Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Егемен Қазақстан
22.05.2018 72
2

Осы ретте «Тәрбие басы – талбесік» демекші, олардың санасына мұндай асыл қасиеттерді барынша сіңіре білу үшін нені қолға алған жөн дегенде, біріміз отан­шылдық рухта жазылған кітаптарға жүгі­ну керек десек, ал енді тағы біразымыз отан­дық мультфильмдер мен патриоттық фи­льм­дерді қолға алмай істің ілгері бас­пай­тынын алға тартып жататынымыз бар.

Мұны айтып отырғандағы ойымыз, жақында халқымыз Жеңістің 73 жылдығын мерекеледі. Бұл жердегі әңгіме Жеңіс күнін кімнің қалай тойлағанында емес, 9 мамыр мейрамын және соған орай түсірілген фильмдерді ұлттық мүддемізге қалай пайдалана алып жүрміз, насихатталуы, дәріптелуі қай деңгейде деген өте бір өзекжарды мәселе туралы болып тұр. Кешегі отты жылдардың жаңғырығындай әсер қалдыратын жарықтық қарттардың қатары болса жылдан-жылға сирексіп, тіпті ауылды жерлерден көзі тірі бірін таба алмайтындай жағдайға тап болып отырғанымыз тағы ақиқат. Алайда мұнымен екінші дүниежүзілік соғыс туралы барлық шындыққа көз жеткізіп біттік, деп қарсы шапқан жауын сан соқтырып, сағы сынбаған өжет жауынгерлердің сұрапыл соғыстағы ерлігі мен қаһармандық бейнесі туралы әңгімені орта жолдан шолт кесіп тастауға тым ерте, әлі тарихтың қатпарынан қазып алып үлгермей жатқан қазынамыз қаншама.

Мұны тілге тиек етуіміздің себебі неде?

Әдетте, телеарналардан соғыс туралы фильмдердің негізінен Жеңіс күні құрме­ті­не орай көрсетіліп жатуы – ежелден қа­лып­­тасқан дәстүр. Осыған орай мереке күн­де­ріндегі фильмдерді шолып шыққан жайымыз бар. Сонда байқағанымыз, отандық кинематографистердің жаңадан түсірген бірде-бір тұшымды дүниесін кездестіре қоймадық, ал Ресей телеарналары биыл Жеңіс күні құрметіне бес фильмнің премьерасын ұсыныпты. Олар «Балта» («Топор»), «Қалайда тірі қалуы тиіс» («Остаться в живых»), «Жаужүрек» («Один в поле воин»), «Со­ғыс уақытының заңы бойынша» («По зако­­нам военного времени»), «Үзілген махаббат хикаясы» («На пороге любви») деп аталады. Кино өнері мамандарының құлағына алтын сырға, бір айта кетерлігі, олардың қазіргі тү­сіріп жүрген фильмдеріне қарасаңыз, Екін­ші дүниежүзілік соғысқа қазақтың еш қатысы жоқ-ау деген ойда қалуыңыз ғажап емес...

Неміс басқыншыларына қарсы соғыс туралы сөз қозғағанда, белгілі режиссер Мәжит Бегалин ағамыздың «Мәскеу үшін шайқас» (1967 ж.), «Мәншүк туралы ән» (1980 ж.), Болотбек Шәмшиевтің «Мергендер» (1985 ж.), Лейла Аранышеваның «Пантераның үш рет қарғуы» (1986 ж.), Александр Кар­пов­тың «Ана туралы аңыз» (1963 ж.), Шәкен Аймановтың «Атамекен» (1966 ж.), Абдолла Қарсақбаевтың «Балалық шақтың кермек дәмі» (1983 ж.), Алексей Горловтың Жеңістің 70 жылдығына арналған телесериалы мен  Ақан Сатаевтың «Анаға апарар жол» (2016 ж.) сияқты саусақпен санарлықтай ғана фильмдер шоғыры жадымызға оралады. Ұмытпасақ, қазақтар Ресей мен Украина кинематографистерімен бірлесіп соңғы рет, осыдан 4-5 жыл бұрын Халық қаһарманы Қасым Қайсенов ағамыз жайында бір фильм түсірді. «Хабар» арнасының бастамасымен режиссер Ақан Сатаев ұсынған «Бауыржан Момышұлы» атты минисериалдың экранға жол тартқанына да шамамен соншама уақыт өтті. Бұл хикаяттың жалғасын күткен едік, алайда әзірге «осындай сериал қолға алынып жатыр, жалғасы бар» деген әңгімені құлағымыз шалмағанына қарағанда, жақын уақытта бұл істің жүзеге асырыла қоюы екіталай-ау. Шіркін әйтпесе, батырлығы бір-бір кино­эпопеяға татитын қаһарман қазақ аз ба бұл соғыста шайқасқан.

Бұл жерде біреулер соғыс туралы фильмнің енді бізге керегі қанша, кейінгі жас ұрпақты бұлар қызықтырмайды деген уәжді алға тартуы мүмкін. Ал әлгі Ресейдің жоғарыдағы бес фильмі бізді басқаша ойға жетелейді. Көркемдік сапасы, түсірілу жағы, актерлер ойыны соншама жоғары деңгейде деп айта алмай­мыз. Ал бірақ бұлардың бәріне ортақ бір мықты идея бар. Бұл – орыс солдатының соғыстағы асқан ерлігі мен қаһармандығын көрсету, жастарды патриотизмге баулу, «бұрынғы ел қорғаған орыс жауынгері міне, осындай ешкімнен қаймықпайтын ержүрек болған» дегенді баланың санасына кішкентай кезінен сіңіре беру үшін жасалып жатқан шара. Бұларды тамашалап отырған адам расында мына соғыста фашизмге қарсы олардан басқа бірде-бір халық ерлік жасай қоймаған екен-ау деп қалуы ғажап емес.

Тағы бір айта кететін жайт, орыс фи­льм­дерінде өзге ұлттар аспаз, болмаса қа­тардағы қарапайым жауынгер тәрізді жәй екінші қатардағы қосалқы рөлдерде ой­найды. Бұлай етіп түйіндейтіні  үшін ре­сей­лік кинематографистерді жазғырғалы отыр­ған жоқпыз. Өйткені кино өнері – идео­логия құралы. Ресейде жыл сайын соғыс ту­ралы фильмдердің үздіксіз түсіріліп, пре­мь­ералардың жыл бойына жалғасып жататыны со­дан болса керек-ті. Осыны тәрбиенің мықты қаруы ретінде дұрыс пайдаланып отырған мұндай елден тек үлгі алу ғана қалып тұр.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда өткен ел біріншілігінде Н. Жарылғапов «түйе палуан» атанды

18.11.2018

Солтүстік Қазақстанда «Қозыбаев оқулары» халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

18.11.2018

Қор нарығы ел экономикасына серпін береді

18.11.2018

Қостанайда Батырбек Байназаровтың «Қобыз – аңыз» атты жеке концерті өтті

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу