Қостанайдың кей аудандарында түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды

Биыл Қостанай облысы бойынша мектеп бітіретін түлектердің 68,3 пайызы ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуға өтініш біл­дір­ді. Бұл өткен жылдан 15 па­йызға жоғары болса да, көңіл тол­­тыратын көрсеткіш емес. Мек­­­тептердегі білім сапасының дең­гейін байқауға түлектердің ҰБТ-ға қатысу пайызы-ақ кепіл болатын секілді. Мектепте ал­ғыр, жақсы оқыған түлек кол­леджді емес, жоғары оқу орнына түсуді қалайтыны кімге де бол­­са белгілі жайт. Облыстық бі­лім  басқармасының кеңейтіл­ген алқа мәжілісінде шалғай жат­­қан  Меңдіғара, Қарасу, Де­нисов, Ұзынкөл аудандарында  түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды, тіпті Таран ауданында ол 40 пайыз ғана екені айтыл­ды. 

Егемен Қазақстан
23.05.2018 2409
2

Облыс қалаларындағы  мектептерде түлектердің ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысу деңгейі ауыл бала­ларына қара­ғанда әлдеқайда жо­ғары. Өйткені ауыл мектебіндегі білімнің деңгейі қа­лай болғанда да қаладағы білім ошақ­тарынан төмен. Ол ҰБТ-ға қатысу пайызының көр­сет­кішіне де негіз болады. Демек, жыл сайынғы түлектердің ұлт­тық бір­ыңғай тестілеуге қатысу  пайызы мен  олар алған баға көрсеткішінен ауыл мектептеріндегі көптеген өзекті мәселенің төбесі қылтияды. Денисов ауданында мектепті биыл бітіріп  отырған 121 түлектің 70-і ҰБТ-ға қатысады. ҰБТ-ға қатыспайтын 51 түлектің 15-і жоғары білімді көрші елге барып оқуды мақсат еткен. Қалғаны колледждерге құжат тапсырмақ.

– Қанша дегенмен ауылды жерлерде әлеуметтік тұрмыстың төмендігі бүгінгі  мектеп оқушыларының білім деңгейіне әсер етпей қоймайды.  Аудан­­да  мәселелі 43 отбасы бар. Үй­де ата-ананың біреуі ішкілікке салын­ған немесе жұмыссыз. Сонымен қатар толық емес отбасында өсіп жат­қан балалардың тәрбиесі қиын бол­ғандықтан, сабағы да дұрыс болмайды, – дейді аудандық білім бөлімінің әдіс­кері Валерий Важничий.    

Ауылдық жерлердегі  мектептердің негізінен шағын жинақты болуы, баланың аздығы да білім сапасына  теріс әсер етеді. Денисов ауда­нындағы  27 мектептің үшеуі ғана тол­ық білім ошағы болып саналады. Бұл бір Денисов емес, өңірдегі барлық  аудан­ға тән көрініс.  Мысалы,Ұзынкөл ауданындағы 24 білім ошағының 4-і ғана толық жинақты, қалған  20-сы шағын жинақты мектептер. 

– Ауылдағы білім сапасының да, деңгейінің де төмендігі осы шағын жинақты мектептерде болып отыр. Оларда сағат саны тіпті аз, оған қандай білікті мұғалім барады? Кадрлар жетіспейді. Бұрынғыдай емес, қазір қос пәнді, мысалы, математика мен физиканы, сурет пен ән-күй пәнін, химия мен биологияны қатар беретін мұғалімдер дайындалмайды. Ауыл мектебінде химия пәнінің мұғалімі бос отырса да, оның биологиядан сабақ беруіне рұқсат жоқ, – дейді Ұзынкөл аудандық білім бөлімінің меңгерушісі Ботагөз Дүзенова.  

Негізі мұғалімнің пәндерді қосақ­тап меңгеруі де лаждың жоқтығынан қолға алынған шараның бірі. Немесе қазіргі уақыт талабы тұрғысынан қа­ра­ған адамға  мұғалімнің математика-физика, химия-биология секілді негізгі пәндерді игеріп, оны оқушыға жеткізуі оңай шаруа емес. Мұғалім де адам баласы, оның да мектептен тыс тіршілігі, үй-жайы бар. Ет пен сүйектен жаралған адам соның барлығына қалай  үлгереді? Облыста бүгінде жас ұрпақты біліммен сусындатып отырған 514 білім ошағы бар, соның ішінде 351 мектеп шағын жинақты болып саналады. Яғни, осы мектептің барлығы да ауылдық жерлерде. Онда бүгінде 21 мың 74 бала оқиды. Бұл жалпы облыстағы мектеп оқушыларының төрттен бірі. Аз емес. Ал шағын жинақты мектептердің өзекті мәселесі тіпті көп.

Облыстық білім басқармасы бас­­шы­сының орынбасары Гүлнара Үкинаның бұл туралы алдағы күннен үміті үлкен.  

– Қазір ауылдарға кең жолақты интернет барып, цифрландыру ісі жүріп жатыр. Осының арқасында шағын жинақты мектептерде ресурстық орта­лықтар жақсы жұмыс істейтін болады,  білім сапасы көтеріледі, – дейді Г.Укина. Цифрландыру жалпы экономиканы, әлеуметтік саланы көте­ретініне күмән жоқ. Бірақ мектеп туралы сөз болғанда  кемеңгер ағар­тушы Ыбырай Алтынсариннің «Мұғалім – мектептің жүрегі» деген сөзінің қуаты қалай кете қояр екен? Қазір ауылдарда 20-25 бала, тіпті  5-6 бала оқитын мектептер бар. Әрине бұлар облыс картасынан ертең сызылып тастайтын ауылдарда орналасқан. Мемлекеттік бағдарлама бойынша барғанмен, мұндай ауылға мұғалім тұрақтамайды. Мұғалім ауы­са берген мектепте білім сапасы көте­рілмейтіні кімге болса да аян.

ҰБТ-ға түгел  қатыс­пауы­ның тағы бір себебі түлек­тердің көрші елдерге кетуі екені айтылып жүр.    

– Аудан бойынша 15 шақты түлек  іргедегі Ресейдің Қорған қа­ла­­сын­дағы жоғары  оқу орындарына құжат тапсырады. Ондағы жоғары оқу орындары түлектерді грант­пен, жатақханамен, қала ішін­дегі қо­ғам­дық көліктерде тегін жүру­мен, тіп­ті  Қостанай облысын­да тұра­тын ата-анасына  келіп-кету жолын төлеумен қамтамасыз етеді. Қор­ғандық жоғары оқу орындары біз­дің түлектердің білім деңгейінің жоғары­лығына да қызығатын көрінеді. Ең өкініштісі, сол  түлектердің елге қай­татыны бірлі-жарым ғана. Енді бізде де грант көп бөлініп жатыр. Осы жө­нінде түлектермен, ата-аналармен  әңгі­мелер өткіздік. ҰБТ тапсырмайтын   түлектер колледждерді қалап отыр, – дейді Ботагөз Дүзенова. 

Жангелдин ауданындағы Ы.Ал­тын­­­­са­рин мектебін биыл бітір­гелі ­отыр­ған Шерхан Есенбек те ҰБТ тап­сыр­­майтындардың қатарында. 

– Мен мектепті «жақсы» бағамен бітіргелі отырмын. Бірақ ҰБТ тапсыр­маймын. Арқалық қаласындағы медицина колледжіне құжат тапсырамын, фельдшер болғым келеді, – дейді Шер­хан.

Расында, ауылға білікті фельдшер де керек емес пе?  Ең бастысы, түлек уақыт талабынан қалып қоймаса, білімін жетілдіре берсе, білікті  фельдшер болып, туған жерге келсе  ұтыламыз ба?  Шерханның қатарластары, армандастары қай оқуды бітірсе де, туған жерді түлетсе еңбектің қайтқаны да сол болар еді. 

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,

«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

26.09.2018

СДУ әлемге танылған бүркітші Айшолпанға білім грантын ұсынды

26.09.2018

Мырзашөлде «Ақ керуен-2018» салтанатты іс-шарасы өтті

26.09.2018

Мемлекеттік қызметшінің жалақысы жаңаша төленеді

26.09.2018

Ақтөбелік аграршылар 500 мың тоннадан астам бидай жинауды жоспарлап отыр

26.09.2018

Бақыт Сұлтанов 7 жасар баланы құтқарған астаналықты марапаттады

26.09.2018

Бала құқықтары жөніндегі уәкіл С.Айтпаева тұрғындарды қабылдады

26.09.2018

Michael Kors Versace сән үйін сатып алады

26.09.2018

Ақтөбе облысында тұрақтандыру қорын құруға 309 млн теңге бөлінді

26.09.2018

Мұхамеджан Тынышбаев пен Тұрар Рысқұловтың ескерткіші ашылды

26.09.2018

Атырау облысының әкімі халықтан түскен шағымдарға уақтылы жауап беруді тапсырды

26.09.2018

Бүгін WSB-ның финалы өтеді

26.09.2018

Аса ауыр салмақтағы дзюдошыларымыз жеңілді

26.09.2018

Astana Media Week: Қазақстан телеарналары шетелдік экрандарда

26.09.2018

Қазақстанның тумасы суперчемпион атағы үшін айқасады

26.09.2018

Бокстан қыздар арасындағы әлем чемпионаты Үндістанда өтетін болды

26.09.2018

«Астана Опера» сахнасында «Астана – Әлем дауысы» халықаралық фестивалі ашылады

26.09.2018

Қостанайда төртінші Цифрлы ХҚО ашылды

26.09.2018

Семей ядролық сынақ полигонының жағдайы ғылыми басқосуда талқыланды

26.09.2018

Конуэй қалашығы су астында қалып отыр

26.09.2018

Қазақстанда неміс технологияларын қолдануды жоспарлап отыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

Jańa mamandyq jaıy

«Erinbe. Eńbek et, mal tap» degen sózdi Abaıdan keıin ata-analarymyz jıi aıtatyn. Alaıda áleýmettanýshylar eńbek etý men tabysty bolýdyń mazmuny men shynaıylyǵy ózgerdi degendi alǵa tartady. Al eńbektiń formýlasy jumys isteý, kásip ashyp, tabys tabý ekeni belgili. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tirshilikti mádenıet bıleıtin qoǵam

Osy ýaqytqa deıin jeke adamnyń tirshiligin, turmys jaǵdaıyn onyń bilimi men eńbekqorlyq qasıetiniń bılep kelgendigi belgili. Adamdar kóp jaǵdaıda qoǵamnan bilimine saı oryn alyp otyrdy. 

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу