Парламент Сенатының жалпы отырысында қандай мәселелер талқыланды?

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен палатаның жалпы отырысында депутаттар «2004 жылғы 18 маусымдағы Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы шеңберінде құпия ақпараттың сақталуын өзара қамтамасыз ету туралы хаттаманы ратификациялау туралы» және «Қазақстан Республикасы мен Халықаралық қайта құру және даму банкі арасындағы қарыз туралы келісімді (Орта білімді жаңғырту жобасы) ратификациялау туралы» заңдарды толық қабылдады.  

Егемен Қазақстан
25.05.2018 3431
2

Құпияны жариялаудың қылмыстық жауапкершілігі

Заң жобасы бойынша сенаторлар алдында Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары Марат Өсіпов баяндама жасап, құжаттың мақсаты мен мән-мағынасын ашып айтып берді. 

Оның мәлімдеуінше, Ұжымдық қауіп­сіз­дік туралы шарт ұйымы шеңберінде құпия ақпараттың сақталуын өзара қамтамасыз ету туралы хаттамаға ҰҚШҰ мүше мемле­кет­тердің басшылары 2012 жылы Мәскеу қала­сында қол қойған. Жалпы, 1992 жылы Ұжым­дық қауіпсіздік туралы шартқа қол қойылса, 2002 жылы  бұл ұйым ҰҚШҰ ретінде қайта құрылған. Оның құрамына Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан мемлекеттері мүшелікке өтті. Оның жоғары органы – ұйымға мүше мемлекеттердің басшылары кіретін Ұжымдық қауіпсіздік кеңесі болып бекітілді. 
ҰҚШҰ-ның мерейтойлық саммитінде ұйымның төрағалық тізгіні бір жылдық мерзімге Қазақстанға берілгендігі белгілі. 

– Хаттамамен енгізілген өзгерістер келісімге қосылу мүмкіндігін ұсынуды және барлық халықаралық құқық субъектілерінің оның тетіктеріне қатысуын, Келісімді іске асыру тетігінің негізгі буыны болып табылатын уәкілетті органдардың құрамын нақтылауды, құпия ақпараттың таралуына жол берген тұлғаға қатысты заң құзыретін нақтылауды, сондай-ақ нақтылайтын және редакциялық сипаттағы түзетулерді көздейді, – деді М.Өсіпов.
Хаттаманы бүгінге дейін ұйымға мүше мемлекеттердің барлығы ратификациялап, заңдық мәртебе берілген. 

Сонымен қатар Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары ұйым­ға қатысты құпия ақпараттарды заңсыз жариялаушылардың қылмыстық жауап­кер­шілікке тартылатындығын атап өтті.   

 Аталған мәселелерге байланысты М.Өсіпов құпия ақпаратты жариялауға байланысты мүше мемлекеттердің әрқайсысында кінәлі тұлғаларға қылмыстық жауапкершілік қарастырылғандығын жеткізді. Мәселен, Тәжікстанда бұл санаттағы қылмыс бо­йынша кінәлі деп танылғандарға 10 жылға дейін, біздің елімізде 8 жылға дейінгі бас бостандығынан айыру жазасы көзделген. 

Сенаторлар құжатты талқылай келе, заңды толық қабылдады. 

Игілікке жұмсалатын қарыз

Сенат Қазақстан мен Халықаралық қайта құру және даму банкі арасындағы қарыз туралы келісімді (Орта білім беруді жаңғырту жобасы) де ратификациялады. Бұл келісімге 2017 жылғы 21 тамызда Астана қаласында қол қойылған. 

Аталған құжат Мемлекет басшысы Н.Назар­баевтың бес институттық реформасын іске асыру жөніндегі «100 нақты қадам – Ұлт жоспарының» 76-қадамындағы, сон­дай-ақ Қазақстан Республикасында білім беруді және ғылымды дамытудың 2016 – 2019 жыл­дарға арналған мемлекеттік бағдарла­масында белгіленген басымдықтарға сәйкес келеді.

Аталған заң бойынша баяндама жа­са­ған Білім және ғылым министрінің мін­детін атқарушы Бибігүл Асылованың мәлім­деуінше, орта білім беруді жаңғырту жобасы бойынша шығындардың жалпы сомасы 75 миллион АҚШ долларын, оның ішінде Халықаралық қайта құру және даму банкінің қарызы 67 миллион АҚШ доллары мөлшерінде, қарызды республикалық бюджеттен қоса қаржыландыру 8 миллион АҚШ доллары мөлшерінде болады.

Халықаралық қайта құру және даму банкінің 67 миллион АҚШ доллары со­ма­сындағы қарызы, Қазақстан Республикасына 5,5 жыл жеңілдік кезеңін қоса алғанда, 

17 жыл өтеу мерзіміне беріледі.

– Келісім ҰБТ тапсырмаларының жаңа стандарттарын қалыптастыру арқылы бағалау жүйесін, оқудағы жетістіктерді сыртқы бағалауды және тест тапсырмаларының базасын жаңартуды қайта қарау сияқты білім берудің жаңартылған мазмұнын қолдауға бағытталған бастамалар кешенін қамтиды. Келісімнің басты бағыттарының бірі білім беру материалдарына қолжетімділікті арттыру, мультимедиялық жабдықпен жарақтандыру және ауыл мұғалімдерінің әлеуетін ұлғайту арқылы ауылдық жалпы білім беретін және шағын жинақталған мектептердегі оқушылардың үлгерімін жақсарту болып табылады. Келісімнің жалпы қаржыландыру сомасының шамамен 67 пайызы 5400 ауылдық мектепті интерактивті жабдықпен қамтамасыз етуге жұмсалатын болады. Ауылдық мектеп кабинеттерінің 60 пайызын компьютерлермен, проекторлармен және экранмен жарақтандыруға мүмкіндік беретін 32,5 мың жабдық жинақталымын сатып алу жоспарланып отыр, – деді Б.Асылова. 

Келісімді іске асыру ауылдық және қалалық мектептердің арасындағы үлге­рім­дегі алшақтықты қысқартуға және білім беру сапасын теңдестіруге ықпал етуге тиіс.

Ауылда интернет сапасы артады

Жалпы отырыстан соң Білім және ғылым министрінің міндетін атқарушы Бибігүл Асыловаға ауыл мен қала мектептерінің білім сапасындағы алшақтыққа байланысты бірнеше сауал қоюдың сәті түсті.  

– Қарызға алынатын қаражаттың елеулі бөлшегі ауыл мен қала мектептері арасындағы алшақтықты жоюға бағыт­талатындығын айттыңыз. Бұл алшақтық қазір қандай деңгейде?

– Біздің бұл мәселеге қатысты жүргізген зерттеулеріміз жетерлік. Олардың қоры­тындысы бойынша ауыл мен қала мектептері көрсеткіштерінің алшақтығы қазір 30 пайыздың шамасында екендігін біліп отырмыз. Әрине көп мәселе оқу орындарының материалдық-техникалық жабдықталуына, мектептің түріне, бюджеттен қаржыландыру көлеміне  байланысты. Енді Халықаралық қайта құру және даму банкінен алынатын қарыз қаражатты қазіргі алшақтықты азайтып, мектептерді теңестіруге жұмсаймыз. Біз мектептерге қажетті құрал-жабдықтарды сатып алмас бұрын талдау жүргізіп, жетіспеушіліктерді пысықтап шығамыз.

– Ауыл мектептерінің сапасын көтеру тек компьютерлік кешендермен жа­рақ­тандыру емес, мамандардың біліктілігімен байланысты екендігін жоққа шығара алмаймыз. Педагогтардың біліктілігін көтеруге қаншалықты көңіл бөлінбек?

– Әрине қазір ауыл мектептерінде ұстаз мамандығына сұраныс жоғары екендігін жоққа шығармаймыз. Аталған жобаны қабылдар алдында талдау жүргізе келе ауыл мектептері мұғалімдерінің қызмет ауыстыру, жұмыстан босап қалу көрсеткіштері болмашы екендігіне көз жеткіздік. Қазір барлық мектептер педагог мамандармен толық қам­тамасыз етілген. Ал оқытудың сапасына келер болсақ, мұғалімдер білім берудің жаңар­тылған мазмұны бойынша жаппай қайта даярлықтан өтіп жатыр.

– Ал қарызға алынған компьютерлер, басқа да құралдар ауылға жеткенімен, көптеген ауылдарда интернет жоқтығын, көпшілігінде интернеттің жылдамдығы төмен екендігін білетін боларсыздар?

– Республикалық бюджеттен интернеттің секундына 4-10 Мб шығыны өтеліп отыр. Оның көлемі шамамен 12 млрд теңгені құрайды. Енді жергілікті атқарушы органдармен бірлесе отырып интернеттің сапасын қажет деңгейге дейін көтеру міндеті тұр. Бұл жөнінде барлық облыс әкімдіктеріне тапсырма берілді. Аталған мәселе 2018-2019 жылдары түпкілікті шешіледі деген ойдамын.

Серік ӘБДІБЕК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

19.01.2019

Локомотивтерді жөндеу толық орындалды

19.01.2019

Мексикада құбыр жарылып, 20-дан астам адам қаза болды

19.01.2019

Мәжіліс депуттары Түркістандағы тарихи орындарды аралады

19.01.2019

Маңғыстаулық жас кәсіпкерлер бас қосты

19.01.2019

Оралда өзен аңғарына 6 тонна сиыр терісін төккендер анықталды

19.01.2019

Түркістанда Мәжілістің Әлеуметтік – мәдени даму комитетінің көшпелі отырысы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу