Суармалы жер шаруаның ырысын арттырады

Оңтүстік өңірлерде географиялық орналасу ерекшеліктеріне қарай мелиорациялау мәселесі өзекті. Осыған байланысты Шымкентте Премьер-Министрдің орынбасары – Ауыл шаруашылығы министрі Ө.Шөкеевтің төрағалығымен Қызылорда, Жамбыл және Алматы облыстарының өкілдері қатысқан жиын өтті.  

Егемен Қазақстан
15.05.2018 1201
2

Оңтүстік Қазақстан облысында судың жеткілікті мөлшерде бол­мау­ына, жер асты сулары дең­гейі­нің жо­ға­рылығына және топы­рақ­тың тұз­да­ну­ына байланысты пай­да­ла­ныл­маған ауылшаруашылық жер­лері бар­шы­лық. Суармалы жер­лердің тұздануы жер асты с­у­ла­рының күрделі ағыны мен осы аумақтардағы жеткіліксіз дре­­наждық аудандарда кездеседі. Мы­­салы, Отырар аграрлы аудан бол­ғ­а­нымен, ондағы топырақтың сор­ла­нуы, ауа райының қолай­сыз­дығы ша­руалар үшін өте өзекті мә­селе. Осы­ның алдын алу үшін бү­гінде аудан әкім­дігі Ө.Оспанов атын­дағы Қазақ то­­пы­рақ­та­ну және агрохимия институ­ты ға­л­ым­да­рымен бірлесіп, егін егу жұ­мыс­тарын қолға алған. Тәжірибенің ти­­ім­ді екені анықталғандықтан аудандағы 3 мың гектар жерге то­пырақты зерттеу жұмыстары жүр­гізілуде.

Жалпы, министрлік 2017-2021 жыл­дарға арналған агро­өнер­­кәсіптік ке­шенді дамыту бағ­дарламасында ауыл­шаруа­шы­лық дақылдарынан жо­ға­р­ы және тұрақты өнім алу үшін жер және су ресурстарын тиімді пайда­ла­­нуды жетілдіру мақсатында гид­рология, топырақ және аг­ро­климаттық жағдайларын жақ­сарту, ұйымдастыру, эко­но­­ми­ка­лық және техникалық іс-ша­­ралар кешенін ұсынған. Сон­дай-ақ ­су ресурстарын тиімді пай­далану үшін там­шылатып су­ару жүйесін ен­гізу бой­ынша бағ­дар­лама әзірленіп, су же­тіс­пейтін және күрделі өңірлік жер­лер­де енгізілуде. Елбасы тапсырма­сы бой­ынша алдағы 5 жылда су­лан­дыру жүйе­сін қалпына кел­тіріп, 600 мың гектар суармалы жерді айналымға енгізу қажет. Жал­пы, Мемлекет басшысының Жол­дауында жерді пайдалану тиім­ді­лі­гін арттыру, суармалы егіс алаң­ын 5 жыл ішінде 40%-ға кеңейтіп, 2 миллион гектарға жеткізу қажеттігі айтыл­ған болатын. Шымкенттегі басқосуда осы тапсырмаларды орындау аясында ме­ли­орациялық жүйелерді дамыту перс­пек­тивалары талқыланды.

Ауыл шаруашылығы министр­лігі Су ресурстары жөніндегі ко­ми­теттің төр­ағасы И.Әбішевтің мә­лімдеуінше, суармалы жерлерді пай­далануға 2019-2028 жылдары бюджеттен 3 трлн 989 млрд тең­ге бөлінеді деп жоспарлануда. «Де­генмен суармалы жер көлемін екі есе ұлғайтудың арқасында жал­пы өнім көлемі 2028 жылы 5 трлн 6684 млрд теңге болмақ. Яғни суармалы жердің көлемін ұл­ғайту елімізге тиімді болып отыр», дейді И.Әбішев.

Оңтүстік Қазақстан облысында өткен жылы 570,4 мың гектар суар­ма­лы жердің 498,2 мың гектары пай­да­­ланылған. Ауыл шаруашылығы са­ла­­сындағы жалпы өнім көлемі 522,4 млрд теңгені құрады. Жиында облыс әкімі Ж.Түймебаев аймақтағы суармалы жерлер көлемі ұлғайтылып, жа­ңа бағыттағы жобалар бойынша да­мытылып жатқандығын жеткізді. Озық технологияларды қолдануда облыс республикада көш бастап тұр. Де­генмен суармалы жерлерге қатысты ше­шімін күткен өзекті мәселелер де бар. «Ауыл шаруашылығы сала­сын­да 1 млн 400 мың гектар суарма­лы жер бар. Суармалы жердің көлемін екі есе ұлғайту жоспарланып отыр. Енді көптен бері айтылып бірақ істелмей ке­ле жатқан жұмыстарға кірісетін кез келді. Субсидия, төмен пайызды не­­сие, инвесторларды тарту біздің бас­­ты міндетіміз. Шаруалардың жұ­мы­сын жеңілдету үшін жағдай жасай­мыз. Дегенмен жерлерді тиімді пай­далану шарулардың мойнында. Сон­дықтан олар да нақты жұмысқа кө­шуге тиіс. Мақтаарал ауданындағы же­ке­меншік каналдар жұмыстарын дұ­рыс атқара алмауда. Төрт жыл болды мәселе шешімін таппай келеді. Біз ка­налдарға бюджеттен қаржы бөлгелі жа­тырмыз. Егер мәселе шешілмесе қар­жы бөле алмаймыз, яғни жұмыс та­ғы тоқтап қалатын болады», деді Ө.Шөкеев. Бұл мәселеге қатысты пі­кі­рін білдірген Мақтаарал ауда­ны­ның әкі­мі Ж.Бейсенбаев бес ка­налдың бү­гін­де төртеуі мемлекет меншігіне қай­та­рылғанын жеткізді. Ал «жиырмасыншы» деп аталатын каналға қатысты іс қа­зір Жоғарғы сотта қаралып жатыр екен.

Жиын барысында жергілікті шаруа қожалықтарының ұсыныс­тары да тыңдалды. Шаруа­лар маусымда түр­лі тыңай­тқыштардың ба­ғасын ба­қы­лауға алу керектігін және озық тех­­нологияларға сай алы­натын жаб­дықтарға берілетін мем­лекеттік қол­дау­­ларға өзге­ріс­тер енгізуі қажеттігін, сон­дай-ақ су­армалы жерлерге судың ке­ректі мөлшерде келуін қамтамасыз етілуін сұрады. Шаруалардың сау­ал­да­рына жауап берген Су ре­сурстары жө­ніндегі комитет төр­ағасы ұсыныстар ми­нистрлік та­рапынан шешімін табаты­нын жет­кізді.

Жиында шегіртке зиян­кес­терімен күресу бойынша хи­мия­лық іс-шара­лар­дың орын­да­луы да тал­қы­ланды. Ауыл ша­­руашылығы министрлігі Аг­ро­өнер­кәсіп кеше­ніндегі мем­лекеттік инспекция ко­митетінің төрайымы А.Елемес­қы­зының мәлімдеуінше, ше­гір­тке­ге және олардың таралуына мо­­­ни­торинг жүргізуді нақты ба­қы­лау үшін GPS трэкерлер мен GPS навига­тор­лар қолданылады. Олар респуб­ли­ка аумағының фитосанитарлық жағ­дайын, оның ішінде өңірлердегі ше­гір­ткелер бойынша нақты көрінісін біл­діретін болады. Агроөнеркәсіпті цифр­ландыру шеңберінде аса қауіпті зи­янды ағзалардың, оның ішінде ше­гірткелердің таралу ошақтарының элек­тронды картасы құрылады және картаға түсіру жұмыстары жүргізілетін болады. Аса қауіпті зиянды организмдерге және карантинді организмдерге қарсы қорғау іс-шараларына республикалық бюджеттен 3,57 млрд теңге бөлінді. Республика бойынша барлығы 540 бірлік бүріккіш техника жұмылдыру жоспарлануда. Үйір­лі шегірткеге қарсы жұмыстар оң­түс­тік өңірлерде 2018 жылдың 10 сәу­ірінен бас­талған. Оңтүстік Қазақ­стан об­лы­­сында марокко шегір­тке­сіне қар­сы күрес шаралары бойын­ша жос­­пар­лан­ған аумақтың үштен бір бө­­лігі өң­дел­ген. Өңірде биыл үйір­­лі ше­­гір­тке­лер­ге қарсы зерттеу жұ­мыс­та­­ры 1 млн 573 мың гектар аумақ­қа жүр­г­і­з­іл­се, химиялық өң­деу іс-ша­ра­­лары 350 мың гектарға жа­сал­ған.

Ғалымжан ЕЛШІБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

20.09.2018

Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

20.09.2018

Қостанай университетінде ғалым Тобыл Дәулетбаев аудиториясы ашылды

20.09.2018

Қуатты қорғаныс көліктеріне сұраныс бар

20.09.2018

Жолақыны SMS немесе QR-кодтар арқылы төлеудің нәтижелері

20.09.2018

Интернеттегі шабуылдар үдеп барады

20.09.2018

Қостанайда математикалық білім беруге арналған «дөңгелек үстел» өтті

20.09.2018

Интеграция мәселелері талқыланды

20.09.2018

Головкинге келесі кездесуде кім қарсылас болуы мүмкін?

20.09.2018

Қалам ұшындағы аманат

20.09.2018

Мағжан поэзиясындағы Ұлы Дала рухы

20.09.2018

Каспий жағалауындағы достық думаны

20.09.2018

Ынтымақтастық нығая түседі

20.09.2018

«Үйеңкінің түбінен үйіріп алған, қобызым»

20.09.2018

Текті төріміз Түркістанды түлетейік!

20.09.2018

Ортақ мүддеге ұмтылыс

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу