Қостанайдың кей аудандарында түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды

Биыл Қостанай облысы бойынша мектеп бітіретін түлектердің 68,3 пайызы ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысуға өтініш біл­дір­ді. Бұл өткен жылдан 15 па­йызға жоғары болса да, көңіл тол­­тыратын көрсеткіш емес. Мек­­­тептердегі білім сапасының дең­гейін байқауға түлектердің ҰБТ-ға қатысу пайызы-ақ кепіл болатын секілді. Мектепте ал­ғыр, жақсы оқыған түлек кол­леджді емес, жоғары оқу орнына түсуді қалайтыны кімге де бол­­са белгілі жайт. Облыстық бі­лім  басқармасының кеңейтіл­ген алқа мәжілісінде шалғай жат­­қан  Меңдіғара, Қарасу, Де­нисов, Ұзынкөл аудандарында  түлектердің ҰБТ-ға қатысуы 50 пайыздан аспайды, тіпті Таран ауданында ол 40 пайыз ғана екені айтыл­ды. 

Егемен Қазақстан
23.05.2018 2570
2

Облыс қалаларындағы  мектептерде түлектердің ұлттық бірыңғай тестілеуге қатысу деңгейі ауыл бала­ларына қара­ғанда әлдеқайда жо­ғары. Өйткені ауыл мектебіндегі білімнің деңгейі қа­лай болғанда да қаладағы білім ошақ­тарынан төмен. Ол ҰБТ-ға қатысу пайызының көр­сет­кішіне де негіз болады. Демек, жыл сайынғы түлектердің ұлт­тық бір­ыңғай тестілеуге қатысу  пайызы мен  олар алған баға көрсеткішінен ауыл мектептеріндегі көптеген өзекті мәселенің төбесі қылтияды. Денисов ауданында мектепті биыл бітіріп  отырған 121 түлектің 70-і ҰБТ-ға қатысады. ҰБТ-ға қатыспайтын 51 түлектің 15-і жоғары білімді көрші елге барып оқуды мақсат еткен. Қалғаны колледждерге құжат тапсырмақ.

– Қанша дегенмен ауылды жерлерде әлеуметтік тұрмыстың төмендігі бүгінгі  мектеп оқушыларының білім деңгейіне әсер етпей қоймайды.  Аудан­­да  мәселелі 43 отбасы бар. Үй­де ата-ананың біреуі ішкілікке салын­ған немесе жұмыссыз. Сонымен қатар толық емес отбасында өсіп жат­қан балалардың тәрбиесі қиын бол­ғандықтан, сабағы да дұрыс болмайды, – дейді аудандық білім бөлімінің әдіс­кері Валерий Важничий.    

Ауылдық жерлердегі  мектептердің негізінен шағын жинақты болуы, баланың аздығы да білім сапасына  теріс әсер етеді. Денисов ауда­нындағы  27 мектептің үшеуі ғана тол­ық білім ошағы болып саналады. Бұл бір Денисов емес, өңірдегі барлық  аудан­ға тән көрініс.  Мысалы,Ұзынкөл ауданындағы 24 білім ошағының 4-і ғана толық жинақты, қалған  20-сы шағын жинақты мектептер. 

– Ауылдағы білім сапасының да, деңгейінің де төмендігі осы шағын жинақты мектептерде болып отыр. Оларда сағат саны тіпті аз, оған қандай білікті мұғалім барады? Кадрлар жетіспейді. Бұрынғыдай емес, қазір қос пәнді, мысалы, математика мен физиканы, сурет пен ән-күй пәнін, химия мен биологияны қатар беретін мұғалімдер дайындалмайды. Ауыл мектебінде химия пәнінің мұғалімі бос отырса да, оның биологиядан сабақ беруіне рұқсат жоқ, – дейді Ұзынкөл аудандық білім бөлімінің меңгерушісі Ботагөз Дүзенова.  

Негізі мұғалімнің пәндерді қосақ­тап меңгеруі де лаждың жоқтығынан қолға алынған шараның бірі. Немесе қазіргі уақыт талабы тұрғысынан қа­ра­ған адамға  мұғалімнің математика-физика, химия-биология секілді негізгі пәндерді игеріп, оны оқушыға жеткізуі оңай шаруа емес. Мұғалім де адам баласы, оның да мектептен тыс тіршілігі, үй-жайы бар. Ет пен сүйектен жаралған адам соның барлығына қалай  үлгереді? Облыста бүгінде жас ұрпақты біліммен сусындатып отырған 514 білім ошағы бар, соның ішінде 351 мектеп шағын жинақты болып саналады. Яғни, осы мектептің барлығы да ауылдық жерлерде. Онда бүгінде 21 мың 74 бала оқиды. Бұл жалпы облыстағы мектеп оқушыларының төрттен бірі. Аз емес. Ал шағын жинақты мектептердің өзекті мәселесі тіпті көп.

Облыстық білім басқармасы бас­­шы­сының орынбасары Гүлнара Үкинаның бұл туралы алдағы күннен үміті үлкен.  

– Қазір ауылдарға кең жолақты интернет барып, цифрландыру ісі жүріп жатыр. Осының арқасында шағын жинақты мектептерде ресурстық орта­лықтар жақсы жұмыс істейтін болады,  білім сапасы көтеріледі, – дейді Г.Укина. Цифрландыру жалпы экономиканы, әлеуметтік саланы көте­ретініне күмән жоқ. Бірақ мектеп туралы сөз болғанда  кемеңгер ағар­тушы Ыбырай Алтынсариннің «Мұғалім – мектептің жүрегі» деген сөзінің қуаты қалай кете қояр екен? Қазір ауылдарда 20-25 бала, тіпті  5-6 бала оқитын мектептер бар. Әрине бұлар облыс картасынан ертең сызылып тастайтын ауылдарда орналасқан. Мемлекеттік бағдарлама бойынша барғанмен, мұндай ауылға мұғалім тұрақтамайды. Мұғалім ауы­са берген мектепте білім сапасы көте­рілмейтіні кімге болса да аян.

ҰБТ-ға түгел  қатыс­пауы­ның тағы бір себебі түлек­тердің көрші елдерге кетуі екені айтылып жүр.    

– Аудан бойынша 15 шақты түлек  іргедегі Ресейдің Қорған қа­ла­­сын­дағы жоғары  оқу орындарына құжат тапсырады. Ондағы жоғары оқу орындары түлектерді грант­пен, жатақханамен, қала ішін­дегі қо­ғам­дық көліктерде тегін жүру­мен, тіп­ті  Қостанай облысын­да тұра­тын ата-анасына  келіп-кету жолын төлеумен қамтамасыз етеді. Қор­ғандық жоғары оқу орындары біз­дің түлектердің білім деңгейінің жоғары­лығына да қызығатын көрінеді. Ең өкініштісі, сол  түлектердің елге қай­татыны бірлі-жарым ғана. Енді бізде де грант көп бөлініп жатыр. Осы жө­нінде түлектермен, ата-аналармен  әңгі­мелер өткіздік. ҰБТ тапсырмайтын   түлектер колледждерді қалап отыр, – дейді Ботагөз Дүзенова. 

Жангелдин ауданындағы Ы.Ал­тын­­­­са­рин мектебін биыл бітір­гелі ­отыр­ған Шерхан Есенбек те ҰБТ тап­сыр­­майтындардың қатарында. 

– Мен мектепті «жақсы» бағамен бітіргелі отырмын. Бірақ ҰБТ тапсыр­маймын. Арқалық қаласындағы медицина колледжіне құжат тапсырамын, фельдшер болғым келеді, – дейді Шер­хан.

Расында, ауылға білікті фельдшер де керек емес пе?  Ең бастысы, түлек уақыт талабынан қалып қоймаса, білімін жетілдіре берсе, білікті  фельдшер болып, туған жерге келсе  ұтыламыз ба?  Шерханның қатарластары, армандастары қай оқуды бітірсе де, туған жерді түлетсе еңбектің қайтқаны да сол болар еді. 

Нәзира ЖӘРІМБЕТ,

«Егемен Қазақстан»

ҚОСТАНАЙ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.01.2019

Тікұшақ апатынан қайтыс болған ұшқыштың кім екені анықталды

17.01.2019

СІМ мен Ауылшаруашылық министрлігі инвестициялар мен экспорт бағытындағы үйлестіру жұмыстарын нығайтуда

17.01.2019

Жүзге жуық оқушы Wiki Camp акциясына қатысты

17.01.2019

Қорықшыларға қастандық жасағандар анықталды (видео)

17.01.2019

Үшінші мегаполистің төрт ауданында әкімдер тұрғындар алдында есеп берді

17.01.2019

4 мешітті ҚМДБ меншігіне өткізуде кедергілер бар

17.01.2019

Ақтөбелік жастар тұрғын үймен қамтамасыз етіледі

17.01.2019

Нұрлан Сейтімов Сыртқы істер министрлігінің Жауапты хатшысы болып тағайындалды

17.01.2019

Қостанайда тергеуші кісі тонаушыны қылмысы үстінде ұстады

17.01.2019

Алматыда Денис Теннің өліміне қатысты сот үкімі шықты

17.01.2019

Алматыда тікұшақ апатқа ұшырады

17.01.2019

Алғашқы медициналық санитарлық көмек қызметіне қатысты мәселелер талқыланды

17.01.2019

Сенат бірқатар үкіметаралық келісімді ратификациялады

17.01.2019

Алматыда Жүрсін Ерманның бес томдық шығармалар жинағының тұсаукесері өтеді

17.01.2019

2250 әскери қызметші жеңілдікпен пәтер сатып алды

17.01.2019

Жамбылда экономиканың барлық саласында 4-5 пайыз өсім бар

17.01.2019

Станимир Стоилов ұлттық құрамадан кетті

17.01.2019

Оралдықтар 19 қаңтарда суық суға шомылады

17.01.2019

Маңғыстауда «Қошқар-Ата» қалдық қоймасына қатысты жұмыстар тұрақты жүргізіліп келеді

17.01.2019

Жаңадан ашылған ауданға жастар оралып жатыр

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Oıynshyq týraly oı

«Bárimiz balalyqtyń aýylynan kelgen­biz», oıynshyqpen oınaıtyn jastan áldeqas­han asyp ketsek te, keı-keıde balalarymyzdyń qolyndaǵyǵa qyzyǵa qarap qoıamyz. Qyńqyldap qandaı oıyn­s­hyq suraǵanyn, dúken sórelerinen kóz ala almaı turatynyn baqylaı júrip, búgingi balalardyń talǵamyn da birshama túsinip qalǵan sıaqtymyz. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу