Қазақстанның көктегі көзі – ғарыш қызметін дұрыс пайдаланып жүрміз бе?

Жақында отандық телеарналардың бірінен, шамасы бұл Парламенттегі Үкімет сағаты болса керек, еліміздің Ұлттық ғарыш агенттігінің жерді қашық­тық­тан зондтауға (байқауға) қатысты түсірілімдерінің сапасы туралы әңгіме болды.

Егемен Қазақстан
25.04.2018 108
2

Ауыл шаруа­шы­лығы министрлігінің өкілі өздері пайдала­натын суреттер сапасын әлі де болса жақсарта түсу қажеттігін айтып жатты. Ал агенттік басшысы суреттер сапасын жақсартуға уәде берді.

Ойлап қарасаңыз, еліміздің Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық ғарыш агенттігінің жерді қашықтықтан зондтауға қызмет ететін компаниялары бір-бірімен тығыз қарым-қатынаста жұмыс істеуі тиіс. Өйткені ғарыш саласы болса, жылдан жылға дамып келе жатқан сала. Оның ауыл шаруашылығына беретін пайдасы өте көп. Тіпті бұл мәселенің мәнісін жақсы білетін сарапшылар болашақта ауыл шаруашылығы ғарыш қызметінің көмегінсіз жұмыс істей алмайтындығын кесіп айтып отыр. Өкінішке орай, біздің елімізде Ауыл шаруашылығы министрлігі мен Ұлттық ғарыш агенттігінің тиісті құрылымдары арасындағы байланыс әлі толық бекіп үлгермеген де секілді. Әйтпесе жоғарыдағы әңгіме Парламент деңгейінде айтылмаса керек еді. Ол мәселе екіжақты қарым-қатынастың жұмыс тәртібімен баяғыда шешімін тапқан болар еді.

КСРО ұшқыш-ғарышкері В. И. Севас­ть­янов өткен ғасырдың сексенінші жыл­да­рының ортасында былай деп жазады: «Алғашқы ғарышкерлер Ю.А.Гагарин мен Г.С.Титов ғарыштан Жердің өте айқын көрінетіндігін куәландырған болатын. Бүгінгі күні космостық түсірілімдер мен спектрограммалар мұнай мен газды, басқа да пайдалы қазбаларды іздестіруге жақсы жәрдемін тигізіп жүр. Бұл құралдарды пайдалана отырып біздің планетамыздың өсімдіктер әлемін зерттеп, орман ресурс­тарының есебін жүргізуге, егістіктер мен жайылымдықтардың жағдайын біліп отыруға болады. Ғарыштан түсірілген көп­ай­­мақтық түсірілімдер игеруге жарамды жаңа аумақтарды іздестіруде құнды деректер бере алады».

Міне, бұл өткен ғасырдың сексенінші жылдарының ортасында, осыдан отыз жылдан астам уақыт бұрын айтылған сөз. Содан бері әлемдік ғарыш саласының қарқынды дами түскендігі анық. Оған сала бойынша ашылып жатқан жаңалықтар жақсы дәлел бола алады. Ғалымдар болашақта ғарыш саласы экономиканың көптеген салаларын соңына тіркеп алып, локомотив секілді алға сүйреп отыратындығын айтады. Тек оның жетістіктері мен игіліктерін пайдалана білу керек.

Әрине, Қазақстанның ғарыш саласы – әлі жас сала. Бірақ оның экономикамызға беретін пайдасы мен әлеуетінің зор екендігін қазірдің өзінде байқауға болады. Соған мысал ретінде интернеттен алынған мына хабарды келтіргенді жөн көріп отырмыз.

«Қазақстан Ғарыш сапары» ҰК» АҚ-тың Геоақпараттық технологиялар орта­лы­ғы 2015 жылы Ауыл шаруашылығы минис­трлігінің Агроөнеркәсіптік кешендегі мем­­лекеттік инспекция комитетінің тапсы­рысы бойынша солтүстіктегі астық­ты өңірлерге космостық мониторинг жұмыс­та­рын жүргізеді. Мониторинг жұмыстарын жүргізуге отандық  KazEOSat-2 спутнигінің түсі­рілімдері және қызметі жалпы пай­да­­ланымдағы Landsat-8 спутнигінің дерек­тері пайдаланылады. Осылар арқылы жинақ­талған деректер нәтижесінде өңірде жүргізілген агротехнологиялық опера­циялардың мониторингі жасалады. Ол егіс жұмыстарының мерзімділігін бағалауға, ауыл шаруашылығы егістіктерінің жағ­дай­ларын айқындауға, егістіктердің шы­ғым­дылығына болжам жасауға және ауыл­шаруашылық дақылдарын жинаудың қарқындылығын бағалауға мүмкіндік береді.

Міне, осы жұмыстардың нәтижесі Қостанай облысында ауыл шаруашылығы саласында болған бір қылмыстың бетін ашып, бұлтартпай дәлелдеу мүмкіндігін береді. Сөйтіп атқарылмаған жұмысты атқардық деп мемлекеттің 34 490 500 теңге субсидиясын жымқырмақ болған кінәлі адамдар оны қайта қайтаруға мәжбүр болады. Осы жағдайға байланысты Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл ұлттық бюросының Қостанай облысы бойынша департаментінің басшылығы «Қазақстан Ғарыш сапары» ҰК» АҚ-тың басшылығына хат жолдап алғыстарын білдіреді.

Ұлан-ғайыр жері бар біздің Қазақстанның жағдайында отандық спутниктерімізді «сол ұлан-байтақ даламызға ғарыштан қарап тұрған көз» деп атасақ, ешбір артықшылығы болмас. Өйткені біздің аз халқымыз осыншама алып даламызға ғарыштық спутниктерсіз бақылау орната алмайтыны анық. Ендеше еліміздің жаңадан дамып келе жатқан ғарыш қызметін, оның мүмкіндіктерін тек Ауыл шаруашылығы министрлігі ғана емес, басқа да экономикалық салалар өз мүдделері үшін орынды пайдалана білсе, жөн болар еді.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

16.11.2018

Елбасы Владимир Путинмен телефон арқылы сөйлесті

16.11.2018

Астанада жасөспірімдер олимпиадасының жеңімпаздарына құрмет көрсетті

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу