Ерлан Жүніс. Энтелехия (поэтикалық ойлар)

Егемен Қазақстан
20.04.2018 4112
2

БУМЕРАНГ

Қар лақтырып ойнадық өткенге,

өтіп жатқан уақытқа:

Көктемде –

айна сынды.

 

КӨРҰҒЛЫ

Күйзеледі әлем

тамып түсе алмай

қалам ұшынан...

 

ЖАЛҒЫЗДЫҚ

Бірін бірі

іздер болса адамдар,

білер еді – жоғалғанын бәрінің...

 

МҰРАТ

Жалқы таудың етегінде,

таңда туған көбелек

шыңында өлді,

жұлдыздарға ескерткіш боп қанаты.

 

УАҚЫТ

Бір топ бала маған қарай жүгірді,

құлағыма жетті үні,

екпіні – шашымды ағартты.

 

ОРТАҒАСЫР

Адыраспан түтіні

сыған қыздай билейді,

жанарында Сайфтың.

 

ЕСТЕЛІК

Бала күнгі дауысым,

жаңғырып тұр – алыстағы тауларда,

ғарыштағы əн сынды.

 

ЖАНЖАЛ

Ағаш үйдегілер от жақты.

Құптанда күн шықты.

Жапырақты шөл қысты.

 

ҚҰЛАҒАН КОМЕТА

От болып

лаулап кеп,

заулап кеп,

қара жерге зырқ етті

ауыр сөз.

 

АЙҚАЙ

Жұлдыздар

шытынап қирады,

сынығы

жүректі тілгілеп.

 

ЖАҢБЫРЛЫ ТҮНГІ ТҮС

Бір батып,

бір шығып,

қалқып жүр қарулар,

балалардың көз жасында.

 

ПИГМАЛИОН

Өз жанын ақын халықта сақтайды,

Ал халық болса –

Ақында.

 

ЖАҺАНДАНУ

Әппақ далама

кіріп келді әлем,

аяғын сүртпестен.

 

ЫҢҒАЙСЫЗДАНУ

Неткен жұмсақ туған жер тастары,

Неткен қатты еді алақаным.

 

УАҚЫТ ҚЫТЫҒЫ

Қыш құмыра ішінен

жаңғырып естілді

Гомер күлкісі.

 

ЦУНАМИ

Үріккен шағала

теңізді сапырды,

жағалауды шайды.

 

ТУРБУЛЕНТТІЛІК

Құс шеңгелінде

ұшады қоян,

ұшақта алма домалай...

 

ТІРШІЛІК

Таулар түнде көшеді,

балапаны ұлардың

жұмыртқасын жарғанша.

 

ТАЗАЛЫҚ

Еліктің лағы ойнайды баламменен.

Бабам аңға шықпады ма

ұл тапқанда алалы.

 

ЖОҢЫШҚА

Əрбір жазда мына белес жап-жасыл,

өзгермейді.

Бірақ жылда танымайды мені олар.

 

АРБА ДОҢҒАЛАҒЫ

Ат жалыққан əуеннен

қиялында баланың

Моцарт туды.

 

ҚЫР

Қырға кетіп, қаңғырдым.

Мен қалаға бара алмаймын,

Бала қаздың қатайғанша қанаты.

 

КӨШПЕНДІ

Бұл тау бұрын қыз болыпты деседі,

мен де бұрын құс болғам,

қондым ба екем иығыңа?..

 

ЖАҢА ӨМІР

Бақ ішінен ұшып шығып балапан,

шиқ-шиқ етіп кезіп жүрді ауланы

көк алманың иісіндей.

 

ТАРАЗ ШИЕСІ

Шираз сұлуының ерніндей,

Шам ойшылының ұятындай,

Афина шешенінің тіліндей.

 

ДƏЛЕЛДЕУ

Зілзаланың

дəлелдеуі қажет пе,

ол зілзала екенін?

 

ТҮС ƏЛЕТІ

Көз шырымын алсамшы,

шулай қонып үстіме,

алма ағаштың гүлдері.

 

МАЗАСЫЗДЫҚ

Инелік неге көзін жұмбайды,

неге тып-тыныш

мына түн?..

 

ШАРАСЫЗДЫҚ

Жалаңаш жартаста

қалғиды барқын,

қарға даусынан құлағы тұнып.

 

СЕБЕПСІЗДІК

Құстарға жем бердім

қолымнан,

қанатын алғам жоқ.

 

БƏЙЕК

Жапырақтан тамшы тамып түскенше

дүниеде дегбірсіздік туылып,

маған өтті.

 

КӨТЕРІЛІС

Олар ұзақ жылдар бойы қол созды –

айналғанша найзаға ол...

 

АЛЛЮЗИЯ

Балаға доп жер секілді.

Жер доп секілді бала емеске.

 

ЕСКІ ҒИМАРАТ

Тарихта кіретін есік бар,

шығатыны жоқ.

Шам – шіркейлер мазары, жарыққа ұмтылған.

 

КӨНЕ ҚҰМЫРА

Адам егер бəрін де ұмыта алса –

босар еді де, қирар еді,

тыныштықтың ащы даусынан.

 

ӨРКЕНИЕТ

Адам өзін іздеп жүріп

бір күні

тауып алды маймылды.

 

ПИРАМИДА

Сəби күнін түсіре алмай есіне,

суретіне қарайды олар таңданып.

 

ЖИНАЛЫС

Күн астында көп адам,

мен бір маңда тыншимын,

құс қанаты көлеңкесін түсірген.

 

БАЛБАЛ

Екі қазақ сөйлесіп тұр далада,

қарай қалсам,

тас боп қата қалады.

 

БҰЗЫЛҒАН ҮЙ

Мына кілт,

енді ешбір есікті ашпайды.

 

ҚАЛАУ

Тауға шығып айқай салғым келді де,

өрмеледім,

шыңында –

сыбырласып отыр екен екі адам.

 

СИЗИФ

Тастың

жаны,

еркі,

мəні,

серті,

ырқы,

қалауына – қарсылық!

 

ГОРГОНА МЕДУЗА

Ескерткіштер –

өзі өзіне тіке қарай алғандар.

 

ЖОҒАЛҒАН ҰРПАҚ

Қар жауып,

басылды.

Ең соңғы ақ ұлпа

қайсысы екенін ешкім де білмеді.

 

ПІКІР

Жайын өзін жағалауға лақтырды,

мұхит оны сезген жоқ.

 

ӨМІР АҒАШЫ

Желге ілесіп кетті жалғыз жапырақ,

енді əлем өзгерді,

мүлде өзгерді.

 

ПАЙДАЛЫЛЫҚ

Жапан түзде жатқан тасты көтерме.

 

ПОЛИГОН

Дала толқып жатыр тұнық теңіздей,

көрінеді ағарып

бабалардың сүйегі.

 

А Бао А Ку

Адам баласы есейген сайын,

армандары

неге ұсқынсыз?

 

ДОРИАН ГРЕЙ

Өзіне алып адам күнәсін,

сөздер өледі,

бейуақ.

 

КҮТУ

Жолға қарап тұрды жар.

Жапырақтың бояуы

ағып жатты көзінен.

 

ӨКПЕЛЕУ

Хат жазды да жыртты оны.

Кейде адамға жазу керек жай ғана,

теңіз түнде шулағандай.

 

ҚЫЗҒАНУ

Саған қарап тұрғандарды көргенше,

аңғармаппын,

кеткеніңді құлпырып.

 

КӨКТЕМ

Қоңырау шалды белгісіз нөмір

үздіксіз,

үздіксіз жауды жаңбыр да.

 

ДИХОТОМИЯ

Мен саған бару үшін гүл аламын,

ал гүлді алу үшін саған барам.

 

ƏСЕР

Сұлулар кетеді,

өлеңдер қалады

Алматыда.

 

ДАУЫЛ

Сол түнгі нөсерде

жаумаған жалғыз бұлт -

шындықтың бұлты еді.

 

Ерлан ЖҮНІС

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Орталық Азиядағы инвестицияның 70%-і Қазақстанға тиесілі

23.10.2018

АҚШ колледждерінің бірінде робот сабақ бере бастады

23.10.2018

Қарағанды – IT кеңістіктің бастау алаңы

23.10.2018

Аграрлық сектордың әлеуеті қайтсе артады?

23.10.2018

Ілбісті атқанға 5 миллион теңге айыппұл салынады

23.10.2018

Қазақстан қоржынында – 10 медаль

23.10.2018

Алматыда қонақ үйдің күзетшісін соққыға жыққан бұзақылар тұтқындалды

23.10.2018

Әдемінің әуенге толы суреттері

23.10.2018

Хәлің қалай, халық театры?

23.10.2018

Севильдік шаштараз шаш қимайды...

23.10.2018

Петропавлда сұйытылған газ жетіспейді

23.10.2018

Залесский: «Қазақ даласының өмірі»

23.10.2018

Жаңа құжат туризм секторына серпін бере ме?

23.10.2018

Жолдау-2018: Мамандар бастамаға қолдау көрсетуде

23.10.2018

Жолдауда айтылған өзекті мәселелер сөз болды

23.10.2018

Жаңа міндеттер жүктейді

23.10.2018

Балалар жылы жастар жылына жалғасады

23.10.2018

Қазақстанда еңбек кітапшасы алынып тасталады

23.10.2018

Павлодарға «Қайсар» келіп, «Ертісті» жеңіп кетті

23.10.2018

Ономастикадағы отарсыздану ойландырады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу