Банк қызметінің тұрақтылығы ел дамуында елеулі рөл атқарады

Кеше Парламент Сенатында «Қазақстан экономикасын дамытудағы банк секторының рөлі» тақырыбында парламенттік тыңдау өтті.

Егемен Қазақстан
05.05.2018 3140
2

Елбасы 18 сәуірде Ұлттық банк қызметін қорытындылаған жиында «Қазір «Эксимбанк», «Астана банкі» және Qazaq Bank акционерлері нашар басқарып, салымшыларына жауап бере алмай, қарыз болып қалғандықтан көрсеткіштері нашарлап кетті», дей келіп, «...жұмысын сәтсіз жүргізіп, одан әрі мемлекеттен қолдау көрген банктердің ешқандай нәтиже көрсетпегенін» ашық айтқан болатын. 

Парламент Сенатының Төр­ағасы Қасым-Жомарт Тоқаев «Бүгінгі күннің өзінде банк ме­нед­жменті күрделі өзгерістердің қысымына төтеп бере алмай, жаңа қаржылық дәуірдің талаптарына сай деңгейін көрсете алмағанын өкінішпен мойындауымыз керек», деп халықтың қаржы институттарына деген сенімін әлсірете түскен бүгінгі осы жүйеде қалыптасқан ахуалды сынға алды.

Мемлекет басшысы қаңтар айындағы Жолдауында қаржы сек­торына серпіліс қажет еке­нін атап көрсеткенін еске салған Сенат Төрағасы,  еліміздің қар­жы жүйесін реттейтін негізгі құ­рылым – Ұлттық банктің алдына екінші деңгейдегі банк жүйесінің жұмысын қадағалаумен қатар, банк портфелінің жағдайын сауықтыру мен берілген ипо­те­калық несиелер мәселесін шешу мін­деті жүктелгенін, сонымен қатар Президент банктердің порт­фельдерін «нашар» несиелерден тазартып, банктерден қа­ра­жатты шығаруды тоқтату жө­нінде талап қойғанын атап өтті.

Елбасы қойған талаптар бойын­ша не істелді? Қандай шаралар қолға алынды? Бұл саланы сауықтыру үшін қандай жұмыстар атқарылуы тиіс?
Осы тұрғыдан келген Сенат Төр­ағасы әуелі мемлекет тарапы­нан бұл салаға қаншалықты кө­ңіл бөлініп келгенін, алайда осы мүмкіндікті олардың тиімді пайдалана алмай отырғанын баса айтты. 

«Елімізде банк секторының қаржылық тұрақтылығын арттыру бағдарламасы әзірленіп, жү­зеге асырылды. Осы бағдарлама шең­берінде жүйелі жұмыс жүр­гізіп келе жатқан банктерге мемлекет тарапынан қомақты қаржылық қолдау көрсетілді. 

Уақтылы қабылданған ша­ра­лар нәтижесінде банк сала­сын­дағы жағдай біршама тұрақталып, заңды және жеке тұл­ғалар салымдарының сақ­та­луын қамтамасыз етуге мүм­кіндік жасалды.

Бұл ретте мемлекеттік қар­жы ресурстарының есебінен мүм­кіндігі төмен банктерге қол­дау көрсету жөніндегі мәжбүр­лі шаралардың соңы осы болар деп үміттенеміз. Мұндай сая­сат кейбір банктердің мемле­кет­тің қолдауына иек артып, қар­жы саласындағы әділетті бәсеке­лестіктің бұрмалануына жол беру­мен қатар, банк секторы жұмы­сының тұрақтылығы мен беде­ліне теріс әсер етеді», деді Қ.Тоқаев. 

Ұлттық банк қызметі негі­зі­нен қаржы жүйесіндегі тәуекел­дер мен осы салада пайда болуы мүмкін құрылымдық түйт­кіл­дерге алдын ала баға бере оты­рып, қордаланған мәселе­лер­ді реттейтін тиімді тетіктер­ді ке­шіктірмей іске қосуға ба­ғыт­талуы керектігін айтқан Сенат Төр­ағасы парламенттік тыңдауда қаржы саласын сауықтыруға қа­тысты 10 мәселеге ерекше тоқ­талды. 

Бірінші, банк секторы жұ­мы­сының сапасына қатысты сын-пікірлерді бағамдап, оған себеп болған нақты жағдайларды анықтау;

Екінші, банк жүйесі бизнесті ұзақ мерзімге, тиімді мөлшерде не­сиелендіру арқылы ел эконо­ми­касының өсімін ынталандыру;

Үшінші, банк саласында ық­тимал қауіп-қатерлерді басқа­ру­д­ың ұтымды моделін қалып­тас­тыру; 

Төртінші, банк жүйесінің қар­жылық тұрақтылығына кедергі келтіретін әлсіз тұстарды алдын ала анықтауға басымдық беру;

Бесінші, қаржы саласын рет­теу мен қадағалау жүйесін заңна­малық тұрғыдан одан әрі жетіл­діре түсу;

Алтыншы, қажеттілігіне қарай тиісті заңдарға түзетулер ен­­гізу арқылы Ұлттық банк­тің құ­­қы­­ғын күшейтіп, екінші дең­гей­­лі банктердің иелері мен ак­цио­нерлерінің жауапкершілігін арттыру;

Жетінші, банк активтерін шы­ғарып әкетуге тосқауыл қою үшін банк акционерлеріне жә­не олармен байланысы бар тұлғаларға несие беруге заңмен шектеу қою;

Сегізінші, бірқатар банк­тердің айналымын «нашар» несиелерден тазарту жұмыстарын аяқтау;

Тоғызыншы, азаматтың ба­сын­дағы жалғыз баспанасын сақтап қалуға мүмкіндік беріп отыр­ған ипотекалық несиелерді қай­та қаржыландыру бағдар­ла­масын жалғастыру;

Оныншы, халықтың қар­жылық сауаттылығын арттыру жұмысын жетілдіру.

Елбасы қойған міндеттерден туын­дайтын он талапты алға тар­та отырып, Қ.Тоқаев Парла­мент өз кезегінде Ұлттық банк­тің қаржы саласын реттеу мен қадағалауды одан әрі жетіл­діру жөніндегі бастамаларын қол­дауға дайын екендігін атап өтті.

Бұдан бөлек Сенат Төрағасы қаржы жүйесіне деген ха­лық­тың сенімін төмендетіп отырған қаржы саласындағы қара­пайым тілдегі ақпараттың жетіс­пеушілігі; қаржылық қызмет­тер түрінің көбеюі, олардың күн санап күрделенуі; алаяқ­тық тәсілдердің, қаржы пирами­да­ларының өріс алуына да  тоқ­талып, Ұлттық банк осы және жоғарыда аталған барлық сала­ларға кеңінен көңіл бөліп, қордаланған мәселелердің оңтай­лы шешімін табу үшін екін­ші деңгейлі банктермен ке­шенді жұмыстар жүргізуін талап етті. Бұл талапты «Бүгінгі банк жүйесі ел экономикасын одан әрі жаңғыртудағы жаңа мін­деттерді орындауға және азамат­тардың заман талабына сай сұра­ныстарына әзір болуы тиіс», деп шегендей түскен Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзін «Банк қызметінің тұрақты дамуы тұтас­тай алғанда мемлекеттің тұрақ­тылығын қамтамасыз етеді» деп аяқтады.

Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев сенаторлар алдында баяндама жасап, банк секторының қызметін жетілдіру мақсатында қаржы реттеушісі жүзеге асырған шаралар туралы жан-жақты хабардар етті. 

Шараға қатысушылар алдында Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары, Қазақстан қаржыгерлер ассо­циациясы кеңесінің төраға­сы міндетін атқарушы Юлия Якупбаева, Еуропа қай­та құру және даму банкінің Қа­зақстандағы кеңсесінің басшысы Агрис Прейманис, Стратегиялық бастамалар орталығының аға әріптесі Олжас Құдайбергенов сөз сөйледі. 
Сенаттың Қаржы және бюджет комитеті ұйымдастырған парламенттік тыңдаудағы пікір­сайысқа Сенат депутаттары Бір­ғаным Әйтімова қарыз беретін онлайн компанияларды тексеру туралы, Мұхтар Жұмағазиев банктердің өз қызметі туралы шынайы ақпараттың жетімсіздігі туралы, Серік Жақсыбеков жинақ салымдары туралы, Дәурен Әділбеков проблемалық несиелерді қайтару туралы, Бақтыбай Шелпеков Ислам банктерімен жұмыс істеудің болашағы туралы, Нариман Төреғалиев қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың қымбаттығы туралы, Ғұмар Дүйсембаев проблемалық активтер туралы, Мәжіліс депутаты Омархан Өксікбаев аудиторлық тексерулер нәтижесінің жариялылығы туралы ашық пікірлерін ортаға салып, мәселені жан-жақты талқылауға атсалысты. 

Әділбек ҚАБА
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Қуатты қорғаныс көліктеріне сұраныс бар

20.09.2018

Интернеттегі шабуылдар үдеп барады

20.09.2018

Қостанайда математикалық білім беруге арналған «дөңгелек үстел» өтті

20.09.2018

Интеграция мәселелері талқыланды

20.09.2018

Головкинге келесі кездесуде кім қарсылас болуы мүмкін?

20.09.2018

Қалам ұшындағы аманат

20.09.2018

Мағжан поэзиясындағы Ұлы Дала рухы

20.09.2018

Каспий жағалауындағы достық думаны

20.09.2018

Ынтымақтастық нығая түседі

20.09.2018

«Үйеңкінің түбінен үйіріп алған, қобызым»

20.09.2018

Текті төріміз Түркістанды түлетейік!

20.09.2018

Ортақ мүддеге ұмтылыс

20.09.2018

Minez adamnyń taǵdyry ma?

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу