Парламент Сенатының жалпы отырысында қандай мәселелер талқыланды?

Сенат Төрағасы Қасым-Жомарт Тоқаевтың төрағалығымен өткен палатаның жалпы отырысында депутаттар «2004 жылғы 18 маусымдағы Ұжымдық қауіпсіздік туралы шарт ұйымы шеңберінде құпия ақпараттың сақталуын өзара қамтамасыз ету туралы хаттаманы ратификациялау туралы» және «Қазақстан Республикасы мен Халықаралық қайта құру және даму банкі арасындағы қарыз туралы келісімді (Орта білімді жаңғырту жобасы) ратификациялау туралы» заңдарды толық қабылдады.  

Егемен Қазақстан
25.05.2018 2578
2

Құпияны жариялаудың қылмыстық жауапкершілігі

Заң жобасы бойынша сенаторлар алдында Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары Марат Өсіпов баяндама жасап, құжаттың мақсаты мен мән-мағынасын ашып айтып берді. 

Оның мәлімдеуінше, Ұжымдық қауіп­сіз­дік туралы шарт ұйымы шеңберінде құпия ақпараттың сақталуын өзара қамтамасыз ету туралы хаттамаға ҰҚШҰ мүше мемле­кет­тердің басшылары 2012 жылы Мәскеу қала­сында қол қойған. Жалпы, 1992 жылы Ұжым­дық қауіпсіздік туралы шартқа қол қойылса, 2002 жылы  бұл ұйым ҰҚШҰ ретінде қайта құрылған. Оның құрамына Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей және Тәжікстан мемлекеттері мүшелікке өтті. Оның жоғары органы – ұйымға мүше мемлекеттердің басшылары кіретін Ұжымдық қауіпсіздік кеңесі болып бекітілді. 
ҰҚШҰ-ның мерейтойлық саммитінде ұйымның төрағалық тізгіні бір жылдық мерзімге Қазақстанға берілгендігі белгілі. 

– Хаттамамен енгізілген өзгерістер келісімге қосылу мүмкіндігін ұсынуды және барлық халықаралық құқық субъектілерінің оның тетіктеріне қатысуын, Келісімді іске асыру тетігінің негізгі буыны болып табылатын уәкілетті органдардың құрамын нақтылауды, құпия ақпараттың таралуына жол берген тұлғаға қатысты заң құзыретін нақтылауды, сондай-ақ нақтылайтын және редакциялық сипаттағы түзетулерді көздейді, – деді М.Өсіпов.
Хаттаманы бүгінге дейін ұйымға мүше мемлекеттердің барлығы ратификациялап, заңдық мәртебе берілген. 

Сонымен қатар Ұлттық қауіпсіздік комитеті төрағасының орынбасары ұйым­ға қатысты құпия ақпараттарды заңсыз жариялаушылардың қылмыстық жауап­кер­шілікке тартылатындығын атап өтті.   

 Аталған мәселелерге байланысты М.Өсіпов құпия ақпаратты жариялауға байланысты мүше мемлекеттердің әрқайсысында кінәлі тұлғаларға қылмыстық жауапкершілік қарастырылғандығын жеткізді. Мәселен, Тәжікстанда бұл санаттағы қылмыс бо­йынша кінәлі деп танылғандарға 10 жылға дейін, біздің елімізде 8 жылға дейінгі бас бостандығынан айыру жазасы көзделген. 

Сенаторлар құжатты талқылай келе, заңды толық қабылдады. 

Игілікке жұмсалатын қарыз

Сенат Қазақстан мен Халықаралық қайта құру және даму банкі арасындағы қарыз туралы келісімді (Орта білім беруді жаңғырту жобасы) де ратификациялады. Бұл келісімге 2017 жылғы 21 тамызда Астана қаласында қол қойылған. 

Аталған құжат Мемлекет басшысы Н.Назар­баевтың бес институттық реформасын іске асыру жөніндегі «100 нақты қадам – Ұлт жоспарының» 76-қадамындағы, сон­дай-ақ Қазақстан Республикасында білім беруді және ғылымды дамытудың 2016 – 2019 жыл­дарға арналған мемлекеттік бағдарла­масында белгіленген басымдықтарға сәйкес келеді.

Аталған заң бойынша баяндама жа­са­ған Білім және ғылым министрінің мін­детін атқарушы Бибігүл Асылованың мәлім­деуінше, орта білім беруді жаңғырту жобасы бойынша шығындардың жалпы сомасы 75 миллион АҚШ долларын, оның ішінде Халықаралық қайта құру және даму банкінің қарызы 67 миллион АҚШ доллары мөлшерінде, қарызды республикалық бюджеттен қоса қаржыландыру 8 миллион АҚШ доллары мөлшерінде болады.

Халықаралық қайта құру және даму банкінің 67 миллион АҚШ доллары со­ма­сындағы қарызы, Қазақстан Республикасына 5,5 жыл жеңілдік кезеңін қоса алғанда, 

17 жыл өтеу мерзіміне беріледі.

– Келісім ҰБТ тапсырмаларының жаңа стандарттарын қалыптастыру арқылы бағалау жүйесін, оқудағы жетістіктерді сыртқы бағалауды және тест тапсырмаларының базасын жаңартуды қайта қарау сияқты білім берудің жаңартылған мазмұнын қолдауға бағытталған бастамалар кешенін қамтиды. Келісімнің басты бағыттарының бірі білім беру материалдарына қолжетімділікті арттыру, мультимедиялық жабдықпен жарақтандыру және ауыл мұғалімдерінің әлеуетін ұлғайту арқылы ауылдық жалпы білім беретін және шағын жинақталған мектептердегі оқушылардың үлгерімін жақсарту болып табылады. Келісімнің жалпы қаржыландыру сомасының шамамен 67 пайызы 5400 ауылдық мектепті интерактивті жабдықпен қамтамасыз етуге жұмсалатын болады. Ауылдық мектеп кабинеттерінің 60 пайызын компьютерлермен, проекторлармен және экранмен жарақтандыруға мүмкіндік беретін 32,5 мың жабдық жинақталымын сатып алу жоспарланып отыр, – деді Б.Асылова. 

Келісімді іске асыру ауылдық және қалалық мектептердің арасындағы үлге­рім­дегі алшақтықты қысқартуға және білім беру сапасын теңдестіруге ықпал етуге тиіс.

Ауылда интернет сапасы артады

Жалпы отырыстан соң Білім және ғылым министрінің міндетін атқарушы Бибігүл Асыловаға ауыл мен қала мектептерінің білім сапасындағы алшақтыққа байланысты бірнеше сауал қоюдың сәті түсті.  

– Қарызға алынатын қаражаттың елеулі бөлшегі ауыл мен қала мектептері арасындағы алшақтықты жоюға бағыт­талатындығын айттыңыз. Бұл алшақтық қазір қандай деңгейде?

– Біздің бұл мәселеге қатысты жүргізген зерттеулеріміз жетерлік. Олардың қоры­тындысы бойынша ауыл мен қала мектептері көрсеткіштерінің алшақтығы қазір 30 пайыздың шамасында екендігін біліп отырмыз. Әрине көп мәселе оқу орындарының материалдық-техникалық жабдықталуына, мектептің түріне, бюджеттен қаржыландыру көлеміне  байланысты. Енді Халықаралық қайта құру және даму банкінен алынатын қарыз қаражатты қазіргі алшақтықты азайтып, мектептерді теңестіруге жұмсаймыз. Біз мектептерге қажетті құрал-жабдықтарды сатып алмас бұрын талдау жүргізіп, жетіспеушіліктерді пысықтап шығамыз.

– Ауыл мектептерінің сапасын көтеру тек компьютерлік кешендермен жа­рақ­тандыру емес, мамандардың біліктілігімен байланысты екендігін жоққа шығара алмаймыз. Педагогтардың біліктілігін көтеруге қаншалықты көңіл бөлінбек?

– Әрине қазір ауыл мектептерінде ұстаз мамандығына сұраныс жоғары екендігін жоққа шығармаймыз. Аталған жобаны қабылдар алдында талдау жүргізе келе ауыл мектептері мұғалімдерінің қызмет ауыстыру, жұмыстан босап қалу көрсеткіштері болмашы екендігіне көз жеткіздік. Қазір барлық мектептер педагог мамандармен толық қам­тамасыз етілген. Ал оқытудың сапасына келер болсақ, мұғалімдер білім берудің жаңар­тылған мазмұны бойынша жаппай қайта даярлықтан өтіп жатыр.

– Ал қарызға алынған компьютерлер, басқа да құралдар ауылға жеткенімен, көптеген ауылдарда интернет жоқтығын, көпшілігінде интернеттің жылдамдығы төмен екендігін білетін боларсыздар?

– Республикалық бюджеттен интернеттің секундына 4-10 Мб шығыны өтеліп отыр. Оның көлемі шамамен 12 млрд теңгені құрайды. Енді жергілікті атқарушы органдармен бірлесе отырып интернеттің сапасын қажет деңгейге дейін көтеру міндеті тұр. Бұл жөнінде барлық облыс әкімдіктеріне тапсырма берілді. Аталған мәселе 2018-2019 жылдары түпкілікті шешіледі деген ойдамын.

Серік ӘБДІБЕК,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу