Өскеменде «Шолақ қол келіншек» қойылымы сахналанды

Өскемендегі облыстық драма театрда ақын, ойшыл, дін қайраткері, халық ағартушысы, Қытай қазақтары арасында ұлы Абай мұрасын алғаш танып, насихаттаған Ақыт қажы Үлімжіұлының «Шолақ қол келіншек» атты әпсанасы сахналанды.

Егемен Қазақстан
04.05.2018 6817
2

Байлық пен кедейлік, тектілік пен тоғышарлық, жомарттық пен сараңдық секілді мәңгілік тақырыптарды арқау еткен туынды тек қарынның қамын ойлайтын Қарынбай, бар болса аспайтын, жоқ болса саспайтын, барды емес, арды байлық санайтын Бектас және ақылды, инабатты Ғазиза образдары арқылы барынша ашыла түскен деуге болады. Оқиға негізінен осы үш тұлға төңірегінде өрбиді. Жаны жомарт Бектастың әкесі өмірден өтеді, текті әкеден қалған байлықты ол тіленшіленіп келген кедей-кепшікке таратады, қалғанын Ғазизаның есерсоқ күйеуі Қарынбай жандайшаптарымен бірге тонап, тартып алып, өзін көгала қойдай етіп сабап кетеді. Киерге киімі, ішерге асы қалмаған Бектас базар жағалап, мейманасы тасыған Қарынбайдың алдына келгенде қолшоқпарлары дым таттырмайды. Үмітін үзіп сыртқа бет алғанда жүрегі мейірімге толы Ғазиза жаны ашып, үстіндегі қымбат бағалы камзолын шешіп береді. Шиеленіс, айқай-шу осы жерден басталады. Қарынның ғана қамын ойлайтын Қарынбай бұған төзсін бе? Ашуға мініп, «береген қолың осы ма?» деп өзінің сүйікті жары Ғазизаның оң қолын шауып тастайды. Онымен қоймай, қорғансыз келіншекті далада қалдырады. Қысқарта айтқанда, қолсыз қалған келіншекті жалғызбасты қария тауып алып, үйіне апарады, ас-ауқатын береді, бар мейірімін төгеді, ең соңында өзінің қолынан айрылуға себеп болған бұрынғы тіленші жігіт – кейінгі саудагер, керуенбасы Бектаспен кездесіп, шаңырақ құрады.

Қойылымның бір ерекшелігі, Ақыт қажы Үлімжіұлы сахнада бой көрсетіп, нақылға толы өлеңдерін оқиды. Елі үшін жасаған еңбегі ерен болса да, біз үшін әлі де беймәлім тұлғаның рөлін сомдаған театрдың белді актері Қанат Ниязбеков ғұлама бейнесін бедерлеу оңайға түспегенін айтады. «Қиындық болды. Қиындық болғаны – біздің Ақыт бабамызды жөнді білмейтіндігімізде. Сондықтан Дәулеткерей Кәпұлы секілді кейіпкеріміз жайында ғылыми жоба қорғаған азаматтарға жүгінуге тура келді. Соның өзінде Ақыт қажыны толық білдік, таныдық деп айта алмаймын. 15-20 пайыз деуге болатын шығар. Қойылым барысында ақынның өмір, байлық, кедейлік, сараңдық туралы өлеңдерін оқыдым. Бұл туындының бүгінгі жастарға берері көп деп ойлаймын», - дейді ол. «Бұл рөлді алғанда қатты толқыдым. «Қалай шығар?» екен деп көп уайымдадым. Әйел адамның тартқан ауыртпашылығы мен күйеуінен көрген қорлығын бейнелеу, оны өне бойыңнан өткізу, сезіну оңай болған жоқ. Бағасын көрермен бере жатар», - дейді қолы шолақ болса да жүрегі кең, салиқалы, зерделі келіншек – Ғазизаның рөлін ойнаған театрдың  актрисасы Альмира Айтжанова.

Драманың режиссері, театрдың көркемдік жетекшісі Сахан Әкелеевтің айтуынша, қойылым еліміздегі театрлардың ішінде тұңғыш рет Өскеменде сахналанып отыр. «Ең әуелі Ақыт Үлімжіұлын 10 жыл бойы зерттеп, екі томдық жинағын шығарған Гүлнәр Омароваға ерекше алғысымды білдіргім келеді. Қарындасымыз Мәдениет министрлігі мен облыс әкімдеріне арнайы хат жазған екен. Еліміздегі ешбір театр назар аудармаған хат облыстық Мәдениет басқармасы арқылы біздің театрға келгенде бірден назар аударып, елең еттік. «Шолақ қол келіншек» пьесасы Моңғолияның Мемлекеттік сыйлығының иегері, сол елдегі зиялы азаматтардың бірі Шынай Рахметұлының сахналық жобасымен 90 жылдары қойылған екен. Бірақ ұзақ жүрмепті. Ол кісі пьесаның соңына: «Осыны тірілткен адамға Алланың нұры жаусын» деп жазыпты. Мен мұны аманат деп қабылдадым» деген ол 8 маусымда Алматыда Ақыт Үлімжіұлының 150 жылдығына орай үлкен конференция өтетінін, сол күні осы қойылым жұртшылық назарына ұсынылатынын жеткізді. Туынды режиссері «Түрксойдың» бас хатшысы Дүйсен Қасейіновке қойылымды түркі мемлекеттеріне көрсету жөнінде де ұсыныс айтылғанын тілге тиек етті.

Азамат ҚАСЫМ,

«Егемен Қазақстан»

ӨСКЕМЕН 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу