Қазақстанның көктегі көзі – ғарыш қызметін дұрыс пайдаланып жүрміз бе?

Жақында отандық телеарналардың бірінен, шамасы бұл Парламенттегі Үкімет сағаты болса керек, еліміздің Ұлттық ғарыш агенттігінің жерді қашық­тық­тан зондтауға (байқауға) қатысты түсірілімдерінің сапасы туралы әңгіме болды.

Егемен Қазақстан
25.04.2018 110
2

Ауыл шаруа­шы­лығы министрлігінің өкілі өздері пайдала­натын суреттер сапасын әлі де болса жақсарта түсу қажеттігін айтып жатты. Ал агенттік басшысы суреттер сапасын жақсартуға уәде берді.

Ойлап қарасаңыз, еліміздің Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық ғарыш агенттігінің жерді қашықтықтан зондтауға қызмет ететін компаниялары бір-бірімен тығыз қарым-қатынаста жұмыс істеуі тиіс. Өйткені ғарыш саласы болса, жылдан жылға дамып келе жатқан сала. Оның ауыл шаруашылығына беретін пайдасы өте көп. Тіпті бұл мәселенің мәнісін жақсы білетін сарапшылар болашақта ауыл шаруашылығы ғарыш қызметінің көмегінсіз жұмыс істей алмайтындығын кесіп айтып отыр. Өкінішке орай, біздің елімізде Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық ғарыш агенттігінің тиісті құрылымдары арасындағы байланыс әлі толық бекіп үлгермеген де секілді. Әйтпесе жоғарыдағы әңгіме Парламент деңгейінде айтылмаса керек еді. Ол мәселе екіжақты қарым-қатынастың жұмыс тәртібімен баяғыда шешімін тапқан болар еді.

КСРО ұшқыш-ғарышкері В. И. Севас­ть­янов өткен ғасырдың сексенінші жыл­да­рының ортасында былай деп жазады: «Алғашқы ғарышкерлер Ю.А.Гагарин мен Г.С.Титов ғарыштан Жердің өте айқын көрінетіндігін куәландырған болатын. Бүгінгі күні космостық түсірілімдер мен спектрограммалар мұнай мен газды, басқа да пайдалы қазбаларды іздестіруге жақсы жәрдемін тигізіп жүр. Бұл құралдарды пайдалана отырып біздің планетамыздың өсімдіктер әлемін зерттеп, орман ресурс­тарының есебін жүргізуге, егістіктер мен жайылымдықтардың жағдайын біліп отыруға болады. Ғарыштан түсірілген көп­ай­­мақтық түсірілімдер игеруге жарамды жаңа аумақтарды іздестіруде құнды деректер бере алады».

Міне, бұл өткен ғасырдың сексенінші жылдарының ортасында, осыдан отыз жылдан астам уақыт бұрын айтылған сөз. Содан бері әлемдік ғарыш саласының қарқынды дами түскендігі анық. Оған сала бойынша ашылып жатқан жаңалықтар жақсы дәлел бола алады. Ғалымдар болашақта ғарыш саласы экономиканың көптеген салаларын соңына тіркеп алып, локомотив секілді алға сүйреп отыратындығын айтады. Тек оның жетістіктері мен игіліктерін пайдалана білу керек.

Әрине, Қазақстанның ғарыш саласы – әлі жас сала. Бірақ оның экономикамызға беретін пайдасы мен әлеуетінің зор екендігін қазірдің өзінде байқауға болады. Соған мысал ретінде интернеттен алынған мына хабарды келтіргенді жөн көріп отырмыз.

«Қазақстан Ғарыш сапары» ҰК» АҚ-тың Геоақпараттық технологиялар орта­лы­ғы 2015 жылы Ауыл шаруашылығы минис­трлігінің Агроөнеркәсіптік кешендегі мем­­лекеттік инспекция комитетінің тапсы­рысы бойынша солтүстіктегі астық­ты өңірлерге космостық мониторинг жұмыс­та­рын жүргізеді. Мониторинг жұмыстарын жүргізуге отандық  KazEOSat-2 спутнигінің түсі­рілімдері және қызметі жалпы пай­да­­ланымдағы Landsat-8 спутнигінің дерек­тері пайдаланылады. Осылар арқылы жинақ­талған деректер нәтижесінде өңірде жүргізілген агротехнологиялық опера­циялардың мониторингі жасалады. Ол егіс жұмыстарының мерзімділігін бағалауға, ауыл шаруашылығы егістіктерінің жағ­дай­ларын айқындауға, егістіктердің шы­ғым­дылығына болжам жасауға және ауыл­шаруашылық дақылдарын жинаудың қарқындылығын бағалауға мүмкіндік береді.

Міне, осы жұмыстардың нәтижесі Қостанай облысында ауыл шаруашылығы саласында болған бір қылмыстың бетін ашып, бұлтартпай дәлелдеу мүмкіндігін береді. Сөйтіп атқарылмаған жұмысты атқардық деп мемлекеттің 34 490 500 теңге субсидиясын жымқырмақ болған кінәлі адамдар оны қайта қайтаруға мәжбүр болады. Осы жағдайға байланысты Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының Қостанай облысы бойынша департаментінің басшылығы «Қазақстан Ғарыш сапары» ҰК» АҚ-тың басшылығына хат жолдап алғыстарын білдіреді.

Ұлан-ғайыр жері бар біздің Қазақстанның жағдайында отандық спутниктерімізді «сол ұлан-байтақ даламызға ғарыштан қарап тұрған көз» деп атасақ, ешбір артықшылығы болмас. Өйткені біздің аз халқымыз осыншама алып даламызға ғарыштық спутниктерсіз бақылау орната алмайтыны анық. Ендеше еліміздің жаңадан дамып келе жатқан ғарыш қызметін, оның мүмкіндіктерін тек Ауыл шаруашылығы министрлігі ғана емес, басқа да экономикалық салалар өз мүдделері үшін орынды пайдалана білсе, жөн болар еді.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

15.02.2019

Бірге барайық: Интеллектуал дос тапқыңыз келе ме?

15.02.2019

Назгүлдің фото нысанасында – бейкүнә сәбилер қасіреті

15.02.2019

Е.Біртанов медицина саласындағы сапасыз қызметтерді атады

15.02.2019

Смартфоныңыз денсаулығыңыздың көмекшісіне айналады

15.02.2019

Мұхтар Тайжан ауылшарушылығы жерлерін жалға беру туралы пікір білдірді

15.02.2019

Өскемен көшелері  жаңғырып жатыр

15.02.2019

Батырхан Шүкеновтің естелік медалін анасына табыстау рәсімі өтті

15.02.2019

Бердібек Сапарбаев халық алдында есеп берді

15.02.2019

Абайдың латын графикасындағы кітаптары көрмеге қойылды

15.02.2019

Тағам өндірушілерінің І халықаралық форумы өтті

15.02.2019

Адамзат тарихында ең қымбатқа бағаланған картина

15.02.2019

Әлемге әйгілі болған қазақ қызы алдағы уақытта Америкаға аттанады  

15.02.2019

Дипломатиялық қатынастар орнату туралы бірлескен коммюникеге қол қойылды

15.02.2019

Сенатор Ә.Құртаев Азия елдері парламентшілерінің кездесуіне қатысты

15.02.2019

Қолжетімді баспанамен қамтуда қозғалыс бар

15.02.2019

Астана әкімі Бақыт Сұлтанов көпбалалы аналармен кездесті

15.02.2019

Семейде өлкетану оқулары өтті

15.02.2019

Испанияда кезектен тыс сайлау болады

15.02.2019

Киногерлер Шәкен Аймановтың ескерткішіне гүл шоқтарын қойды

15.02.2019

Зауыттар көбейсе, жұмыссыздық азаяр еді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу