Келісім – берекенің бастауы

Өткен аптада Бакуде Қосылмаған елдер қозғалысына мүше мемлекеттер Сырт­қы істер министрлерінің аралық конферен­циясы болып өтті. Оның тақырыбы «Тұ­рақты даму үшін халықаралық бейбіт­ші­лік пен қауіпсіздікті сақтау» деп аталды. Әзербайжан Республикасы 2019 жылы осы қозғалыстың жоғары деңгейдегі ХVІІІ саммитін өзінде қабылдайды. Мына кон­ференция сол саммит алдындағы дайын­дық іспеттес болды.

Егемен Қазақстан
12.04.2018 10546
3

Бірауыз сөзбен оқырмандарға Қосылмаған елдер қозғалысы ұйымы туралы айта кетейік. Ұйым 1961 жылы Белград қаласында алғаш тұсауын кескен еді. Оның негізгі бастамашылары Иосип Броз Тито, Гамел Әбдел Насыр және Джавахарлал Неру болған.

Бүгінде құрамына әлемнің 120 елін мүшелікке қабылдаған бұл ұйым ешқандай әскери блоктарға енбеуді ұстанған елдердің қозғалысына айналды. Қазақстан да бұл ұйымның белсенді мүшелерінің бірі.

Ұйымның Баку конференциясына Сырт­қы істер министрінің орынбасары Ер­жан Ашықбаев бастаған делегация қаты­сып қайт­ты. Конференцияға 91 ел мен халық­арал­ық ұйым­дардан 800-ден артық өкіл келді. Өз сөзін­де Е.Ашықбаев Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың жаппай қырып-жою қару­ларын шектеу бағытындағы бейбіт бас­тамалары туралы айтып беріп, халықаралық қау­іпсіздікті нығайту жолындағы оның ни­еті Қо­сылмаған елдер қозғалысының мақ­са­ты­мен үндес екенін атап көрсетті.

Осы конференцияға Солтүстік Кореяның Сыртқы істер министрі Ли Ен Хо да қатысып, ғаламдық бейбітшілікті сақтау жолындағы өз елінің ұстанымын білдірді. «Халықаралық бей­біт­шілік пен тұрақтылықты сақтауға әлем халықаралық құқылық әділеттің арқа­сын­­да ғана қол жеткізе алады» дей келіп, ол қа­зір көптеген елдердің аумақтық тұтас­ты­ғы, тең­ді­гі мен ішкі істеріне араласпау қағи­дат­та­ры көз­ге ілінбейтінін алға тартты. «Ша­ғын ел­­дер тәуелсіздігін аяққа басуды ірі мем­лек­ет­тер түрлі формаларда жүргізуде», деп атап көрсетті ол.

Сонымен қатар көп жағдайда ірі мемле­кет­тердің кейбір белден басқан әрекеттері ақпараттық үстемдіктің әсерінен бұрмалана жеткізіліп, шағын елдер құқының аяққа тапталып жатқанына назар аударып, қатысушылар дұрыс пікір қалыптастыратынынан үмітті екенін жеткізді.

Айта кететін жайт, КХДР Сыртқы істер министрінің осы сапардағы делегациясының құра­мына кірген ресми өкілінің сөзіне қарағанда, Ли Ен Хон журналистер қойған сұраққа орай берген жауабында Солтүстік Корея түбектегі ядролық қаруды жоюды кезең-кезеңмен жүргізуге келісетінін айтқан. Мұның Пхеньянның ресми позициясы екендігі де белгілі болды. Кейбір сарапшылар Солтүстік Кореяның соңғы уақыттардағы сыртқы саясаттағы белсенділігі осы позиция-
ны таратуға бағытталғанын айтады.

Қазір бұл елдің лидері Ким Чен Ын АҚШ көшбасшысы Дональд Трамппен жоғары деңгейде болатын кездесуге қызу дайындық жүргізіп жатыр. Ал Д.Трамптың өзі өткен дүйсенбіде Ақ үйде журналистерге берген шағын сұхбатында кездесудің мамыр айында немесе маусым айының басында болатынын айтты. Кездесу барысында ол Корей түбегін ядролық қарудан тазартуға қол жеткізетініне үміт білдірді. Сұхбатта қазір екі елдің арасын­да­ғы қатынастар көптеген жыл бойы қалыптасқан шиеленістен мүлде бөлек арнада дамып келе жатқаны да айтылды. Сонымен бірге Д.Трамп жоғары деңгейде бірінші рет бол­ғалы тұрған тарихи кездесуге дайындық ба­рысында түрлі деңгейдегі делегациялардың алдын ала кездесулері болып, келіссөздер жүргізілетінін де атап өтті.

Корей түбегінің барша халқы бұл кездесуден үлкен үміт күтіп, оқиға барысын жіті қадағалауда. Өткен аптада Пхеньянға барған оңтүстіккореялық өнерпаздар тобы елдеріне оралды. Осы гастрольдің көркемдік жетекшісі Юн Сан журналистерге берген сұхбатында өнерпаздардың үлкен әсермен оралғанын айтты. Ол 13 жылдан бері ат ізін салмаған туысқан өнерпаздарды солтүстіккореялықтар тіл жеткізгісіз қуанышпен қарсы алып, толқумен қабылдағанын жеткізген. Сонымен бірге алғашқы концертке президент Ким Чен Ынның өзі зайыбымен қатынасып, бұрын-соңды болмаған ілтипат көрсеткенін ол ризашылықпен атап өтті.

Жалпы, Пхеньянға оңтүстік­корея­лық­тар­дың 11 шығармашылық ұжым өнер көр­сетуге бар­ған. Сәуірдің алғашқы күні олар «Көктем келеді» деген атпен концерт қойса, келесі күні сол­түстіккореялық әріптестерімен бірге «Біз бір­геміз» деген тақырыппен өнерлер көрс­ет­кен.

Сеулдік өнерпаздарды таң қалдырған ең басты мәселе – солтүстіккореялықтардың ашық­тығы болыпты. Олар осы жолы өзде­рінің туысқандарымен емен-жарқын арала­сып, еркін сөйлескендерін, сонымен бір­ге мобильді байланыс пен Интернетті ер­кін қол­дана алғандығын мақтанышпен жет­кіз­ген. Ал кон­цертке келген КХДР көш­бас­шысы осындай концертті күзде Сеулде жалғастырып, оны «Күз келді» деген атаумен өткізуді ұсынған.

Міне, осылай екіге бөлінген бір халықтың арасындағы халықтық демократия да жанданып, кезінде бір-бірін ата жауындай көріп, кіжініп тұратындар туыстық қатынасқа бет бұра бастады. Қазақтың жалпақ тілімен айт­қан­да, тек арты жақсылыққа ұлассын дейміз. Өйткені, текетірестен түк те өнбейді, жа­сам­паздық тек ізгіліктің төңірегінде, ашық­тық пен келісімде екені белгілі.

Жақсыбай САМРАТ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.01.2019

Мектеп түлегі «Болашақпен» оқи алады

21.01.2019

Шағын фермалардағы жоғарғы технология

21.01.2019

Қостанай облысы өткен жылы алғаш рет экспортқа мол ет шығарды

21.01.2019

Тереза Мэй Еуроодақтан шығуға байланысты қосымша жоспарын таныстырады

21.01.2019

Нұрсұлтан Назарбаев Зимбабве Республикасы Президентінің ресми сапары бойынша брифинг өткізді

21.01.2019

Қазақстанда соңғы 10 жылда нәрестелер өлімі-жітімі екі есе төмендеді

21.01.2019

Қарағандыда мамандандырылған фронт-офис ашылды

21.01.2019

Нұрлан НҰРҒАЛИЕВ: Ағам – мен үшін нағыз қаһарман!

21.01.2019

Әулиеатада денсаулық сақтау деңгейі жақсарып келеді

21.01.2019

Сыр өңірінің «Өлкетану» оқулығы әзірленді

21.01.2019

Қызылорда облысында экспорт көлемі артады

21.01.2019

Жылқының сүйек құрылымы

21.01.2019

Сәби өлімі неге көп?

21.01.2019

Алматылық студенттердің ішімдікті қаншалықты тұтынатыны зерттелді

21.01.2019

Б.Сағынтаев «Франция–Қазақстан» сауда-өнеркәсіптік палатасының өкілдерімен кездесу өткізді

21.01.2019

Ақтөбеде сегіз өзеннің арнасы тазаланып, тереңдетіледі

21.01.2019

Маңғыстауда шетелдіктер тастап кеткен кемелерді сатып алып жүр

21.01.2019

Әл-Фараби ауданына спорттық сауықтыру орталықтары қажет

21.01.2019

Қазақстанда қара және түрлі-түсті металды шетелге шығаруға тыйым салынды

21.01.2019

Қызылорда облысында 283 шетел азаматы әкімшілік жауапкершілікке тартылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу