Банк қызметінің тұрақтылығы ел дамуында елеулі рөл атқарады

Кеше Парламент Сенатында «Қазақстан экономикасын дамытудағы банк секторының рөлі» тақырыбында парламенттік тыңдау өтті.

Егемен Қазақстан
05.05.2018 3401
2

Елбасы 18 сәуірде Ұлттық банк қызметін қорытындылаған жиында «Қазір «Эксимбанк», «Астана банкі» және Qazaq Bank акционерлері нашар басқарып, салымшыларына жауап бере алмай, қарыз болып қалғандықтан көрсеткіштері нашарлап кетті», дей келіп, «...жұмысын сәтсіз жүргізіп, одан әрі мемлекеттен қолдау көрген банктердің ешқандай нәтиже көрсетпегенін» ашық айтқан болатын. 

Парламент Сенатының Төр­ағасы Қасым-Жомарт Тоқаев «Бүгінгі күннің өзінде банк ме­нед­жменті күрделі өзгерістердің қысымына төтеп бере алмай, жаңа қаржылық дәуірдің талаптарына сай деңгейін көрсете алмағанын өкінішпен мойындауымыз керек», деп халықтың қаржы институттарына деген сенімін әлсірете түскен бүгінгі осы жүйеде қалыптасқан ахуалды сынға алды.

Мемлекет басшысы қаңтар айындағы Жолдауында қаржы сек­торына серпіліс қажет еке­нін атап көрсеткенін еске салған Сенат Төрағасы,  еліміздің қар­жы жүйесін реттейтін негізгі құ­рылым – Ұлттық банктің алдына екінші деңгейдегі банк жүйесінің жұмысын қадағалаумен қатар, банк портфелінің жағдайын сауықтыру мен берілген ипо­те­калық несиелер мәселесін шешу мін­деті жүктелгенін, сонымен қатар Президент банктердің порт­фельдерін «нашар» несиелерден тазартып, банктерден қа­ра­жатты шығаруды тоқтату жө­нінде талап қойғанын атап өтті.

Елбасы қойған талаптар бойын­ша не істелді? Қандай шаралар қолға алынды? Бұл саланы сауықтыру үшін қандай жұмыстар атқарылуы тиіс?
Осы тұрғыдан келген Сенат Төр­ағасы әуелі мемлекет тарапы­нан бұл салаға қаншалықты кө­ңіл бөлініп келгенін, алайда осы мүмкіндікті олардың тиімді пайдалана алмай отырғанын баса айтты. 

«Елімізде банк секторының қаржылық тұрақтылығын арттыру бағдарламасы әзірленіп, жү­зеге асырылды. Осы бағдарлама шең­берінде жүйелі жұмыс жүр­гізіп келе жатқан банктерге мемлекет тарапынан қомақты қаржылық қолдау көрсетілді. 

Уақтылы қабылданған ша­ра­лар нәтижесінде банк сала­сын­дағы жағдай біршама тұрақталып, заңды және жеке тұл­ғалар салымдарының сақ­та­луын қамтамасыз етуге мүм­кіндік жасалды.

Бұл ретте мемлекеттік қар­жы ресурстарының есебінен мүм­кіндігі төмен банктерге қол­дау көрсету жөніндегі мәжбүр­лі шаралардың соңы осы болар деп үміттенеміз. Мұндай сая­сат кейбір банктердің мемле­кет­тің қолдауына иек артып, қар­жы саласындағы әділетті бәсеке­лестіктің бұрмалануына жол беру­мен қатар, банк секторы жұмы­сының тұрақтылығы мен беде­ліне теріс әсер етеді», деді Қ.Тоқаев. 

Ұлттық банк қызметі негі­зі­нен қаржы жүйесіндегі тәуекел­дер мен осы салада пайда болуы мүмкін құрылымдық түйт­кіл­дерге алдын ала баға бере оты­рып, қордаланған мәселе­лер­ді реттейтін тиімді тетіктер­ді ке­шіктірмей іске қосуға ба­ғыт­талуы керектігін айтқан Сенат Төр­ағасы парламенттік тыңдауда қаржы саласын сауықтыруға қа­тысты 10 мәселеге ерекше тоқ­талды. 

Бірінші, банк секторы жұ­мы­сының сапасына қатысты сын-пікірлерді бағамдап, оған себеп болған нақты жағдайларды анықтау;

Екінші, банк жүйесі бизнесті ұзақ мерзімге, тиімді мөлшерде не­сиелендіру арқылы ел эконо­ми­касының өсімін ынталандыру;

Үшінші, банк саласында ық­тимал қауіп-қатерлерді басқа­ру­д­ың ұтымды моделін қалып­тас­тыру; 

Төртінші, банк жүйесінің қар­жылық тұрақтылығына кедергі келтіретін әлсіз тұстарды алдын ала анықтауға басымдық беру;

Бесінші, қаржы саласын рет­теу мен қадағалау жүйесін заңна­малық тұрғыдан одан әрі жетіл­діре түсу;

Алтыншы, қажеттілігіне қарай тиісті заңдарға түзетулер ен­­гізу арқылы Ұлттық банк­тің құ­­қы­­ғын күшейтіп, екінші дең­гей­­лі банктердің иелері мен ак­цио­нерлерінің жауапкершілігін арттыру;

Жетінші, банк активтерін шы­ғарып әкетуге тосқауыл қою үшін банк акционерлеріне жә­не олармен байланысы бар тұлғаларға несие беруге заңмен шектеу қою;

Сегізінші, бірқатар банк­тердің айналымын «нашар» несиелерден тазарту жұмыстарын аяқтау;

Тоғызыншы, азаматтың ба­сын­дағы жалғыз баспанасын сақтап қалуға мүмкіндік беріп отыр­ған ипотекалық несиелерді қай­та қаржыландыру бағдар­ла­масын жалғастыру;

Оныншы, халықтың қар­жылық сауаттылығын арттыру жұмысын жетілдіру.

Елбасы қойған міндеттерден туын­дайтын он талапты алға тар­та отырып, Қ.Тоқаев Парла­мент өз кезегінде Ұлттық банк­тің қаржы саласын реттеу мен қадағалауды одан әрі жетіл­діру жөніндегі бастамаларын қол­дауға дайын екендігін атап өтті.

Бұдан бөлек Сенат Төрағасы қаржы жүйесіне деген ха­лық­тың сенімін төмендетіп отырған қаржы саласындағы қара­пайым тілдегі ақпараттың жетіс­пеушілігі; қаржылық қызмет­тер түрінің көбеюі, олардың күн санап күрделенуі; алаяқ­тық тәсілдердің, қаржы пирами­да­ларының өріс алуына да  тоқ­талып, Ұлттық банк осы және жоғарыда аталған барлық сала­ларға кеңінен көңіл бөліп, қордаланған мәселелердің оңтай­лы шешімін табу үшін екін­ші деңгейлі банктермен ке­шенді жұмыстар жүргізуін талап етті. Бұл талапты «Бүгінгі банк жүйесі ел экономикасын одан әрі жаңғыртудағы жаңа мін­деттерді орындауға және азамат­тардың заман талабына сай сұра­ныстарына әзір болуы тиіс», деп шегендей түскен Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзін «Банк қызметінің тұрақты дамуы тұтас­тай алғанда мемлекеттің тұрақ­тылығын қамтамасыз етеді» деп аяқтады.

Ұлттық банк төрағасы Данияр Ақышев сенаторлар алдында баяндама жасап, банк секторының қызметін жетілдіру мақсатында қаржы реттеушісі жүзеге асырған шаралар туралы жан-жақты хабардар етті. 

Шараға қатысушылар алдында Ұлттық экономика министрі Тимур Сүлейменов, «Атамекен» ұлттық кәсіпкерлер палатасы басқарма төрағасының орынбасары, Қазақстан қаржыгерлер ассо­циациясы кеңесінің төраға­сы міндетін атқарушы Юлия Якупбаева, Еуропа қай­та құру және даму банкінің Қа­зақстандағы кеңсесінің басшысы Агрис Прейманис, Стратегиялық бастамалар орталығының аға әріптесі Олжас Құдайбергенов сөз сөйледі. 
Сенаттың Қаржы және бюджет комитеті ұйымдастырған парламенттік тыңдаудағы пікір­сайысқа Сенат депутаттары Бір­ғаным Әйтімова қарыз беретін онлайн компанияларды тексеру туралы, Мұхтар Жұмағазиев банктердің өз қызметі туралы шынайы ақпараттың жетімсіздігі туралы, Серік Жақсыбеков жинақ салымдары туралы, Дәурен Әділбеков проблемалық несиелерді қайтару туралы, Бақтыбай Шелпеков Ислам банктерімен жұмыс істеудің болашағы туралы, Нариман Төреғалиев қолма-қол ақшасыз есеп айырысудың қымбаттығы туралы, Ғұмар Дүйсембаев проблемалық активтер туралы, Мәжіліс депутаты Омархан Өксікбаев аудиторлық тексерулер нәтижесінің жариялылығы туралы ашық пікірлерін ортаға салып, мәселені жан-жақты талқылауға атсалысты. 

Әділбек ҚАБА
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.11.2018

Шымкенттен Дубайға ұшатын рейс ашылады

16.11.2018

Шымкентте Қазақстан – Өзбекстан бірінші аймақаралық форумы өтті

16.11.2018

Қостанайлық полицейлер жедел-профилактикалық шара кезінде мал ұрлығын ашты

16.11.2018

Соңғы 10 айдағы салықтық түсімдер бойынша жұмыс қорытындыланды

16.11.2018

Мемлекет басшысы Қазақстанның халық жазушысы Әбдіжәміл Нұрпейісовті қабылдады

16.11.2018

Солтүстік Қазақстанда қазақ күресінен ел біріншілігі өтті

16.11.2018

Атырауда жүргізушілер мен автобус жолсеріктерінің жалақысы екі есеге өсті

16.11.2018

Тұқым шаруашылығын дамытуға инвесторлар 25 млн $ қаржы салады

16.11.2018

Бокстан ел чемпионатының алғашқы жүлдегерлері анықталды

16.11.2018

Спортшы қыздарымыз әлемдік сында үздік үштікке енді

16.11.2018

Қазақстан - Өзбекстан: тауар айналымын 5 млрд АҚШ долларына жеткізу көзделуде

16.11.2018

Елорда жастары «Жастар жылынан» не күтеді?

16.11.2018

Павлодарда тоғызқұмалақтан «Сарыарқа самалы» газетінің жүлдесі үшін турнир өтті

16.11.2018

Айдос Тұрысбек: Самал Еслямова «Хабар» арнасының фильміне түсіп жатыр

16.11.2018

Батыс Қазақстанда тағы 50 кәсіпорын жалақы өсірді

16.11.2018

«Өрнек». Бір өлеңнің сыры. Ерлан Жүніс (видео)

16.11.2018

Кәсіп­кер­лерді заңсыз тексеру азайды - Бас прокурор

16.11.2018

Астана сессиясы. ҰҚШҰ-ның бейбітшіліксүйгіш беделін нығайтты

16.11.2018

Сарысудың музыкалық мұрасы

16.11.2018

Жалақаны өсіру үдерістері тездетілуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу