Ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарының қысқаша тарихы

Осыдан 127 жыл бұрын, яғни 1891 жылы алғаш рет ауыр атлетикадан әлем чемпионаты ұйымдастырылды. Лондонда өткен айтулы жарыста небәрі 6 мемлекеттен келген 7 спортшы бақ сынады. Бір ғана салмақ дәрежесі бойынша өткен сайыста жергілікті зілтемірші Эдвард Лоуренс Леви топ жарса, италиялық Джакомо Дзафарана мен бельгиялық Артур Франсуа күміс пен қола медальді өзара бөлісті.

Егемен Қазақстан
11.04.2018 10762
2

Содан бері әлем чемпио­на­тының жалауы 85 мәрте жел­біреді. Алғашқы 61 жарыста тек ер­лер ғана сайысқа түссе, 1987 жыл­­дан бастап, олардың қа­тары­на әйелдер де қосылды. Бір қы­зы­ғы, бастапқы кезеңдерде бір жыл­да үш-төрт бәсекеге дейін ұйым­дастырылса, кейіннен бірте-бірте дүниежүзілік доданы өткізу тәртібі бір жүйеге келтірілді.

Әлемдік спорт тарихында өз есімдерін алтын әріптермен жазып кеткен Қазақстанның ауыр ат­леттері де аз емес. Бүгінгі мақа­ламызда тек әлем чемпио­наты жа­йында әңгімелейтін бол­сақ, қа­зақ­стандықтар алғашқы медаль­дің сыңғырын 1974 жылы естіді. Фи­липпиннің астанасы – Ма­нилада өткен жарыста Юрий Зай­цев қола медальді қоржынға салды. 1976 және 1979 жыл­дары ол екі дүркін әлем чем­пионы атанса, 1977 жылы күміс медальді мойнына ілді. Ал 1975 жылы Мәскеудегі бәсекеде Ва­силий Мажейков екінші орынды олжалады. 1980 жылы Мәскеуде алауы тұтанған Олимпия ойындары барысында әлем чемпионатының да жүлделері сарапқа салынғанын егде тартқан жанкүйерлер ұмыта қойған жоқ. Сол жарыстарда Виктор Мазинге тең келер ешкім табылмады. Жерлесіміз қос бірдей додада чемпиондық атаққа қол жеткізді. 

ХХ ғасырдың сексенінші жылдарының екінші жартысында Анатолий Храпатыйдың дәуірі басталды. 1986-1990 жылдар аралығында ол қатарынан бес әлем чемпионатында қарсылас шақ келтірмеді. Ал 1990 жылы Сергей Копытов Будапештегі бәсекеде қола медальді иеленді. Тәуелсіз Қазақстанға алғашқы медальді сыйға тартқан да Ана­толий Храпатый. Даңқты спортшы 1993 жылы Мельбурндегі жарыста қола жүлдегер атанды. 1995 жылы Гуанжоуда өткен дүниежүзілік додада ол өзінің командалық әріптесі Андрей Макаровпен бірге тағы да үшінші сатыға табан тіреді. 

 2005 жылы Дохада және 2006 жылы Санто-Домингода Илья Ильин дүйім жұртты теңдессіз өнерімен тамсандырып, алтын тұғырға көтерілді. 2009 жылы Коянда Владимир Седов, Зүлфия Чиншанло, Майя Манеза және Светлана Подобедова дара шықса, Владимир Кузнецов қола медальді иемденді. 2010 жылы Анталияда Майя Манеза мен Светлана Подобедова алтыннан алқа тағынды. 2011 жылы Парижде Илья Ильин мен Зүлфия Чиншанло алдына жан салмаса, Майя Манеза мен Светлана Подобедова күміс медальді олжалады. 2013 жылы Вроцлавта Алмас Өтешев күміс медальді иеленсе, Владимир Седов қолаға қол созды. 

2014 жылы Алматыда жалауы желбіреген жарыста Илья Ильин, Зүлфия Чиншанло және Жасұлан Қыдырбаев әлем чемпио­ны атанса, Жазира Жаппарқұл, Владимир Седов күміс медальді еншіледі. Ал Кирилл Павлов қола жүлдені қанағат тұтты. 

2015 жылы Хьюстонда Нид­жат Рахимов пен Александр Зай­чиков теңдессіз деп танылса, Жа­зира Жаппарқұл күміс, ал Свет­­лана Подобедова қола алды. Та­­ғы бір айта кетерлігі, АҚШ-та­ғы додада қазақтың қос қыра­ны – Ал­мас Өтешов пен Жас­ұлан Қы­дырбаев та жүлдегерлер сана­тына қосылған болатын. Өкі­нішке қарай, оларға «допинг қол­данды» деген айып тағылып, олар өз медальдарынан айырылды. 
Міне, ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарының қысқаша тарихы осындай. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу