Музей – тарихпен тілдесу мүйісі

Аспан асты, жер үстінде өсіп-өн­ген қай халықтың болмасын адамзат тари­хы­нан алар орны олардың ғаламдық өрке­ниет көшін ілгерілетуге қосқан ірілі-ұсақ­ты жетістіктерімен өлшенері талас тудырмаса керек. 

Егемен Қазақстан
24.05.2018 1740

Ұрпағына ұмытылмастай ұлы мұралар қалдырған ұлттың ұпайы қа­шанда түгел. Бұл жағынан біздің қа­зақ ешкімнен кем емес. Бірақ сол іліп алар­лықтай інжу-маржандарымызды төрт­күл дүниеге танытуға келгенде кеже­ге­міздің кейін тарта беретінін мойын­дауға тиіспіз.

Атақ-даңқы ат тұяғы жеткен жердің бәріне аңыз болып тараған арғы аталарымыз артында Алатаудай алтынға айырбасталмас­тай баға жетпес байлық қалдырды. Әттең, сол асыл қазынаның басым бөлігін әртүрлі себептерге байланысты сақтай алмадық. Талай құндылықтарымызды құм жұтқан қалаларымызбен бірге құрдымға жібердік. Осылайша орта ғасырларда оқу-білімнің ордасы болған Отырар кітап­ханасынан айы­рылдық. Көзге түсер көрнекті жәді­гер­леріміздің көбісі ен даламызды еркін кезген келімсек жиһангездердің қанжығасында кетті. Одан қалғандары озбыр мінезді отар­шылар­дың оңай олжасына айналды.

Тәубе! Тәуелсіздік таңы атысымен-ақ талан-таражға түскен тарихымыздың кем-кетігін түгендей бастадық. Соның арқасында құйсаң толмас құт-берекеміздің, төксең ортаймас ырыс-несібеміздің белгісіндей қасиетті Тайқазан араға ұзақ уақыт салып киелі Түркістанға қайта оралды. Ел­басының «Мәдени мұра» бағдарламасы бойынша жүзеге асқан іргелі ізденістер мен жүйелі жұмыстардың нәтижесінде шетелдік мұрағаттарда шаң басып жатқан құнды құжаттарымыздың көшірмелері елге жеткізілді. Бүгінде «Рухани жаңғыру» аясында атқарылып жатқан істер де ауқымды.

Ал, енді өз елінің өткен-кеткені туралы кеңірек білгісі келетін адамдардың ең алдымен баратын жері әрине, музейлер. Өйткені музей –тарихпен тілдесу мүйісі. Осында қойылған орасан мол экспонаттар арқылы арғы ғасырларға ойша сапар шегуге болады. Археологиялық қазбалар кезінде қорғандар қойнауынан аршылып алынған артефактілер бағзыдағы бабаларымыздың бақуатты тірлік кешкенін айғақтайды. Үстіндегі киімі, ас ішер аяғы, тіпті астына мінген атына дейін алтынмен апталып, күміспен күп­телгенін көргенде көңілің көкке өрлеп, рухың көтеріледі.

Елдігіміздің ерен нышанындай «Алтын адам» шартарапты шарлап, қазақтың қара жаяу қаймана еместігін күллі әлемге әйгіледі. Жан-жақтан анталаған жауына қарсы қасқая шапқан баһадүрлеріміздің өшпес ерліктерін өнеге етіп баяндайтын деректер мен дәйектерге қаныққан өскелең өрендердің бойында қаршадайынан отаншылдық сезімі оянады. Сондықтан жеткіншектерімізді жетелеп мұражайларға жиі апарғанымыз жөн. Өйткені ол жерден көрген-білгендері көкейлеріне қонып, көшелі азамат болып қалыптасуларына септігін тигізеді. Санаға түскен сәуле жан дүниелеріне жарығын шашады.

Анау жылдары аяғымыз жетіп Санкт-Петербургтегі Эрмитажды, Париждегі Луврды, Версальді, Лондондағы Ұлттық галереяны, Тауэрді, Британ музейін аралағанымыз бар. Бала-шағаңмен барған соң, әрине біраз қаржының басына су құйылды. Бірақ көрген қызығымыз одан да көп. Леонардо да Винчидің атақты «Джокондасынан» таяқ тастамда тұрып түн жарымда алыстағы Астанаға телефон шалып, шырт ұйқыдан оянған досыңмен әдемі әсеріңмен бөлісіп әңгіме-дүкен құрудың өзі неге тұрады?!

Петергофтағы немесе Версальдағы патша сарайының сән-салтанатына тамсана таңдай қаққан тамаша сәттерді ұмыту сірә, мүмкін бе?!

Анау Америкадағы мақтаулы «Метро­поли­теніңізді» көргеніміз жоқ. Көргендер ауыздарының суы құрып айтады. Қайдан білейік, шынымен солай шығар...

Қытайдың Учжэнь провинциясындағы су үстінде қоныс тепкен, қабырғасы бұдан 1300 жыл бұрын қаланған Сичжа кентінің көнеліктер көмкерген көшелерінде жүргенімізде барын бағалай білген жұрттардан үйренер үрдістеріміз көп екен-ау, солардан неге үлгі алмаймыз деген ой мазамызды май ішкендей қылғанын несіне жасырайық.

Шіркін!!!

Біздің музейлерімізге де әлемнің әр түкпірінен ағылып туристер келіп-кетіп жатса...

Ұлықтауға лайық ұлттық құндылықтары­мыз көрерменнің көзін арбап, көңілін баурап, талайғы тарихымызға табындырса...

Ұлан-ғайыр даламыздағы ұшан-теңіз мәдени-рухани және материалдық ескерт­кіштерімізді тамашалауға ынтыққан, этно­графиялық ерекшеліктерімізді елеп-ескерген елгезек қауымның қарасы күн санап артса...

...Сөйтіп жатжерліктер егемендік алып еңсесін тіктеген, Есіл жағасында самаладай Астананы салып айды аспанға бір-ақ шығарған Қазақстан табыстарының тамыры тереңде екенін түсінсе қандай ғанибет...

Қиял-ғажайып ертегілерге елтіп өскен елдің баласы емеспіз бе, арманның ақиқатқа айналарына сенейік, ағайын!

Талғат БАТЫРХАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

22.06.2018

Шымкентте «Миграциялық ХҚО» ашылды

22.06.2018

Астраханьда Астананың 20-жылдығына арналған фотокөрме өтті

22.06.2018

Қызылорда облысында жыл басынан бері 66 млрд теңге инвестиция тартылды

22.06.2018

Мамин Павлодар және ШҚО-ның инфрақұрылымдық жобаларын тексерді

22.06.2018

Жезқазғанның жаңа әкімі тағайындалды

22.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова бірқатар елшілерден сенім грамоталарын қабылдады

22.06.2018

1 шілдеден бастап Қазақстанда амбулаториялық карта жойылады

22.06.2018

Еліміздің батысында 43 градусқа дейін ыстық болады

22.06.2018

Нұрсұлтан Назарбаев: Толеранттылық - бұл төзімділік емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу