Жұмыс уақыт талабына сай болуы тиіс

Қостанайда кәсіподақтардың бастауыш ұйымдарының тұңғыш форумы өтті

Еліміздегі кәсіподақ бастауыш ұйымдарының форумы тұңғыш рет Қостанайда өтті. Республикалық Кәсіподақтар федерациясының ұйымдастыруымен өткен форум «Бес әлеуметтік бастама. Әлеуметтік инновациялар. Келешек келбеті» деген тақырыпты өзек етті.

Егемен Қазақстан
10.04.2018 572
2

Оған Қостанай облысындағы бас­тауыш кәсіподақ ұйымдарының 260 бас­шысы мен өкілдері, Парламент депутаттары, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі мен «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер па­л­а­тасының мамандары қатысты. Алқалы жиында Кәсіподақтар фе­дерациясының төрағасы Бақытжан Әб­дірайым жұмысшылардың әлеу­меттік мүддесін қорғайтын ұйым жұмысын бүгінгі уақыт талабы тұрғысынан ұйымдастыру керек­тігін тілге тиек етті. Елімізде қоғам­дық, экономикалық қатынастар өз­гер­ген жылдары кәсіподақтар ұйым­дарының жұмысы да әлсіреді. Ең­бек нарығындағы өзгерістер бұл ұйым­­ның бұрынғыдай даңқын, беделін кеміткені рас. Дүние жүзінде кәсіподақ қозғалысының кемуіне түрлі себептер бар. Жұмысшылардың бір жерде тұ­рақ­тап істемеуі, жұмыс берушіге қа­шықтан (дистанциялық) жалдануы не­месе жұмысшының дербес жүріп та­быс табуы секілді бүгінгі уақыттың көрі­ністері үшін кәсіподақ ұйымы, қоз­ғалысы маңызды болмай қалды. Алайда әлемдік деңгейдегі кәсіподақ қозғалысында мұндай өзгерістер орын алғанымен, жұмысшылардың әлеу­меттік жағдайы бәрібір маңызды болып қала берді.

Уақыт кәсіподақ ұйымы жұмыс істе­ген компаниялардың қаржылық табысы да артатынын көрсетіп отыр. Кәсіпорындарда үшжақты келісім жа­салса, әлеуметтік мәселелер дұрыс қойылса, олардың инвестициялық тартымдылығы да артады екен. Ал­пауыт компаниялардың өзі қар­жы­сын салатын жерде ұжымдық келі­сім­шарттың, кәсіподақ ұйымының бар-жоғын бағамдайды. Әлемдегі мо­йыны озық дамыған елдерде ком­паниялардағы жұмысшылардың ең­бек және әлеуметтік өмірінің сапасын кәсіподақ ұйымы мен ұжымдық келі­сімшарт бар-жоғына қарап бағалайды. Ал ондай ұжымдық келісімшарт еңбек күнінің ұзақтығын, еңбек демалысын, қауіп­сіз еңбек жағдайын одан әрі да­мы­туды, гендерлік тепе-теңдікті сақ­тау сияқты көптеген мәселелерді қамтиды. Федерация төрағасы Ба­қыт­жан Әбдірайым кәсіподақ қоз­ғалысында дамыған елдердегі тәжі­рибелерден үйрену керектігін де ес­кертті.

– Бастауыш ұйымдар өз жұмысын жан­дандыруы және дәстүрлі қыз­метінің аясын кеңейтуі тиіс. Бүгінде кәсіподақтар әлемнің дамыған 30 елінде қабылданған «Өмір сүру сапасы» атты көрсеткішті кәсіподақтарға енгізуі қажет, – деді Бақытжан Жарыл­ғасынұлы.

Форумға қатысқан облыс әкімі Архи­мед Мұхамбетов Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың бес әлеуметтік бастамасынан туындайтын мәсе­ле­лерді кәсіподақ ұйымдары басшы­лыққа алуы қажеттігін айтты.

– Бастауыш кәсіподақ ұйымдары ұжым­дардағы әлеуметтік мәселелерді көтере отырып, олардың заң аясында ше­шілуіне, әлеуметтік тұрақтылықты сақтауға атсалысады. Сонымен қа­тар мемлекет тарапынан жасалып жатқан шараларды, Елбасының бес әлеуметтік бастамасын еңбек ұжымдарында кеңінен түсіндіруіміз керек, – деді Архимед Бегежанұлы. – Об­лыста 21 үш жақты комиссия жұ­мыс істейді. Өткен жылы бір мыңнан астам жұмысшының 120 миллион тең­ге айлық жалақылары өндіріп берілді. Осындай еңбек дауларында үшжақты келісімшарттың берері де, қоғамдық маңызы да жоғары.

Кәсіподақ қозғалысының лидері Ба­қытжан Әбдірайым айтқандай, кәсіподақ ұйымы және ұжымдық ке­лісімшарт сақталған жерде сыбайлас жемқорлыққа, көлеңкелі эко­номиканың «сызбаларына» жол берілмейді. Бір өкініштісі, еліміздегі жұмыс берушілердің көпшілігі ұжымдық келісімшарт арқылы әріп­тестіктің нақты жүйесін құруға асық­пайды. Оның мысалы Қостанай облысында да бар. Бүгінде ұжымдық келісімшарттың қамтуы 56,5 пайызды құрайды. Ал ұжымдық келісімшарт не­гізінен кәсіподақ ұйымы бар кәсіп­орындарда жасалады. Сонымен қа­тар форумда бастауыш кәсіподақ ұйымдарының белсенділігін арттыру, сол арқылы еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қорғау, ұжымдық шарттардың са­нын арттыру, кәсіподақ қатарына жас­тарды тарту қажеттігі де сөз болды.

Форумда сөз сөйлеген Мәжіліс депу­таты Ирина Аронова Үкіметте ең­бек заңнамаларына толықтырулар мен өзгертулер енгізу туралы заң жо­басы дайындалып жатқанынан хабардар етіп, кәсіподақтар жетек­шілері мен белсенділерін осы заң жобасы жарияланғаннан кейін өз ұсы­ныстарын жіберуге шақырды. Сонымен қатар форумда Соколов-Сарыбай кен өндіру бірлестігіндегі кәсіподақ ұйымының төрайымы Татьяна Шерстобитова мен басқа да бастауыш кәсіподақ ұйымдарының жетекшілері сөз алды.

Форум аясында Қазақстан Кәсіп­одақтар федерациясы мен Қос­танай облысы әкімдігі арасында Еңбек қауіпсіздігі мен еңбекті қор­ғау жә­не өңірде әлеуметтік-еңбек дау­ла­рының алдын алу мәселелері бойын­ша меморандумға Кәсіподақтар феде­рациясының төрағасы Бақытжан Әбдірайым мен Қостанай облысының әкімі Архимед Мұхамбетов қол қойды.

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,
«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Таразда Мемлекеттік басқару академиясының филиалы ашылды

19.09.2018

Сауль Альварес IBO чемпиондық титулынан айырылды

19.09.2018

Жаңа жылдан бастап дәрілік заттардың бағалары реттелмек

19.09.2018

Қостанайда ішкі істер органдары ақпараттық қызметтің 100 жылдығы аталып өтілуде

19.09.2018

Халық қаһарманы Қасым Қайсеновке арналған кеш өтті

19.09.2018

Солтүстік Қазақстанның қос бишісі Азия чемпионатынан екі алтын медаль олжалады

19.09.2018

Қазақстанның тұрақты өкілі: елдегі жағдайды тұрақтандырудағы жетекші рөл ауғандарға тиесілі болуы керек

19.09.2018

Арыстанбек Мұхамедиұлы фильмдерді қазақ тіліне аударудың үш нұсқасын ұсынды

19.09.2018

«Астана Банкі» лицензиясынан айырылды

19.09.2018

Жауқазын жырлар жалыны

19.09.2018

Тоғыз тонна есірткі тәркіленді

19.09.2018

Жазушымен жүздесу

19.09.2018

Қостанайда Отбасы күні қарсаңындағы акциялар шеруі басталды

19.09.2018

Тарихи атаулармен түрленеді

19.09.2018

Ұстаздығы ұшан-теңіз жан

19.09.2018

«Герцептин» тапшылығы алаңдатады

19.09.2018

Йога жүктілікті жеңілдетеді

19.09.2018

Дамудың рецепті – балалардың ойнауы

19.09.2018

Жайнагүлдің жанарындағы жарқыл

19.09.2018

Теңіз деңгейінің көтерілуі әуежайларға қауіпті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу