Рух көтерудің жолы

Кейінгі өскелең жас ұрпақты патриот­тық рухта қалай тәрбиелейміз, ертеңгі ел қорғар өрендеріміздің бойына отаншылдық пен патриотизмді, елге, жерге деген сүйіс­пен­шілік сезімін  қалыптастырып, келешекте ержүрек, батыл болып өсулері үшін не істеуіміз керек деп,  жастардың ертеңгі тағдыры мен таңдауына жиі бас ауыртып, жанымыздың жабырқап жататыны рас.

Егемен Қазақстан
22.05.2018 64
2

Осы ретте «Тәрбие басы – талбесік» демекші, олардың санасына мұндай асыл қасиеттерді барынша сіңіре білу үшін нені қолға алған жөн дегенде, біріміз отан­шылдық рухта жазылған кітаптарға жүгі­ну керек десек, ал енді тағы біразымыз отан­дық мультфильмдер мен патриоттық фи­льм­дерді қолға алмай істің ілгері бас­пай­тынын алға тартып жататынымыз бар.

Мұны айтып отырғандағы ойымыз, жақында халқымыз Жеңістің 73 жылдығын мерекеледі. Бұл жердегі әңгіме Жеңіс күнін кімнің қалай тойлағанында емес, 9 мамыр мейрамын және соған орай түсірілген фильмдерді ұлттық мүддемізге қалай пайдалана алып жүрміз, насихатталуы, дәріптелуі қай деңгейде деген өте бір өзекжарды мәселе туралы болып тұр. Кешегі отты жылдардың жаңғырығындай әсер қалдыратын жарықтық қарттардың қатары болса жылдан-жылға сирексіп, тіпті ауылды жерлерден көзі тірі бірін таба алмайтындай жағдайға тап болып отырғанымыз тағы ақиқат. Алайда мұнымен екінші дүниежүзілік соғыс туралы барлық шындыққа көз жеткізіп біттік, деп қарсы шапқан жауын сан соқтырып, сағы сынбаған өжет жауынгерлердің сұрапыл соғыстағы ерлігі мен қаһармандық бейнесі туралы әңгімені орта жолдан шолт кесіп тастауға тым ерте, әлі тарихтың қатпарынан қазып алып үлгермей жатқан қазынамыз қаншама.

Мұны тілге тиек етуіміздің себебі неде?

Әдетте, телеарналардан соғыс туралы фильмдердің негізінен Жеңіс күні құрме­ті­не орай көрсетіліп жатуы – ежелден қа­лып­­тасқан дәстүр. Осыған орай мереке күн­де­ріндегі фильмдерді шолып шыққан жайымыз бар. Сонда байқағанымыз, отандық кинематографистердің жаңадан түсірген бірде-бір тұшымды дүниесін кездестіре қоймадық, ал Ресей телеарналары биыл Жеңіс күні құрметіне бес фильмнің премьерасын ұсыныпты. Олар «Балта» («Топор»), «Қалайда тірі қалуы тиіс» («Остаться в живых»), «Жаужүрек» («Один в поле воин»), «Со­ғыс уақытының заңы бойынша» («По зако­­нам военного времени»), «Үзілген махаббат хикаясы» («На пороге любви») деп аталады. Кино өнері мамандарының құлағына алтын сырға, бір айта кетерлігі, олардың қазіргі тү­сіріп жүрген фильмдеріне қарасаңыз, Екін­ші дүниежүзілік соғысқа қазақтың еш қатысы жоқ-ау деген ойда қалуыңыз ғажап емес...

Неміс басқыншыларына қарсы соғыс туралы сөз қозғағанда, белгілі режиссер Мәжит Бегалин ағамыздың «Мәскеу үшін шайқас» (1967 ж.), «Мәншүк туралы ән» (1980 ж.), Болотбек Шәмшиевтің «Мергендер» (1985 ж.), Лейла Аранышеваның «Пантераның үш рет қарғуы» (1986 ж.), Александр Кар­пов­тың «Ана туралы аңыз» (1963 ж.), Шәкен Аймановтың «Атамекен» (1966 ж.), Абдолла Қарсақбаевтың «Балалық шақтың кермек дәмі» (1983 ж.), Алексей Горловтың Жеңістің 70 жылдығына арналған телесериалы мен  Ақан Сатаевтың «Анаға апарар жол» (2016 ж.) сияқты саусақпен санарлықтай ғана фильмдер шоғыры жадымызға оралады. Ұмытпасақ, қазақтар Ресей мен Украина кинематографистерімен бірлесіп соңғы рет, осыдан 4-5 жыл бұрын Халық қаһарманы Қасым Қайсенов ағамыз жайында бір фильм түсірді. «Хабар» арнасының бастамасымен режиссер Ақан Сатаев ұсынған «Бауыржан Момышұлы» атты минисериалдың экранға жол тартқанына да шамамен соншама уақыт өтті. Бұл хикаяттың жалғасын күткен едік, алайда әзірге «осындай сериал қолға алынып жатыр, жалғасы бар» деген әңгімені құлағымыз шалмағанына қарағанда, жақын уақытта бұл істің жүзеге асырыла қоюы екіталай-ау. Шіркін әйтпесе, батырлығы бір-бір кино­эпопеяға татитын қаһарман қазақ аз ба бұл соғыста шайқасқан.

Бұл жерде біреулер соғыс туралы фильмнің енді бізге керегі қанша, кейінгі жас ұрпақты бұлар қызықтырмайды деген уәжді алға тартуы мүмкін. Ал әлгі Ресейдің жоғарыдағы бес фильмі бізді басқаша ойға жетелейді. Көркемдік сапасы, түсірілу жағы, актерлер ойыны соншама жоғары деңгейде деп айта алмай­мыз. Ал бірақ бұлардың бәріне ортақ бір мықты идея бар. Бұл – орыс солдатының соғыстағы асқан ерлігі мен қаһармандығын көрсету, жастарды патриотизмге баулу, «бұрынғы ел қорғаған орыс жауынгері міне, осындай ешкімнен қаймықпайтын ержүрек болған» дегенді баланың санасына кішкентай кезінен сіңіре беру үшін жасалып жатқан шара. Бұларды тамашалап отырған адам расында мына соғыста фашизмге қарсы олардан басқа бірде-бір халық ерлік жасай қоймаған екен-ау деп қалуы ғажап емес.

Тағы бір айта кететін жайт, орыс фи­льм­дерінде өзге ұлттар аспаз, болмаса қа­тардағы қарапайым жауынгер тәрізді жәй екінші қатардағы қосалқы рөлдерде ой­найды. Бұлай етіп түйіндейтіні  үшін ре­сей­лік кинематографистерді жазғырғалы отыр­ған жоқпыз. Өйткені кино өнері – идео­логия құралы. Ресейде жыл сайын соғыс ту­ралы фильмдердің үздіксіз түсіріліп, пре­мь­ералардың жыл бойына жалғасып жататыны со­дан болса керек-ті. Осыны тәрбиенің мықты қаруы ретінде дұрыс пайдаланып отырған мұндай елден тек үлгі алу ғана қалып тұр.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу