Қорғаныс саласы өнімдері экспортқа шығарыла бастады

Парламент Мәжілісінде Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бейбіт Атамқұловтың қатысуымен «Қорғаныс өнеркәсібі кешенін дамытудың өзекті мәселелері» тақырыбында Ха­лық­аралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитеті ұйым­дастырған Үкімет сағаты өтті. 

Егемен Қазақстан
15.05.2018 2367
2

Іс-шараға Мәжіліс депутат­тары, Ұлттық қауіпсіздік комитеті, Бас Прокуратура, Республикалық бюджеттің атқарылуын бақылау жөніндегі есеп комитеті, Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі, Сыртқы істер, Қорғаныс, Ішкі істер, Білім және ғылым, Инвестициялар және даму ми­нистрліктері, әкімдіктер мен қорғаныс өнеркәсібі кешені кәсіпорындарының өкілдері қатысты.

Қорғаныс саласы кәсіпорындарының тынысы ашылады

Мәжіліс Төрағасының орынбасары Владимир Божко өз сөзінде Қазақстан Президенті – Қарулы Күштердің Жоғарғы Бас қолбасшысы Нұрсұлтан На­зар­баевтың еліміздің қорғаныс-өнер­кәсіп кешенін дамыту және оны қолдау мәселелеріне ерекше көңіл бөлетіндігін ескере оты­рып, өткізіліп отырған іс-ша­раның маңыздылығын атап өтті.

Ол Мәжілісте қорғаныс-өнер­кәсіп кешенінің дамуына жол ашатын «Қорғаныс өнер­кәсібі және мемлекеттік қорға­ныстық тапсырыс туралы» заң жобасының талқыланып жат­қанына тоқтала келе, аталған сала­ның жетістіктерімен қатар кемшіліктерін де сөз етті.

В.Божконың айтуынша, елі­міздің әскери-қорғаныс сала­сын­дағы өнеркәсіп орындарын заман талабына сай жаңғырту қажет. Өндірілген өнім мен қызметтерді бөлу және үйлестіру жүйесін қалыптастырып, өндіруші мен тұтынушы арасында берік байланыс орнату керек. Өйткені қазір кәсіпорындардың жүктемесі 60 пайыздан аспай отыр. Бұл саладағы кәсіпорындардың өнім өн­діру қуаты жеткілікті болса да, тапсырыс беру сатысы жүйе­ленбеген.

– Қорғаныс-өндірістік кешен­нің дамуына ұзақ мерзімді қайта қарулану бағдарламасының жоқтығы және кәсіпорындарға қор­ғаныс саласына қажетті тапсырыстар жүктемесінің аздығы тежеу болып отыр, – деді Мәжіліс Төрағасының орынбасары.

Ал баяндамашы, Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бейбіт Атамқұлов Қа­зақ­стан Республикасының қорға­ныс өнеркәсібі кешенінің қазіргі кезеңдегі жай-күйі мен даму перспективалары және осыған байланысты министрліктің алдына қойған міндеттері жайлы егжей-тегжейлі айтып өтті.

– Бүгінгі күні Қазақстанның қор­ғаныс-өнеркәсіп кешені – 9 мыңнан астам жұмыс орны бар, кешенді ғылым қатыстырылған 40 кәсіпорынды қамтыған ғылы­ми жүйе. Бүкіл кешеннің өзегі – 2003 жылы құрылған «Қазақстан инжиниринг» ұлттық компаниясында 20-дан астам машина жасау кәсіпорындары біріктірілген, – деді ол.

Министрдің сөзіне қарағанда, Кеңес Одағы тұсында елімізде қорғаныс саласына өнім өнді­ретін ірі-ірі 50-ге жуық кәсіпорын жұ­мыс істеген. Аталған зауыттар жауынгерлік жаяу әскер машиналарына, артиллериялық жүйе­лерге қызмет көрсетумен қатар, атыс қаруы, әскери-теңіз күш­теріне арналған жабдық, тор­педалар және тұңғиық авиа­ция-кеме миналары, такти­калық тікұшақтарға арналған ұшыру қондырғылары, жағалау қорғанысының тікұшақ кешен­дері, қа­натты тікұшақтарға ар­нал­­ған борттық жабдық, суасты қа­йықтарын басқару жүйе­лерін өндірген. Ал еліміз тәуелсіз­дік алған тұста аталған жүйе ыды­­рап, білікті мамандар кете бас­таған.

Тек Мемлекет басшысының тапсырмасымен ғана бұл сала қай­та жанданып, жаңғырып, әске­ри қару-жарақ пен құрал-жаб­дықтарды экспорттайтын деңгейге жетіп отыр.

– Бұның сәтті үлгісі – элек­тронды-оптикалық аспаптар өндіретін «Қазақстан Аселсан инжиниринг» орталығы болып отыр. 2014 жылы іске қосылған кәсіпорын 25 млрд теңгеден астам сомаға 12 мың бірліктен астам өнім өндірді және оларды Қазақстан Республикасының түрлі күштік ведомстволарына жеткізді және тұрақты әзірлікте болатын бөлімдердің түнгі көру аспаптарымен іс жүзінде толық жарақталуына қол жеткізуге мүмкіндік берді. Өткен жылы компания алғашқы экспорттық жеткізілімдерін жүзеге асырды, – деді Б.Атамқұлов.

Бронды техника бойынша «Қазақстан Парамаунт инжиниринг» кәсіпорны шығаратын 4х4 доңғалақты формуласы бар «Арлан» арнаулы көліктері әлемдегі беделді «TopGear» журналының нұсқасы бойынша «әлемдегі ең арынды машина» аталымына ие болған.

Сондай-ақ өткен жылы «АЛАН» брондалған машина­ларын құрастыру басталып, оның алғашқы партиясы күштік құры­лымдарға жеткізілген.

Ал «Семей инжиниринг» кәсіп­орны ауыр брондалған техни­каға қызмет көрсетуге және жаң­ғыртуға арналған қосалқы бөлшектер мен құрамдауыш­тардың 800-ден астам атауын шығаруды меңгеріп үлгерді.

Тікұшақ құрастыруға да қол жетті

Б.Атамқұловтың айтуынша, №405 Алматы авиажөндеу зауыты базасында тікұшақ (Ми-8/17) құрастыруды ұйымдастыру бо­йынша уағдаластықтар жасалған. Сәтін салса биыл құрастырудың бірінші кезеңі басталғалы отыр.

– 2016 жылы іске қосылған авиация техникасын құрастыру, жөндеу және техникалық қызмет көрсету жөніндегі Авиациялық-техникалық орталық базасында 10 майдан ұшақтарына және 4 әскери-көлік авиациясы ұшақтарына күрделі жөндеу жүргізу жоспарланып отыр. Бұл жұмыстардың 30 пайызын тікелей орталық орындайды. Бұл шаралар жыл сайын шетелге жіберілетін қаражаттың елеулі бөлігін елде қалдыруға, жаңадан жұмыс орындарын құруға, отандық авиация өнеркәсібін дамытуға мүмкіндік береді, – деп атап өтті министр.

Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің тап­сы­рысымен отандық кәсіп­орындар шетелдік серіктес­тер­мен бірлесіп 12,7 мм атыс қаруының перспективалы үлгісін (антиматериалдық винтовка) әзірлеу жұмыстарына кіріскен. Сонымен қатар «Қазақстан инжиниринг» кәсіпорындары бірінің базасында автоматтарды қаруландыруды көздейтін жаң­ғырту мүмкіндігі айқындалуда. Ал қазіргі уақытта жеңіл атыс қа­руы (тапаншалар, автоматтар, пулеметтер) өндірісін ұйым­дастыру мәселесі зерделенуде.

Кеме жасау саласы да қазіргі уақытта отандық кәсіпорындар есебінен өз қажеттіліктерін іс жүзінде өткеріп отыр. Атап айтқанда, соңғы 20 жыл ішінде Қарулы Күштердің Әскери-теңіз күштері мен Шекара қызметі жа­ғалау күзетінің жауынгерлік құ­рамына әртүрлі 47 кеме алынған.

Министрдің мәлімдеуінше, өткен жылы қорғаныс өнеркәсібі өндірісінің көлемі 14 пайызға артып, экспорт 16 млрд теңгеге дейін өскен немесе 2 есеге ұлғайған. Дегенмен, қорғаныс саласы кәсіпорындарын дамытуға кедергі келтіріп отырған жайттар да бар.

– Бұл ретте ұзақ мерзімге берілетін және арзан несиелерге қол жеткізу мүмкін болмай отыр. Салалық шектеулерге байланысты бірде-бір даму институты немесе екінші деңгейлі банк қорғаныс өнеркәсібі кешенін қаржыландырмайды. Сол себепті Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша аталған саланы дамыту қоры құрылуда. Биыл­ғы жылдан бастап қор кәсіп­орындарын қолдаудың пәрменді тетігі ретінде жұмыс істей бастауы тиіс, – деді Қор­ғаныс және аэ­роғарыш өнер­кә­сібі министрі.

Өзекті сауал, лайықты жауап

Үкімет сағатында қосымша баяндама жасаған Халықаралық істер, қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы Мұхтар Ерман қорғаныс өнеркәсібі сая­сатын қазіргі кезеңде жүзеге асырудың бірқатар маңызды аспектілерін айқындап өтті.

Талқылауға қатысқан Мә­жі­ліс депутаттары баяндамашы мен шақырылған мемлекеттік органдардың басшылары назарын бірқатар мәселелерге аударды. Депутат Қабиболла Жақыпов мемлекеттік қорғаныстық тап­сырыстың қалыптасуы жөнінде сұраса, Павел Казанцев ведомство­лар арасында ғылыми-зерт­теу саласындағы өзара әрекет­тестік мәселелеріне назар ау­дарды. Депутат Наталья Жұма­ділдаева қорғаныс өнеркәсібі кешені үшін мамандар дайындау жөнінде сұрақ қойды. Ал Нұрлан Дулатбеков пен Жанат Жарасов Ұлттық ұлан мен шекаралық қызмет бөлімшелерін отандық әскери өніммен қамтамасыз ету аспектілеріне қатысты мәсе­лелерді көтерді. Қызу талқы­лауда Мәжіліс депутаттары Абай Тасболатов және Құдайберген Ер­жан қорғаныс өнеркәсібі ке­шенін дамытудың бірқатар басым бағыттарын айрықша атап көрсетті.

Серік ӘБДІБЕК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.01.2019

ҰБТ-дан жоғары балл жинаған түлек «Болашақ» арқылы шетелдерде оқи алады

18.01.2019

Батыс Қазақстан облысы әкімінің бірінші орынбасары болып Ғали Исқалиев тағайындалды

18.01.2019

Ақтөбе облысының шаруалары былтыр 228 млрд теңгенің өнімін өндірді

18.01.2019

Полиция департаменті айыппұлды уақытылы төлеуге шақырды

18.01.2019

Елордалық аурухана тұңғыш рет неврологиялық асқынуды азайтатын құрылғыны қолданды 

18.01.2019

Елордалық құтқарушылар жанып жатқан үйден 6 адамды шығарды

18.01.2019

Колумбиядағы жарылыс салдарынан 21 адам қайтыс болған

18.01.2019

Тимур Қожаоғлы: «Егемен Қазақстан» – Еуропа құрлығындағы маңдайалды басылым

18.01.2019

Алматыдағы тікұшақ апатынан кейін «Sky Service» рейстері тоқтатылды

18.01.2019

Геннадий Головкин ұлды болды

18.01.2019

Солтүстік Қазақстанда «Қайырымдылық керуені» акциясы жалғасты

18.01.2019

Головкиннің қарсыластары бір-бірімен жұдырықтасады

18.01.2019

Петропавлда ресейлік бас киімдер көрмесі ашылды

18.01.2019

Ақтөбеде жұмысшылардың еңбек құқықтарын қамтамасыз ету меморандумына қол қойылды

18.01.2019

Алматыда газбен жүретін жаңа автобустар іске қосылады

18.01.2019

СДУ-да IT технологиялары саласында білім беру жобасы басталды

18.01.2019

Мемлекет басшысы «Smart Aqkol» ахуалдық орталығына барды

18.01.2019

Елбасы кітапханасының Ақтөбеде өткен көшпелі көрмесін 120 мыңнан аса адам тамашалады

18.01.2019

Атырауда қазақтың үш биіне ескерткіш орнатылды

18.01.2019

Әліпби де, еміле-ереже де сараптаудан өте түсуі керек - Әлімхан Жүнісбек

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу