Тұңғыш Олимпиада чемпионы Ресейде тұрып жатқанына қынжылыс білдірді

Қазақтың Спорт және туризм академиясының ұстаздары мен студенттері Әлжан Жармұхамедов және Иван Едешко сынды даңқты баскетболшылармен кездесті. Кезінде КСРО құрамы сапында жасындай жарқыраған саңлақтар осы кездесу барысында өздерінің жеңісті жолдары жайында біраз әңгімелеп, жас спортшыларға шеберлік сабағын өткізді.

Егемен Қазақстан
17.05.2018 6837
2

Әлжан Жармұхамедов қазақ­тан шыққан тұңғыш Олим­пиада чемпионы. Бұл атаққа қандасымыз 1972 жылы Мюн­хенде қол жеткізді. 1976 жылы Монреаль Олимпиадасында күміс алды. Екі рет әлем чемпионатында жүлдегер атанса, Еуропа біріншілігінде үш мәрте топ жарды. Беларусь елінің түлегі Иван Едешко да жоғарыда аталған жарыстарда жеңіс тұғырына көтерілді. Сонымен қатар ол 1974 жылы әлем чемпионы атанған болатын. 

«Әйгілі 3 секунд» деген атаумен тарихта қалған АҚШ пен КСРО құрамалары арасындағы матч күні бүгінге дейін жанкүйерлердің жадында. Бұл – Мюнхен Олимпиадасының финалы еді. Жан алысып, жан беріскен айқаста таразы басы соңғы сәтке дейін теңселіп тұрды. Ал бәсекенің аяқталуына 3 секунд қалғанда КСРО құрамасы америкалықтардан бір ұпай ұтылып жатады. Соңғы сәтте Иван Едешконың алаңның ана шетінен мына шетіне дейін лақтырған добын Александр Белов қағып алады. Ол қос қорғаушының ортасынан саңлау тауып, нысананы дәл көздейді. Доп шығыршыққа түскенде сирена естіледі. Есеп – 51:50! Сөйтіп АҚШ құрамасы тұңғыш рет өз тұ­ғырынан таяды. Бас жүлде КСРО баскетболшыларына та­быс етілді. Алтын алған жігіттердің арасында біздің қандасымыз Әлжан Жармұхамедов те бар еді. 

Қазақтың Спорт және туризм академиясында өткен жиын барысында Мюнхен Олимпиадасының финалы және басқа да қызықты оқиғалар жайында әңгіме болды. Осы кездесудің өтуіне ұйытқы болған аталмыш білім ордасының президенті Қайрат Закирьянов қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионының осы күнге дейін Ресейде тұрып жатқанына қынжылыс білдірді.

– Әлжан Жармұхамедов Қазақстанға оралуға осыған дейін де бірнеше рет талпыныс жасады. Сол кездері басшылар «тұрмыс жағдайын жасаймыз, лайықты қызмет береміз» деген көрінеді. Бірақ жеме-жемге келгенде сол уәделердің ешбірі орындалған жоқ. Өзім де бірнеше рет лауазымды тұлғаларға жоғарыдағыдай ұсыныспен шықтым. Хат та жолдадым, бетпе-бет те кездестім. Алайда асыл азаматтың тағдыры үшін алаңдап отырған ешкімді көрмедім. Біле-білсек, дәл Жармұхамедовтей майталман маман біздің мемлекетте жоқ. Егер ол елге қайта оралса, Қазақстан баскетболының деңгейі бүгінгіден әлдеқайда жоғары болатын еді, – дейді Қ.Закирьянов. 

Жоғарыда айтылған сөзді даңқты баскетболшының өзі де растады.  «Алғашында 1968 және 1987 жылдары Алматыда тұрақтауға әрекет жасадым. Бірақ бұл жақта лайықты жұмыс табылмады. Тұрмыстық жағдайым да оңалмады. Амалдың жоқтығынан кері қайттым. Содан кейін де Қазақстанға оралып, халқымның арасында болсам деген үкілі үмітім үзілген жоқ. Осы күнге дейін атажұртымды аңсаумен келемін. Егер еліме керек екенімді сездіретін жан болса, олардың бұл ұсынысын қуана-қуана қабылдар едім», деп Әлжан ағамыз ағынан жарылды.

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің ашық пікірталастарында көп жақтылықты нығайтуға шақырды

13.11.2018

Маңғыстау облысында «Мемлекеттік қызмет мектебі» ашылды

13.11.2018

Қолтырауындар да жылайды

13.11.2018

ҚР Қарулы Күштерінің әскери қызметшісі Батыс Сахарада күрделі тапсырмаларды орындады

13.11.2018

Шерағаң шерткен шер

13.11.2018

Бақыршық жармалықтарды жұмыспен қамтып отыр

13.11.2018

«Абай болмаса, «Мирас» болмас еді...»

13.11.2018

Барқытбел баурайында ұлттық парк құрылды

13.11.2018

Теңдесі жоқ жобаның тегеуріні импортты ығыстырады

13.11.2018

Түйе шаруашылықтары ортақ іске жұмылады

13.11.2018

Тоқсан жыл бұрын Семейде...

13.11.2018

Балдыр жесе, балық та бағалы

13.11.2018

Бабадан қалған байрағын жырдың көтеріп

13.11.2018

Төл теңгеміз – тәуелсіздік тірегі

13.11.2018

Қызылорда тұрғындарын электронды құжатпен қамту 95,6%-ға жетті

13.11.2018

VII «Бастау» фестивалі аяқталды

13.11.2018

Жарияланбаған автономияның ақыры

13.11.2018

Микроқаржы секторы макроэкономикалық міндеттерді шешеді

13.11.2018

Алматыда «Мейірім» мүмкіндігі шектеулі балаларды оңалту орталығы есігін ашты

13.11.2018

Ар ілімін ардақтаған қойылым

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(3)

Әлем (24.05.2018 19:44:15)

Әлжан аға ең алғашқы ұлты Қазақ Олимпиада чемпионы. Бұрыңғы Оңтүстік Қазақстан облысы, Бостандық ауданы, Табақсай ауылының тумасы.

Нариман (24.05.2018 19:37:26)

Әлжан аға мәңгілік Қазақ тарихында ең алғашқы Қазақ Олимпиада чемпионы. Оның туылып өскен жері, бұрыңғы Оңтүстік Қазақстан обылысы, Бостандық ауданы, Табақсай ауылы еді. Алайда кейіннен Хрущев ол Курорттық ауданды 1956 жылы Өзбекстанның, Ташкент облысына беріп жіберді. Бұл күндер 160 мыңдай халқы бар сол ауданда, қаймағы бұзылмаған қалың қандастарымыз тұрыбжатыр.

Жасым (21.05.2018 16:27:47)

Жаксылык Ушкемпиров 2 боп калад алтын алган казак олимпеец Ол ози солай айтад арасында 1 мин деп. Тарих тандаган тулгалар кашан тарихты тандауын кояр екен....

Пікір қосу