Ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарының қысқаша тарихы

Осыдан 127 жыл бұрын, яғни 1891 жылы алғаш рет ауыр атлетикадан әлем чемпионаты ұйымдастырылды. Лондонда өткен айтулы жарыста небәрі 6 мемлекеттен келген 7 спортшы бақ сынады. Бір ғана салмақ дәрежесі бойынша өткен сайыста жергілікті зілтемірші Эдвард Лоуренс Леви топ жарса, италиялық Джакомо Дзафарана мен бельгиялық Артур Франсуа күміс пен қола медальді өзара бөлісті.

Егемен Қазақстан
11.04.2018 13042
2

Содан бері әлем чемпио­на­тының жалауы 85 мәрте жел­біреді. Алғашқы 61 жарыста тек ер­лер ғана сайысқа түссе, 1987 жыл­­дан бастап, олардың қа­тары­на әйелдер де қосылды. Бір қы­зы­ғы, бастапқы кезеңдерде бір жыл­да үш-төрт бәсекеге дейін ұйым­дастырылса, кейіннен бірте-бірте дүниежүзілік доданы өткізу тәртібі бір жүйеге келтірілді.

Әлемдік спорт тарихында өз есімдерін алтын әріптермен жазып кеткен Қазақстанның ауыр ат­леттері де аз емес. Бүгінгі мақа­ламызда тек әлем чемпио­наты жа­йында әңгімелейтін бол­сақ, қа­зақ­стандықтар алғашқы медаль­дің сыңғырын 1974 жылы естіді. Фи­липпиннің астанасы – Ма­нилада өткен жарыста Юрий Зай­цев қола медальді қоржынға салды. 1976 және 1979 жыл­дары ол екі дүркін әлем чем­пионы атанса, 1977 жылы күміс медальді мойнына ілді. Ал 1975 жылы Мәскеудегі бәсекеде Ва­силий Мажейков екінші орынды олжалады. 1980 жылы Мәскеуде алауы тұтанған Олимпия ойындары барысында әлем чемпионатының да жүлделері сарапқа салынғанын егде тартқан жанкүйерлер ұмыта қойған жоқ. Сол жарыстарда Виктор Мазинге тең келер ешкім табылмады. Жерлесіміз қос бірдей додада чемпиондық атаққа қол жеткізді. 

ХХ ғасырдың сексенінші жылдарының екінші жартысында Анатолий Храпатыйдың дәуірі басталды. 1986-1990 жылдар аралығында ол қатарынан бес әлем чемпионатында қарсылас шақ келтірмеді. Ал 1990 жылы Сергей Копытов Будапештегі бәсекеде қола медальді иеленді. Тәуелсіз Қазақстанға алғашқы медальді сыйға тартқан да Ана­толий Храпатый. Даңқты спортшы 1993 жылы Мельбурндегі жарыста қола жүлдегер атанды. 1995 жылы Гуанжоуда өткен дүниежүзілік додада ол өзінің командалық әріптесі Андрей Макаровпен бірге тағы да үшінші сатыға табан тіреді. 

 2005 жылы Дохада және 2006 жылы Санто-Домингода Илья Ильин дүйім жұртты теңдессіз өнерімен тамсандырып, алтын тұғырға көтерілді. 2009 жылы Коянда Владимир Седов, Зүлфия Чиншанло, Майя Манеза және Светлана Подобедова дара шықса, Владимир Кузнецов қола медальді иемденді. 2010 жылы Анталияда Майя Манеза мен Светлана Подобедова алтыннан алқа тағынды. 2011 жылы Парижде Илья Ильин мен Зүлфия Чиншанло алдына жан салмаса, Майя Манеза мен Светлана Подобедова күміс медальді олжалады. 2013 жылы Вроцлавта Алмас Өтешев күміс медальді иеленсе, Владимир Седов қолаға қол созды. 

2014 жылы Алматыда жалауы желбіреген жарыста Илья Ильин, Зүлфия Чиншанло және Жасұлан Қыдырбаев әлем чемпио­ны атанса, Жазира Жаппарқұл, Владимир Седов күміс медальді еншіледі. Ал Кирилл Павлов қола жүлдені қанағат тұтты. 

2015 жылы Хьюстонда Нид­жат Рахимов пен Александр Зай­чиков теңдессіз деп танылса, Жа­зира Жаппарқұл күміс, ал Свет­­лана Подобедова қола алды. Та­­ғы бір айта кетерлігі, АҚШ-та­ғы додада қазақтың қос қыра­ны – Ал­мас Өтешов пен Жас­ұлан Қы­дырбаев та жүлдегерлер сана­тына қосылған болатын. Өкі­нішке қарай, оларға «допинг қол­данды» деген айып тағылып, олар өз медальдарынан айырылды. 
Міне, ауыр атлетикадан өткен әлем чемпионаттарының қысқаша тарихы осындай. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу