Қатер қайдан демеңіз...

Алыс болашағымыз түгілі, бүгінгіміздің өзі бұлыңғырланған мына заманда қатер қайдан дейтін емес. Дуалы ауыз сарап­шылардың айтуынша, таяу болашақтағы екі-үш жыл жаһандық экономика үшін ғана емес, сонымен бірге әлемдік саясат пен халықаралық жағдай үшін д­е аса­ қауіпті сын-қатерлерге толы болға­лы тұр. 

Егемен Қазақстан
28.05.2018 198

Таяу Шығыстағы және Корей тү­бе­гін­дегі ушыққан жағдай, АҚШ-тың протекционистік саясаты жаһандық сауда қатынастарының қарқынды дамуына тежеу болып тұр. Ұзаққа созылған Сирия дағдарысы оңалмай жатып, Вашингтон Иерусалим қаласын Израиль астанасы деп танып, израиль-араб қақтығысын одан әрі ушықтырып, отқа май құйып отыр. АҚШ-тың Иран ядролық келісімінен шығу жөніндегі біржақты келісімі Таяу Шығыста жаңа үлкен соғыс өртінің тұтану қаупін арттыра түсті. Иран Ислам Республикасы мен Сауд Арабиясы арасындағы текетірес күшейді. Күштінің ырқына жығылған әлемдік саясат пен ушыққан халықаралық жағдай жаһандық экономиканың бола­ша­ғын бұлыңғырлатқан қатерлерді қалың­дата түсті.
Әлемдік экономиканың ертеңін дүдәмал күйге тап қылған тағы бір сын-қатерлер парасы таяу болашақта кеңінен қолданысқа енетін жаңа технологиялық платформалар болмақ. Төртінші өнеркәсіптік төңкеріс әлемдік экономиканың қарқынды дамуы үшін тың мүмкіндіктер жасаумен бірге, тарихта бұ­рын-соңды кездеспеген жаңа қатерлерді де туындатып отыр. Microsoft компаниясының негізін қалаушы Билл Гейтстің айтуынша, «Бүкіл әлем бойынша – ескі гараждар мен ғылыми институттарда жаңа қатал бәсекелестіктің шоғы тұтанып келеді». ХХІ ғасырдың бұл жойқын бәсекелестігінде көптеген мемлекеттер үшін «не бел кетеді, не белбеу кетедінің» кері келгелі тұр. Швейцарияның UBS атты ірі қаржылық холдингінің арнайы жүргізген зерттеулері бо­йынша, бұл сындарлы бәсекелестікте тек дамыған елдер жеңіске жететін көрінеді. Төртінші өнеркәсіптік төңкеріс кезеңінде ең жоғары жетістіктерге жететін мемлекеттер рейтингі бойынша алғашқы 15 орынды да солар иеленген. Орта және төменгі дәрежедегі кәсіби мамандығы бар орасан зор жұмыс күшіне сенген дамушы елдер жаңа өнеркәсіптік төңкерісте шаң қауып қалады екен. Себебі автоматтандырылған роботтар дәуірінде арзан жұмыс күшіне деген қажеттілік жойылады. Дамушы елдердің шектеулі технологиялық инфрақұрылымы жаңа дәуірдегі экономикалық дамуға үлкен кедергі келтіретін болады. 

Төртінші өнеркәсіптік төңкеріс ұғымы­ның баламасын қазіргі кезеңде «Индустрия 4.0» деп атап жүр. Бұл терминді алғаш рет 2011 жылы ФРГ үкіметі неміс елінің «2020 хай-тек стратегиясының» бірыңғай ажы­ратылмайтын бөлігі ретінде қолданды. Сөй­тіп «Индустрия 4.0» ең алдымен адам­дардың тағдырына өзгеріс әкеледі. Сарап­шылардың айтуынша, 2030 жылға таман 800 миллионға жуық адамның жаңа мамандықтар іздеуіне тура келеді. Дамы­ған елдерде кеңінен өндіріске енгізіліп жат­қан автоматтандыру мен роботтандыру үрдісі көптеген елдердің арзан жұмыс кү­ші­не негізделген дәстүрлі экономикалық моделінің болашағы жоқ екендігін қазірдің өзінде дәлелдеді. Міне, нақ осы мәселеге байланысты соңғы жылдары дамыған елдер мен дамушы елдер арасындағы экономикалық жетістіктер айырмашылығы алшақтап барады. Бұл алшақтықты жою дамушы елдер үшін «Индустрия 4.0» жағдайында мейлінше қиындап отыр. Бұл елдердің мол табиғи байлығы мен географиялық орналасу жағдайының артықшылықтары әзірге олардың жаһандық экономикалық ұлы көш­тің шоғырында қалуына мүмкіндік беріп отыр. Жаңа индустриялық төңкеріс жағдайындағы жойқын бәсекелестікте бұл мүмкіндіктің әлеуеті шектеулі екендігі бар­ған сайын айқын көрінуде.

Сондықтан дамушы мемлекеттер бүгінгі энергетикалық шикізаттың қымбаттауынан туындаған уақытша табыстарға тоқмейіл­сімей, шұғыл түрде технологиялық жаңғыр­ту­ларға бет бұруы қажет. Тек озық технологиялар мен өндірісті жаппай автоматтандыру жобалары ғана болашақ экономикалық даму драйвері бола алады. Бұл тағдыршешті талаптардың бірінші кезекте, біздің еліміздің ертеңгі экономикалық даму ахуалына тікелей қатысты екендігі даусыз. Яғни тәуелсіз Қазақстанның «Индустрия 4.0» дәуіріндегі экономикасын, әлеуметтік әлеуетін және сая­сатын, бір сөзбен айтқанда, болашақ дамуын автоматты технологиялар мен интеллектуалды адам капиталы шешеді.

 Таяу болашақтың экономикасы интеллектуалды еңбекке негізделген экономика болып табылады. Азаматтары білімді, технологиясы озық, инженер-техникалық мамандары ғылым мен экономиканы құстың қос қанатындай қатар дамытқан елдің ғана төртінші өнеркәсіптік төңкеріс дәуірінде бәсі биік болмақ. Әлемдік өркениет шоғырында ат төбеліндей ең дамыған отыз елдің қатарына ұмтылған Қазақстанның да бағдарға алған шоқ жұлдызы – «білім – ғылым – инновация». Тек бұл өміршең бағдарлама соңғы жылдары елімізде дүркірей басталып, көмескілене сөніп жатқан даурықпа бастамалардың кебін кимесе болғаны. Мәңгілік елдің ертеңін ойласақ, «Индустрия 4.0» дәуірінің қатерлеріне қарсы тұра алатын интеллектуалды болашағымыздың барлық қырына игілікті инвестиция салуға асығуымыз керек. 

Жылқыбай ЖАҒЫПАРҰЛЫ,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

22.06.2018

Шымкентте «Миграциялық ХҚО» ашылды

22.06.2018

Астраханьда Астананың 20-жылдығына арналған фотокөрме өтті

22.06.2018

Қызылорда облысында жыл басынан бері 66 млрд теңге инвестиция тартылды

22.06.2018

Мамин Павлодар және ШҚО-ның инфрақұрылымдық жобаларын тексерді

22.06.2018

Жезқазғанның жаңа әкімі тағайындалды

22.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова бірқатар елшілерден сенім грамоталарын қабылдады

22.06.2018

1 шілдеден бастап Қазақстанда амбулаториялық карта жойылады

22.06.2018

Еліміздің батысында 43 градусқа дейін ыстық болады

22.06.2018

Нұрсұлтан Назарбаев: Толеранттылық - бұл төзімділік емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу