Қазақстан экспортының жаңа деңгейі

Қазақстанның мұнай мен металл, уран, астық өнімдерін экспорттаушы ел екендігі белгілі. Тіпті бұл өнімдердің экспорты жөнінен Қазақстанды әлемге танымал деп айтуға болады. Мәселен, астық экспорттау жөнінен алдыңғы он елдің қатарына қосылсақ, уран экспорты жөнінен Канадамен бірге көштің ең алдыңғы легінде келеміз.

Егемен Қазақстан
05.05.2018 96
2

Алайда бұлардың барлығы шикізат экспортының түрлері болып есептеледі. Яғни бұлар жөнінен біз жеріміздегі табиғат байлығын пайдаланып отырған елміз. Асты қазынаға толы жеріміз біздің әлемге танылуымызға, экономикамыздың дамып, қорлануына үлкен қызмет етіп келеді.

Дегенмен тәуелсіздік жылдарында пайда болған кәсіпкерлік қозғалыстың үздіксіз дамып жетілуі, Елбасының басшылығымен соңғы бірқатар жылдардан бері елімізде индустрияландыру бағдарламасының қолға алынып, жүзеге асуы енді біздің елімізді шикізаттан гөрі неғұрлым күрделі өнімдер шығаруға да бейімдей бастағандығын көріп отырмыз. Соның мысалы ретінде машина жасау саласының жаңа өнімдерін айтуға болады. Әлемге танымал шетелдік ірі компаниялармен әріптестік қатынастың жақсы жолға қойылуы еліміздің бірнеше өңірінде көлік құрастыру зауыттарының пайда болуына алып келді. Бұрын шетелдерде ғана шығарылып, бізге импортталатын жапон, неміс, корей, орыс көліктері енді өз ішімізде құрастырылып, халыққа саудалануда. Бұл құбылыс ел ішіндегі ескірген жеңіл көліктердің азайып, олардың орнын сылаң қаққан жаңа көліктердің басуын жеделдетті. Халықтың жаңа жеңіл көліктерге деген сұранысы, міне, осылайша өтелуде. 

Елімізде темір жол машиналарын жасау ісі жедел дамуда. «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясының осы істі стратегиялық басымдық ретінде қабылдап, белсенді әрекет етуінің нәтижесінде осыдан оншақты жыл бұрын тек шетелдерден ғана көретін испан вагондары біздің еліміздің климатына бейімделіп, өз ішімізде шығарылуда. Сөйтіп Кеңес Одағынан мұраға қалған ескірген вагондар санаулы жылдардың ішінде күрт жаңартылды. Компанияның құрылымдық бөлімшелері мұнымен ғана шектелмей, олардың босалқы бөлшектерін де өз ішімізде шығаратын болды. Ел Үкіметінің АҚШ-тың атақты «Дженерал электрик» компаниясымен іскерлік қарым-қатынас орнатуы темір жол көлігі саласында тек біздің елімізде ғана емес, бүкіл Орталық Азия өңірінде болмаған мүлдем жаңа күрделі технологияны құрастыру ісін игеруімізге мүмкіндік берді. Осы мәселеде қол жеткізілген уағдаластыққа байланысты 2006 жылы Астана іргесінен америкалық локомотивтерді құрастыратын жаңа кәсіпорын құрылысы басталған болатын. Ол тездетіп салынып, жұмысқа да кірісіп кетті. Осы уақытқа дейін ТЭ33А сериялы 300-ден астам жүк локомотиві, оншақты ТЭП33А сериялы жолаушы тасымалы локомотивтері шығарылған еді. Енді, міне, оларды өзіміз ғана тұтынып қоймай, таяу көршілерімізге де экспортқа шығара бастадық.

Мәселен, Премьер-Министрдің бірінші орынбасары Асқар Маминнің Тәжікстан астанасы Душанбеге жұмыс сапары аясында Hyundai County маркасының қазақстандық 300 автобусын, 500 жүк вагонын, 4 маневрлік және магистральды локомотивті және 5200 тонна Р-65 маркалы рельстерін, сондай-ақ ауқымы 30 мың тонналық Рогун ГЭС-інің құрылысы үшін «Арселор Миттал Теміртау» АҚ өндіретін арматураларды жеткізу туралы коммерциялық құжаттарға қол қойылды.

Айта кету керек, Тәжікстан өңірлес елдер арасындағы Қазақстанның сенімді сауда серіктесінің бірі болып табылады. Еліміздің Орталық Азиядағы тауар айналымының 20 пайызы осы елдің үлесіне тиіп отыр.

Екі ел арасындағы іскерлік байланыстың келешегі жарқын деп айтуға негіз бар. Өйткені екі елдің үкіметтері алдында Мемле­кет басшыларының үстіміздегі жылдың нау­рыз айында Астанада жүргізілген келіс­сөзінің қорытындысына сәйкес өзара сауда айна­лымының көлемін 2 млрд долларға дейін жеткізу міндеті тұр. 

Демек, Қазақстан мен Тәжікстан арасын­дағы жаңа сауда келісімі туралы еліміздің мерзімді бұқаралық ақпарат құралдарында жылт етіп көрінген осы жаңалықты ел экономикасының үлкен жеңісі ретінде бағалаған жөн. Өйткені автобус, вагон, локо­мотив экспорттау дегеніміз мұнай мен астық, яғни шикізат экспорттау деген сөз емес. Әңгімеміздің басында айтып кет­кендей, мұның маңызы бұрынғыға қара­ғанда әлдеқайда тереңірек. Бұл жаңалық Қазақ­станның ендігі уақыттары адамның күші ғана емес, ақыл-ойы мен білімі жұмсалатын, осының нәтижесінде тауардың қосымша құнын қалыптастырып қана қоймай, енді сол өнімдерді сыртқа сатып пайда табатын елге айнала бастағандығын білдіреді. «Қазақстан-2050» Стратегиясында көзделген негізгі мақсаттардың бірі де осы болатын. Өйткені бұл іс өнеркәсіпті ғана емес, ондағы адам капиталын дамыту мақсатымен де толық ұштасып отыр.

«Кез келген елдің өнеркәсіптік даму деңгейін ең алдымен оның машина жасау саласының даму деңгейі, яғни осы саланың шығаратын өнімдері анықтайды» деген қанатты сөз бар әлемде. Локомотив, заманауи вагондар мен автокөліктер сату дегеніміз – бұл ел экономикасының жаңа деңгейі болып есептеледі. Жүзеге асырылу үстіндегі индус­трияландыру саясатының нақты жемісі деп айтамыз біз мұны.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу