Суармалы жер шаруаның ырысын арттырады

Оңтүстік өңірлерде географиялық орналасу ерекшеліктеріне қарай мелиорациялау мәселесі өзекті. Осыған байланысты Шымкентте Премьер-Министрдің орынбасары – Ауыл шаруашылығы министрі Ө.Шөкеевтің төрағалығымен Қызылорда, Жамбыл және Алматы облыстарының өкілдері қатысқан жиын өтті.  

Егемен Қазақстан
15.05.2018 1277
2

Оңтүстік Қазақстан облысында судың жеткілікті мөлшерде бол­мау­ына, жер асты сулары дең­гейі­нің жо­ға­рылығына және топы­рақ­тың тұз­да­ну­ына байланысты пай­да­ла­ныл­маған ауылшаруашылық жер­лері бар­шы­лық. Суармалы жер­лердің тұздануы жер асты с­у­ла­рының күрделі ағыны мен осы аумақтардағы жеткіліксіз дре­­наждық аудандарда кездеседі. Мы­­салы, Отырар аграрлы аудан бол­ғ­а­нымен, ондағы топырақтың сор­ла­нуы, ауа райының қолай­сыз­дығы ша­руалар үшін өте өзекті мә­селе. Осы­ның алдын алу үшін бү­гінде аудан әкім­дігі Ө.Оспанов атын­дағы Қазақ то­­пы­рақ­та­ну және агрохимия институ­ты ға­л­ым­да­рымен бірлесіп, егін егу жұ­мыс­тарын қолға алған. Тәжірибенің ти­­ім­ді екені анықталғандықтан аудандағы 3 мың гектар жерге то­пырақты зерттеу жұмыстары жүр­гізілуде.

Жалпы, министрлік 2017-2021 жыл­дарға арналған агро­өнер­­кәсіптік ке­шенді дамыту бағ­дарламасында ауыл­шаруа­шы­лық дақылдарынан жо­ға­р­ы және тұрақты өнім алу үшін жер және су ресурстарын тиімді пайда­ла­­нуды жетілдіру мақсатында гид­рология, топырақ және аг­ро­климаттық жағдайларын жақ­сарту, ұйымдастыру, эко­но­­ми­ка­лық және техникалық іс-ша­­ралар кешенін ұсынған. Сон­дай-ақ ­су ресурстарын тиімді пай­далану үшін там­шылатып су­ару жүйесін ен­гізу бой­ынша бағ­дар­лама әзірленіп, су же­тіс­пейтін және күрделі өңірлік жер­лер­де енгізілуде. Елбасы тапсырма­сы бой­ынша алдағы 5 жылда су­лан­дыру жүйе­сін қалпына кел­тіріп, 600 мың гектар суармалы жерді айналымға енгізу қажет. Жал­пы, Мемлекет басшысының Жол­дауында жерді пайдалану тиім­ді­лі­гін арттыру, суармалы егіс алаң­ын 5 жыл ішінде 40%-ға кеңейтіп, 2 миллион гектарға жеткізу қажеттігі айтыл­ған болатын. Шымкенттегі басқосуда осы тапсырмаларды орындау аясында ме­ли­орациялық жүйелерді дамыту перс­пек­тивалары талқыланды.

Ауыл шаруашылығы министр­лігі Су ресурстары жөніндегі ко­ми­теттің төр­ағасы И.Әбішевтің мә­лімдеуінше, суармалы жерлерді пай­далануға 2019-2028 жылдары бюджеттен 3 трлн 989 млрд тең­ге бөлінеді деп жоспарлануда. «Де­генмен суармалы жер көлемін екі есе ұлғайтудың арқасында жал­пы өнім көлемі 2028 жылы 5 трлн 6684 млрд теңге болмақ. Яғни суармалы жердің көлемін ұл­ғайту елімізге тиімді болып отыр», дейді И.Әбішев.

Оңтүстік Қазақстан облысында өткен жылы 570,4 мың гектар суар­ма­лы жердің 498,2 мың гектары пай­да­­ланылған. Ауыл шаруашылығы са­ла­­сындағы жалпы өнім көлемі 522,4 млрд теңгені құрады. Жиында облыс әкімі Ж.Түймебаев аймақтағы суармалы жерлер көлемі ұлғайтылып, жа­ңа бағыттағы жобалар бойынша да­мытылып жатқандығын жеткізді. Озық технологияларды қолдануда облыс республикада көш бастап тұр. Де­генмен суармалы жерлерге қатысты ше­шімін күткен өзекті мәселелер де бар. «Ауыл шаруашылығы сала­сын­да 1 млн 400 мың гектар суарма­лы жер бар. Суармалы жердің көлемін екі есе ұлғайту жоспарланып отыр. Енді көптен бері айтылып бірақ істелмей ке­ле жатқан жұмыстарға кірісетін кез келді. Субсидия, төмен пайызды не­­сие, инвесторларды тарту біздің бас­­ты міндетіміз. Шаруалардың жұ­мы­сын жеңілдету үшін жағдай жасай­мыз. Дегенмен жерлерді тиімді пай­далану шарулардың мойнында. Сон­дықтан олар да нақты жұмысқа кө­шуге тиіс. Мақтаарал ауданындағы же­ке­меншік каналдар жұмыстарын дұ­рыс атқара алмауда. Төрт жыл болды мәселе шешімін таппай келеді. Біз ка­налдарға бюджеттен қаржы бөлгелі жа­тырмыз. Егер мәселе шешілмесе қар­жы бөле алмаймыз, яғни жұмыс та­ғы тоқтап қалатын болады», деді Ө.Шөкеев. Бұл мәселеге қатысты пі­кі­рін білдірген Мақтаарал ауда­ны­ның әкі­мі Ж.Бейсенбаев бес ка­налдың бү­гін­де төртеуі мемлекет меншігіне қай­та­рылғанын жеткізді. Ал «жиырмасыншы» деп аталатын каналға қатысты іс қа­зір Жоғарғы сотта қаралып жатыр екен.

Жиын барысында жергілікті шаруа қожалықтарының ұсыныс­тары да тыңдалды. Шаруа­лар маусымда түр­лі тыңай­тқыштардың ба­ғасын ба­қы­лауға алу керектігін және озық тех­­нологияларға сай алы­натын жаб­дықтарға берілетін мем­лекеттік қол­дау­­ларға өзге­ріс­тер енгізуі қажеттігін, сон­дай-ақ су­армалы жерлерге судың ке­ректі мөлшерде келуін қамтамасыз етілуін сұрады. Шаруалардың сау­ал­да­рына жауап берген Су ре­сурстары жө­ніндегі комитет төр­ағасы ұсыныстар ми­нистрлік та­рапынан шешімін табаты­нын жет­кізді.

Жиында шегіртке зиян­кес­терімен күресу бойынша хи­мия­лық іс-шара­лар­дың орын­да­луы да тал­қы­ланды. Ауыл ша­­руашылығы министрлігі Аг­ро­өнер­кәсіп кеше­ніндегі мем­лекеттік инспекция ко­митетінің төрайымы А.Елемес­қы­зының мәлімдеуінше, ше­гір­тке­ге және олардың таралуына мо­­­ни­торинг жүргізуді нақты ба­қы­лау үшін GPS трэкерлер мен GPS навига­тор­лар қолданылады. Олар респуб­ли­ка аумағының фитосанитарлық жағ­дайын, оның ішінде өңірлердегі ше­гір­ткелер бойынша нақты көрінісін біл­діретін болады. Агроөнеркәсіпті цифр­ландыру шеңберінде аса қауіпті зи­янды ағзалардың, оның ішінде ше­гірткелердің таралу ошақтарының элек­тронды картасы құрылады және картаға түсіру жұмыстары жүргізілетін болады. Аса қауіпті зиянды организмдерге және карантинді организмдерге қарсы қорғау іс-шараларына республикалық бюджеттен 3,57 млрд теңге бөлінді. Республика бойынша барлығы 540 бірлік бүріккіш техника жұмылдыру жоспарлануда. Үйір­лі шегірткеге қарсы жұмыстар оң­түс­тік өңірлерде 2018 жылдың 10 сәу­ірінен бас­талған. Оңтүстік Қазақ­стан об­лы­­сында марокко шегір­тке­сіне қар­сы күрес шаралары бойын­ша жос­­пар­лан­ған аумақтың үштен бір бө­­лігі өң­дел­ген. Өңірде биыл үйір­­лі ше­­гір­тке­лер­ге қарсы зерттеу жұ­мыс­та­­ры 1 млн 573 мың гектар аумақ­қа жүр­г­і­з­іл­се, химиялық өң­деу іс-ша­ра­­лары 350 мың гектарға жа­сал­ған.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

16.01.2019

Сыртқы істер министрлігіне жаңа вице-министр тағайындалды

16.01.2019

Елімізде әлеуметтік кәсіпкерліктің дамуына қолдау көрсетеді

16.01.2019

Қазақстандықтар азық-түлікке қанша жұмсайды

16.01.2019

Зәуреш Ақашева: үстел теннисінен Ресей суперлигасы үлкен тәжірибе сыйлады

16.01.2019

Биатлоннан Қазақстан кубогі: екінші жарыс күнінің нәтижесі

16.01.2019

Әзербайжан мен Армения Сыртқы істер министрлері кездесті

16.01.2019

«Татулық» орталығының пайдасын дауласқандар көреді

16.01.2019

Атыраулық кәсіпкерлерді не алаңдатады?

16.01.2019

Соңғы технологиялар темекімен күресте жеңіп шықты

16.01.2019

Салықтық рақымшылықты жүргізуді қарастыратын Заң күшіне енді

16.01.2019

Сақтағанның жұмыртқалары лайкқа зәру емес

16.01.2019

Ресей, Иран, Әзербайжан үшжақты саммитке дайындалып жатыр

16.01.2019

Асқар Мамин Түркістандағы құрылыс жұмыстарымен танысты

16.01.2019

Бақтияр Зайнутдинов «Ростов» сапында алғашқы ойынын өткізді

16.01.2019

ШҚО Риддер қаласында «Көшбасшы болғың келе ме?» атты шара өткізілді

16.01.2019

Алматыда сымбатты ескерткіш орнатылды

16.01.2019

Алматыда аудармашылар мен авторлар кездесті

16.01.2019

Жанкүйерлер «Астана Опера» балет труппасын Нұрсұлтан Назарбаев әуежайында қарсы алды

16.01.2019

Депутат «Астана-Арена» стадионындағы кемшіліктерді атап көрсетті

16.01.2019

Ең белсенді салық төлеуші 126 084 түбіртек жіберген

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ataý men aqaý

Dúken, meıramhana, qonaq úı, shashtaraz, sulýlyq, sán salondary, basqa da túrli nysandardyń ataýy mańdaıshaǵa japsyryla salǵan jáı ǵana jazý emes, ulttyq bolmysymyzdy, ulttyq rýhymyzdy, qoǵamdyq sanany qalyptastyratyn, tárbıelik máni zor mańyzdy faktor sanalady. Solaı degenmen ókinishke qaraı, bul qurǵyryń túbiri sýyrylmaı qalyp qoıatyn aramshópti qansha otaǵanyńmen qaıta-qaıta qaýlap shyǵa beretini sıaqty áli kúnge deıin sheshimin tappaǵan túıini kóp túıtkildiń birine aınalyp otyr.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу