Осы біз қалай демалып жүрміз?

Қатарынан келетін үш-төрт күндік демалысы бар мерекенің қарсаңы болатын. Ойда жоқта кездесіп шүйіркелесе кеткен бір танысымнан дағдылы әдетпен алда бірнеше күн демалыс келе жатыр, не бітірейін деп жатсың деп сұрай салдым. Шынын айтсам, оның не бітіретіні мені онша қызықтырып та тұрған жоқ, әншейін, әңгімені бірдеңеден бастау керек болған соң қойыла салған сұрақ болатын. Е-е, не істеуші едік. Демалысты пайдаланып ұйқыны бір қандырамыз да деп жауап қайтарды әлгі танысым. Немене, сонда төрт күн бойы ұйықтай бересің бе деп мен де қарап тұрмай қазбалай түстім. Бұл да енді әңгімені соза түсудің амалы. Жоға-а, деді жаңағы танысым, төрт күн бойы ұйықтап не көрініпті. Түске дейін ұйықтасақ та жетеді ғой. Түс ауа, уақыт болса, базар, дүкен аралап қайтатын шығармыз. Үйге керек-жарақтар алуымыз керек қой...

Егемен Қазақстан
11.05.2018 411
2

Осы бір тосыннан туындаған әңгіме күтпеген жерден менің өзімді де  ойлантып тастады. Қазір қаладағы кез келген үйдің алды автотұраққа айналған. Мұндай көрініс біз тұратын үйге де тән. Аула толған машина. Тіпті балалар ойнайтын да орын жоқ. Ойын тұрмақ, бірі келіп, бірі кетіп жатқан автокөліктердің арасынан әрі-бері өтудің өзі кейде өмірге қауіп төндіреді. Дегенмен, біз айтқалы отырған мәселе мүлде басқа. Мені ойландырған жайт подъездер алдында тұратын машиналардың көптігі емес, сол машиналардың демалыс күндері, яғни халықтың нағыз қыдыратын кездерінде қаққан қазықтай  тапжылмайтындығы. Оған бұрын онша көңіл бөлмеген екенмін, жаңағы танысымның «түске дейін ұйықтаймыз» деген сөзі біраз жайттан хабар беріп, санамды сергіткендей болды. Дәлірек айтқанда, аулада тұрған автокөліктердің түске дейін орын­дарынан қозғалмауының сырын енді түсіндім. Сөйтсек, біздің бауырлар күн тас төбеге көтерілгенше алаңсыз «қорылға басады» екен ғой.

Мен тағы ойландым. Соншалықты бір ойшыл, данышпан болғандықтан емес, әрине, керісінше, көп жайтты түсіне алмағандықтан, түсінуге ақылым жете қоймағандықтан. Мой­ын­дауымыз керек, демалысты бәріміз де дем­алуға, яғни ұйықтауға, одан кейін диванда шалқайып жатып теледидар қарауға берілген уақыт деп түсінеміз. Сондықтан көпшілігіміз солай жасаймыз да.

Осыдан төрт-бес жыл бұрын еуропалық нәсілді бір жігіт менің көнеріңкіреген авто­кө­лігімді сатып алды. Ол алдыңғы және артқы доңғалақтары қатар «жетелейтін» «кроссовер» машина болатын. Сонда жаңағы жігіт біз жолдастарымызбен демалыс күндері балық аулауға шығамыз, мынадай көлік сол үшін керек деп еді. Ол кезде мен  сауданың сабылысымен жүріп жаңағының айтқандарына онша мән бере қоймаппын. Бұл сөз жоғарыда әңгімелескен танысымның «түске дейін ұйық­таймыз» дегенінен кейін ғана барып есіме түсті.

Расында да, біз осы қалай демаламыз? Жалпы, демалыс дегенді қалай түсінеміз? Демалыс деген ұйықтау, теледидар қарау, одан қалды дүкен аралау ма? «Дүкен аралау» деген сөз бұл ретте тегіннен-тегін айтылып отырған жоқ. Аптаға жететін азық-түлік, басқа да тұрмысқа қажетті дүниелер алу керек болған соң демалыс күндері бәріміздің де дүкенге бір соғып кететініміз шындық. Сонда не байқайсыз дейсіздер ғой? Айтайын. Қай сауда орталығына барсаң да көретінің қаптаған қазақтың қыздары мен жігіттері. Және олардың көпшілігінің біз сияқты азық-түлік алуға келмегені бірден байқалады. Біріншіден, ұстаған сөмкелері жоқ, екі қолдары қалталарында. Екіншіден, қандай да бір зат сатып алу ойларына да кіріп-шықпайды, әншейін серуендеп уақыт өткізуге келгендері көрініп-ақ тұр. Айта берсең, дүкенде жүретіндердің дені 20-ның о жақ, бұ жағындағы жастар, араларында мектеп оқушылары да аз емес, олар дорбалап азық-түлік тасиды дегенге кім сенер?! Осыдан-ақ олардың бос уақыт туа қалса сауда орындарын жағалайтынын, демалудың одан әлдеқайда пайдалырақ түрлері бар екенін түсіне бермейтінін аңғаруға болады. Құй сен, құй сенбе, біздегі жағдайдың ақиқаты осы. 

Таяуда бір кісі кітапханаларға бара қалсаң өңкей өзге ұлттардың өкілдерін көресің, біздің қазақ жастарын мүлде кездестірмейсің деп жазып еді бір мақаласында. Жарайды, демалыс, мереке күндері кітапханаға бармай-ақ қойсын делік. Бірақ мәдениетті түрде демалғысы келген адам үшін оның өзге түрлері жетерлік емес пе?! Айталық, еуро­па­лық нәсілді жігіт айтқандай, балық аулаға неге бармасқа? Бала-шағаңмен табиғат аясына да шығуға болады. Бүгінде автокөлігі жоқ адам сирек. Демек, барам деген жерге баруға еш кедергі жоқ. Оның сыртында театрлар мен концерт залдары тұр есіктерін айқара ашып. 

«Дұрыс демала білу – өркениеттіліктің ең жоғарғы сатысы» деген екен ағылшын философы Бертран Рассел. Менің пайымдауымша, өте орынды айтылған сөз.

Қаланың у-шуынан бір ауық алыстап, таза ауада демалу денсаулық үшін де пайдалы екенін баршамыз да білеміз. Біле тұра жаппай үйкүшіктікке салынып алған сияқтымыз, алысқа аттап басуға қанға біткен керенаулық пен бойға біткен бойкүйездік жібермейді. Керек десеңіз, өзен жағалап балық аулау дем­алыстың бір түрі ғана емес, сонымен бірге отбасыңа тегін тамақ тауып берудің де бір жолы. Бірақ оның бәрін ескеріп, елейтін біз бе?!

Өзге жұртты білмеймін, біздің қазақ бау­ыр­­лардың көпшілігінің демалыстары мен ме­рекелерін базарлар мен дүкендерді аралаумен өткізіп жатқаны айдан анық. Онда да ұйқылары қанғаннан кейін.

Ал сіз ше?..

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Нұрислам күміс алды

23.10.2018

Жекелей инвестиция тарту тапсырылды

23.10.2018

Ел чемпионатында Даяна Әбдірбекова жеңімпаз атанды

23.10.2018

Әлем чемпионатында қазақстандық Нұрислам Санаев күміс жүлдегер атанды

23.10.2018

Студенттерге медиацияны меңгеру маңызды

23.10.2018

Орталық Азиядағы инвестицияның 70%-і Қазақстанға тиесілі

23.10.2018

Буэнос-Айрестегі (Аргентина) үшінші жасөспірімдер Олимпиадасынан спортшыларымыз оралды

23.10.2018

АҚШ колледждерінің бірінде робот сабақ бере бастады

23.10.2018

Қарағанды – IT кеңістіктің бастау алаңы

23.10.2018

Аграрлық сектордың әлеуеті қайтсе артады?

23.10.2018

Ілбісті атқанға 5 миллион теңге айыппұл салынады

23.10.2018

Қазақстан қоржынында – 10 медаль

23.10.2018

Алматыда қонақ үйдің күзетшісін соққыға жыққан бұзақылар тұтқындалды

23.10.2018

Әдемінің әуенге толы суреттері

23.10.2018

Хәлің қалай, халық театры?

23.10.2018

Севильдік шаштараз шаш қимайды...

23.10.2018

Петропавлда сұйытылған газ жетіспейді

23.10.2018

Залесский: «Қазақ даласының өмірі»

23.10.2018

Жаңа құжат туризм секторына серпін бере ме?

23.10.2018

Жолдау-2018: Мамандар бастамаға қолдау көрсетуде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Бала (11.05.2018 11:32:09)

Кеше ғана спиннинг сатып алып балыққа барып келдім. Үйде жатып түске дейін ұйымтағанша, ауасы тар дүкен аралағанша, таза ауада, табиғатта, отбасыңмен немесе өзің-ақ балық аулағанға не жетсін! әттең, осы істі бұрынырақ бастау керек ед... Ештен кеш...

Пікір қосу