Өскеменде «Шолақ қол келіншек» қойылымы сахналанды

Өскемендегі облыстық драма театрда ақын, ойшыл, дін қайраткері, халық ағартушысы, Қытай қазақтары арасында ұлы Абай мұрасын алғаш танып, насихаттаған Ақыт қажы Үлімжіұлының «Шолақ қол келіншек» атты әпсанасы сахналанды.

Егемен Қазақстан
04.05.2018 6962
2

Байлық пен кедейлік, тектілік пен тоғышарлық, жомарттық пен сараңдық секілді мәңгілік тақырыптарды арқау еткен туынды тек қарынның қамын ойлайтын Қарынбай, бар болса аспайтын, жоқ болса саспайтын, барды емес, арды байлық санайтын Бектас және ақылды, инабатты Ғазиза образдары арқылы барынша ашыла түскен деуге болады. Оқиға негізінен осы үш тұлға төңірегінде өрбиді. Жаны жомарт Бектастың әкесі өмірден өтеді, текті әкеден қалған байлықты ол тіленшіленіп келген кедей-кепшікке таратады, қалғанын Ғазизаның есерсоқ күйеуі Қарынбай жандайшаптарымен бірге тонап, тартып алып, өзін көгала қойдай етіп сабап кетеді. Киерге киімі, ішерге асы қалмаған Бектас базар жағалап, мейманасы тасыған Қарынбайдың алдына келгенде қолшоқпарлары дым таттырмайды. Үмітін үзіп сыртқа бет алғанда жүрегі мейірімге толы Ғазиза жаны ашып, үстіндегі қымбат бағалы камзолын шешіп береді. Шиеленіс, айқай-шу осы жерден басталады. Қарынның ғана қамын ойлайтын Қарынбай бұған төзсін бе? Ашуға мініп, «береген қолың осы ма?» деп өзінің сүйікті жары Ғазизаның оң қолын шауып тастайды. Онымен қоймай, қорғансыз келіншекті далада қалдырады. Қысқарта айтқанда, қолсыз қалған келіншекті жалғызбасты қария тауып алып, үйіне апарады, ас-ауқатын береді, бар мейірімін төгеді, ең соңында өзінің қолынан айрылуға себеп болған бұрынғы тіленші жігіт – кейінгі саудагер, керуенбасы Бектаспен кездесіп, шаңырақ құрады.

Қойылымның бір ерекшелігі, Ақыт қажы Үлімжіұлы сахнада бой көрсетіп, нақылға толы өлеңдерін оқиды. Елі үшін жасаған еңбегі ерен болса да, біз үшін әлі де беймәлім тұлғаның рөлін сомдаған театрдың белді актері Қанат Ниязбеков ғұлама бейнесін бедерлеу оңайға түспегенін айтады. «Қиындық болды. Қиындық болғаны – біздің Ақыт бабамызды жөнді білмейтіндігімізде. Сондықтан Дәулеткерей Кәпұлы секілді кейіпкеріміз жайында ғылыми жоба қорғаған азаматтарға жүгінуге тура келді. Соның өзінде Ақыт қажыны толық білдік, таныдық деп айта алмаймын. 15-20 пайыз деуге болатын шығар. Қойылым барысында ақынның өмір, байлық, кедейлік, сараңдық туралы өлеңдерін оқыдым. Бұл туындының бүгінгі жастарға берері көп деп ойлаймын», - дейді ол. «Бұл рөлді алғанда қатты толқыдым. «Қалай шығар?» екен деп көп уайымдадым. Әйел адамның тартқан ауыртпашылығы мен күйеуінен көрген қорлығын бейнелеу, оны өне бойыңнан өткізу, сезіну оңай болған жоқ. Бағасын көрермен бере жатар», - дейді қолы шолақ болса да жүрегі кең, салиқалы, зерделі келіншек – Ғазизаның рөлін ойнаған театрдың  актрисасы Альмира Айтжанова.

Драманың режиссері, театрдың көркемдік жетекшісі Сахан Әкелеевтің айтуынша, қойылым еліміздегі театрлардың ішінде тұңғыш рет Өскеменде сахналанып отыр. «Ең әуелі Ақыт Үлімжіұлын 10 жыл бойы зерттеп, екі томдық жинағын шығарған Гүлнәр Омароваға ерекше алғысымды білдіргім келеді. Қарындасымыз Мәдениет министрлігі мен облыс әкімдеріне арнайы хат жазған екен. Еліміздегі ешбір театр назар аудармаған хат облыстық Мәдениет басқармасы арқылы біздің театрға келгенде бірден назар аударып, елең еттік. «Шолақ қол келіншек» пьесасы Моңғолияның Мемлекеттік сыйлығының иегері, сол елдегі зиялы азаматтардың бірі Шынай Рахметұлының сахналық жобасымен 90 жылдары қойылған екен. Бірақ ұзақ жүрмепті. Ол кісі пьесаның соңына: «Осыны тірілткен адамға Алланың нұры жаусын» деп жазыпты. Мен мұны аманат деп қабылдадым» деген ол 8 маусымда Алматыда Ақыт Үлімжіұлының 150 жылдығына орай үлкен конференция өтетінін, сол күні осы қойылым жұртшылық назарына ұсынылатынын жеткізді. Туынды режиссері «Түрксойдың» бас хатшысы Дүйсен Қасейіновке қойылымды түркі мемлекеттеріне көрсету жөнінде де ұсыныс айтылғанын тілге тиек етті.

Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

ӨСКЕМЕН 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу