Ауыздан шыққан сөз – атылған оқ

«Адам баласы кемшілікпен жа­ратылған» деп қасиетті кітап Құранда айтылғандай, пенденің сөзі мен ісінен қателіктер кетіп жатады. Үлкен ғұлама имам Ғазали бабамыз айтқандай, пенде қателеспей тұрмайды, жақсы адам дегеніміз – қателігін түзеуші, содан сабақ алған жан.

Егемен Қазақстан
15.05.2018 2421
2

Бірде мынадай оқиға болыпты. Көр­шісінің баянды тірлігіне қызғанған бейбақ оны «ұрлық жасайды, алаяқтықпен пайда табады» деп жалған өсек таратады. Бұл сөз уақыт өткен сайын ісініп-күбініп қазидың құлағына жетеді. Қази-сот шабармандарын жіберіп «ұрлықшы» атаған азаматты абақтыға жаптырып, тергеп-тексереді.

«Аққа – құдай жақ» дегендей жалалы жігіттің ешқандай жазықты емесі дәлел­деніп, қази-сот мән-жай­ды білмекке өсек-сөз таратқан адам­ды шақыртады. Ол кісі қазидың қаһа­рынан қорқып, өтірік-ғай­бат айт­қанын мойындап, кешірім сұрайды.

Қази күнәһарға бір парақ ақ қағаз ұста­тып, осыған ана жігіт жайлы айтқан өсек-ғайбатыңның бірін қал­дыр­май жаз деп бұйырады. Анау жіп­ке тізгендей, тәптіштеп жазып шығады.

 – Жазып болдың ба?

 – Болдым.

– Онда, – дейді қази қолыңдағы қағазды күлдей етіп ұсақтап тура да, үйіңе бара жатқан жолда аттың үстінде тұрып маң далаға ұшырып жі­бер. Осыны орындаған соң ертең қай­та кел! Саған қандай жаза қол­дану керектігі осы оқиғадан кейін шешіледі.

Қазидың тапсырмасын мүлтіксіз орын­даған ғайбатшы ертеңінде алып-ұшып жетеді. «Күлдей етіп турал­ған қағазды желге ұшырып жібер­дім тақсыр!». Оның дұрыс болған екен, – деген қази: «Кешегі ұшырған қағаздың қиқымдарын түгел тауып бәрін жинап әкел де, бір-біріне қосып жазбаны қайталап оқып шық!» деп бұйырады. «Олай жасай алмасаң жазаға тартыласың!».

Күнәһар қатты сасады. «Тақ­сыреке, желге ұшқан қағаздың қи­қы­мын қалай жинай­мын?». Қази ай­тады: – Сен бейбақ, өсек айт­пай тұ­рып ойлануың керек еді, таратқан сө­зің қағаздың қиқымдары сияқты күл­лі әлемге шашылып кетті, мен ке­­шіргенмен бәрібір жайылған өсек­­ті қайта жинай алмайтыныңды ұқтың ба?

«Ауыздан шыққан сөз – атылған оқ» деген осы. Ұңғыдан ұшқан оқты қай­тара алмайтынымыз сияқ­ты, ауыз­дан шыққан сөз де қайта кір­мейді. Сөзге абай болайық ағайын!

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.10.2018

Ілбісті атқанға 5 миллион теңге айыппұл салынады

23.10.2018

Қазақстан қоржынында – 10 медаль

23.10.2018

Алматыда қонақ үйдің күзетшісін соққыға жыққан бұзақылар тұтқындалды

23.10.2018

Әдемінің әуенге толы суреттері

23.10.2018

Хәлің қалай, халық театры?

23.10.2018

Севильдік шаштараз шаш қимайды...

23.10.2018

Петропавлда сұйытылған газ жетіспейді

23.10.2018

Залесский: «Қазақ даласының өмірі»

23.10.2018

Жаңа құжат туризм секторына серпін бере ме?

23.10.2018

Жолдау-2018: Мамандар бастамаға қолдау көрсетуде

23.10.2018

Жолдауда айтылған өзекті мәселелер сөз болды

23.10.2018

Жаңа міндеттер жүктейді

23.10.2018

Балалар жылы жастар жылына жалғасады

23.10.2018

Қазақстанда еңбек кітапшасы алынып тасталады

23.10.2018

Павлодарға «Қайсар» келіп, «Ертісті» жеңіп кетті

23.10.2018

Ономастикадағы отарсыздану ойландырады

23.10.2018

Ортағасырлық қалалар әлемдік мәдениетке үлес қосты

23.10.2018

Қ. Әбдірахманов Қырғызстанның жаңа СІМ басшысын құттықтады

23.10.2018

Жолдау жете түсіндірілуде

23.10.2018

Қоғам қайраткері Талғат Кеңесбаев дүниеден өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Tulǵalardy mansuqtaýda qandaı maqsat bar?

Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń «Bola­shaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵ­darlamalyq maqalasy – halyq tarapynan úl­ken qoldaý tapqan, kópshiliktiń yqylasy zor bolǵan bastama. Baǵdarlamanyń arqasynda hal­qymyzdyń mol rýhanı murasy qaıta jańǵyryp, tarıhymyz túgendeldi. Osy jobanyń aıasynda tól ádebıetimiz ben mádenıetimizdiń shetelderde nasıhattalýy, sheteldiń túrli saladaǵy eń mazmundy kitaptarynyń aǵylshynshadan tikeleı qazaq­shaǵa aýdarylyp, qalyń oqyrmanǵa tabystalýy da buryn-sońdy bolmaǵan is.

Дидар Амантай,

Kınoádebıet

Teginde, ult ádebıeti men qazaq kıno­sy arasynda, sonaý Sháken Aımanov, Májıt Begalın, Sultan Qojyqov, Abdolla Qarsaqbaev zamanynan beri qalyptasqan ónegeli dástúr, jaqsy qarym-qatynas, tyǵyz baılanys búginde óz jalǵasyn taýyp otyr.

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу