің жоспарлыдан ауытқу себептері мен дәлелдері            


Қосымшалар:
1) инвестициялық келісімшарт бойынша міндеттемелерді орындауды растайтын құжаттардың жиынтық тізілімі;
2) инвестициялық қызмет объектісінің фото суреттері; 
3) инвестициялық келісімшартқа қатысты қосымша құжаттар. 
Тексеруші: ____________________________________________________
 (Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) ( қолы)
Мен, ________________________________________________________________
 (Инвестициялық келісімшарт жасасқан заңды тұлға басшысының
 тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) және лауазымы)
тексеру үшін ұсынылған құжаттардың түпнұсқалылығы мен дұрыстығын растаймын.
Тексеру нәтижелерімен таныстым.
____________________________________________________________________
 (өткізілген тексеру бойынша ескертулер және/немесе ұсыныстар)
_______________________
(қолы және мөрі)

Бас бухгалтер: ___________________________________    __________________
        (Тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)          (қолы)

Бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2018 жылғы 16 ақпанда Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің тізіліміне №16371 болып енгізілді.

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу