Мира Шүйіншәлиева: Сананы сілкіп, жайықты жаңғыртқан рух

Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» ат­ты бағдарламалық мақаласының жарық көргеніне мінекей, бір жылдан асып барады. Осы айтулы әрі маңызды, мағынасы ерекше мақаланы тұшына оқы­ған Жайық жұрты таяуда өңірімізге ресми сапармен келген Елбасына ри­з­ашылығын айтып, сананы сілкіп, рухты жаңғыртқан, тарихтың төрінен ойып тұрып орын алған маңызды мақала аясында жан жадыратар жарқын іс­тер жалғасып жатқанын жеткізді. Мемлекет басшысы да өңірде бес әлеу­­меттік бастаманың үздіксіз дамып жатқанына куә болып, атқарылған іс­терді оң бағалады.  

Егемен Қазақстан
29.05.2018 1346
2

Бұған күні кеше Елбасының Орал қаласының жаңа алаңын өз көзімен көр­ген сәті де үлкен дәлел. Тұғыры биік Тәу­елсіздігіміздің мақтанышына айна­л­ған жаңа алаңда биіктігі 60 метр­лік Көк бай­рағымыз аспанмен таласып тұр. Абыз ақын Қадыр Мырза Әлі­ атындағы Мәдениет және өнер орталығы, сырты сары алтындай күмбезделген әдемі Сал­танат сарайы, көп ұлтты халықтың екін­ші үйіне айналған Достық үйі, әлем­ге аттары мәшһүр қаламгерлердің кітап­та­рынан жасалған ескерткіш бәрі-бәрі Ба­тыс Қазақстанның рухына серпін сыйлап тұр. Негізі бұл жаңа алаң осыдан екі жыл бұрын мөлдіреген саф ауасымен, су­бұрқақтарымен халықтың демалатын, се­ру­ендейтін орнына айналған болатын. Жал­пы аумағы 7,0222 шаршы метрлік жа­ңа алаңда зиялы қауыммен, Ассамблея мү­шелерімен жүздескен Елбасы соңғы екі жылда өлкенің өндірісімен қоса ру­хы да айтарлықтай дамып, жаңғырып кет­к­енін көріп, оң баға берді. Әсіресе Ассам­блея үйіне алыстан көз тоқтатып, жылы жүзбен қараған Қазақстан Прези­денті мемлекеттік әлеуметтік бағдар­ла­малардың дами түскеніне тоқталды. Мі­не­кей, Елбасының батасына бөленген Ақжайық атырабы биік ғимараттарын, та­­маша ескерткіштерін орнатып, жасыл шыр­шасымен, көкорай алқабымен көрік­те­неді әлі.

Сөзімізге тұздық болардай, күні ке­ше Құрманғазы Сағырбайұлының 200 жыл­дығына арналған «Ғасырлар қой­нау­ынан жеткен бабалар үні» ха­лық­аралық ғылыми экспедиция мә­ре­сіне жет­ті. Үш мың шақырым жол жү­ріп, күй­ші атамыздың рухына батыс­қа­зақ­стан­дықтар атынан тәу етіп қайтқан экс­педицияның бұл жолғы сапары да «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында жүзеге асты. Иә, бабалар аманатын бұлжытпай орындап келе жатқан киелі де қасиетті мекен Ақжайық атырабында Мемлекет басшысының бағдарламалық ма­қаласына орай жарқын істер жүзеге асып, Мәңгілік елдің бүгіні мен ертеңі үшін игілікті жұмыстарға кеңінен жол ашыл­ды. «Отан – өткенімізді танып, баға­лай білу, ең әуелі өзімізді қадірлей білу» деген екен ұлт зиялысы Ахмет Бай­тұрсынұлы. Бұған қоса, «Қазақтың Қа­ды­ры» атанған Қадыр Мырза Әлі «Ота­ныңнан қанша шақырым ұзақтасаң, сон­ша шақырым рухани жақындай түсе­сің» депті. Қашанда арнасынан асау толқындары асып-төгілген, самал же­лі жүзіңді өпкен, сылқымдай сұлу Жайы­ғым­да ата-бабалардың салып кеткен сара жолымен тарихымыз қатталып, даналар ойы мен сөзі ел жүрегінде жатталуда. Елбасымыз айтқандай, біз Мәңгілік елі­мізге салт-дәстүрімізді, ұлттық рухы­мызды жаңғыртып бара жатырмыз. Біз, Мәңгілік елдің төріне ұрпақтан-ұр­паққа мирас болған рухтың дәнін егіп, жайқалған бидайының жемісін жеп, жүзімін теруге асығудамыз. Батыр Ма­хам­бет, жаңашыл Жәңгірхан мен Жа­һан­шадай тұлғаларға бай, бұған қоса Тай­ыр, Жұбан, Қадыр, Қайрат, Ақұштап сын­ды сұңғыла ақын-жыршылардың ор­ман­дай ойларынан ақыл мен пара­сат түйген, Құрманғазы мен Дина, Сей­­тек, Дәулеткерейдей күмбірлеген күй­­шілердің өнерінен нәр алып, жал­ғас­тырған ізбасар толқындары, жет­кін­­шектері Жайықтың алтын бесігін әл­дилеп, тербете бермек. Кешегі сал Мұхит пен Ғарифолланың жырлары жаңғырып, әндері шырқала түспек.

Кім-кімнің де санасын сілкіп, рухын оятқан айтулы мақала шеңберінде шырайлы өңірде шұғылалы сәттер, жұлдыздай жарқын жақсылықтар еш то­ластамайды. Үнемі халқымен үндесіп, кездесіп, қауырт қызметіне қарамастан орайын тауып дидарласып отыратын Батыс Қазақстан облысының әкімі, жас та болса іскер, жігерлі басшымыз Ал­тай Көлгінов алқалы жиын сай­ын Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назар­ба­евтың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» атты бағдарламалық мақаласы бой­ынша атқарылған жұмыстарға ке­ңі­нен тоқталып өтеді. Айталық, «Рухани жаңғыру» аясында 2017 жылы жалпы саны 250 мыңнан аса адамды қамтыған 150-ге жуық шара өтсе, бұл дөңгелек санды ғана меңземейді, адам санасының рухани тұрғыдан жаңғырып жатқанын көксейді. Сондықтан Жайық жұртшылығы да Елбасының маңызды мақа­ласында айтылған бәсекеге қабі­лет­ті­лік, білімнің салтанат құруы, сананың ашықтығы, XXI ғасырда ауадай қажет са­палы білім беру, үштілділікті дамыту, цифрлық сауаттылық сияқты басы­м­дықтарды орындауға асығады. Мәселен, облыс бюджетінің 45 пайыз­дан астамы білім саласын дамытуға ба­ғыт­талса, өткен жылы 24 жаңа білім бе­ру нысаны ашылып, 17-сі жөн­делді. Сан мыңдаған шәкірт есігін айқара ашып, білім алуға құштар болған, тұл­пардай шабысы бөлек білімнің «сәй­гүліктері» бас қосқан Оралдағы Назар­баев зияткерлік мектептерімен меморан­дум негізінде мұғалімдердің, мектеп ди­ректорларының біліктілігі артып отыр. Биылғы оқу жылын Елбасы есімін ен­ші­­леген мектеп мықты табыстармен тә­­мам­дады. Алтын ұядан биыл ұшатын 85 түлектің 6-уы «Алтын белгіге», 26-сы ерек­ше аттестатқа үміткер. Жа­ңар­тылған бағ­дарлама 100 пайыз оқу­лықтармен қам­тамасыз етілген. Облыс­тың 250 мек­тебі заманауи робот-тех­ника ка­би­нетімен жасақталған. Сонымен қатар өңірімізде IT-мектебін ашу болашақтың еншісінде тұр.

Облыс мектептері Bilim Land цифр­лы білім беру платформасының ресурс-
тарын белсенді пайдалану үстінде. Бұл платформа мектеп бағдарламасы бойынша жасалған 10 мыңға жуық қол­данушы үшін интерактивті сабаққа мүмкіндік туғызады. Облыстың 400-ге жуық мектебінің 330-ы кең жолақты интер­нетпен қамтылған. 2018-2020 жыл­дары Ақпарат және коммуникация­лар министрлігімен бірлесіп, 443 елді­ мекеннің 100-ден астамын ғаламтор же­лісіне қосуды облыс әкімдігі жоспарға енгі­зіп, бекітті. Қазір облыстың 300-ге жу­ық елді мекенінде интернет жұмыс істей­ді. Мұнымен шектелмей, 220 шағын жабдықталған білім ошақтары Bilimbook ком­пьютерлік құрылғыларымен қам­та­масыз етілмек.

Елбасының 5 әлеуметтік бастамасында айтылғандай, жоғары оқу орындары мен колледждердің студенттерін жа­тақ­ханамен қамтамасыз ету мәселесі бой­ынша Оралда нақты шешім қабыл­данды. Бұйыртса, жатақханаға зәру студент­тер үшін жеті ғимарат салынбақ. Бар­лығы 800 орындық үш жатақхана студенттерге, 120 орындық ұстаздарға және екі жатақхананың құры­лы­сы биыл басталады. Сондай-ақ Ақжайық өңірінің инновациялық тұрғыдан даму­дың тірегі бо­латындай қабілеті мен әлеуеті өте зор. Дуалды оқыту принципін облыс­та 26 колледж қолға алып, бұған 78 ірі кәсіпорын, зауыттар қатысты. Бәсе­ке­ге қабілетті Орал трансформатор зауытында 250 адам үш ауысымда еңбек ет­се, мұндағы 100-ге жуық маман Жай­ық­­тағы оқу орындарының түлектері.

Енді міне, төрімізде тұрған бұл жыл­дың да бес жұлдыздай бес айы «Рухани жаң­­ғыру» аясында ауқымды игі істерді ат­қа­рып тастады. Батыс Қазақстан облысы бойынша 2018 жылдың 1 тоқсанында ша­ралар тізімі бойынша 74 шараға 23873 адам қамтылды. Осы жыл­дың басынан күні бүгінге дейін өткен 124 шарада 34 000 қа­тысушы бас­қосты. Бір ғана «Атамекен» кі­ші бағ­дар­ламасы бойынша 11 шара өткен.

Мемлекетіміздің жетістіктері мен Ақжайық өлкесінің тарихын бейнелейтін 500-ден астам экспонат жасақталған «Ру­хани жаңғыру» музейі былтыр тәу­ел­сіздік мейрамы күні ашылған еді. Музей ХІХ ғасырдың соңында 1893 жылы мавритандық стильде арнайы жобамен салынған ғимаратта орна­лас­қан. Мұнда «Өңірдің киелі жер­ле­рі» деп аталатын зал экспозициясы бар. Онда «Сакралды Қазақстан» ат­ты карта айнадай жарқырап тұр. Осы кар­таның беттерінен облысымыздан ен­­ген алты нысанның сыры, жай-күйі жай­лы мол мағлұмат шертіледі. Жай­ық қаласын бүгінгі Орал қаласының із­ашары деп бағалап отырған ғалымдар алдағы уақытта көне қала аумағы ашық аспан астындағы мұражайға ай­на­лады дейді. Жалпы, БҚО тарихи-өл­кетану музейінің құрамында 13 бө­лім­ше бар. Осылардың ішінде Бөкей орда тарихи музейінің, Сырым ауданы орт­алы­ғын­да­ғы Алашорда музейінің орны бір төбе.

Елбасымыз «Рухани жаңғыру» атты мақаласында «жергілікті билік «Туған жер» бағдарламасын жинақылықпен және жүйелілікпен қолға алуға тиіс» деп атап көрсеткен еді. «Туған жер» жобас­ына тек жергілікті кәсіпкерлер мен ме­ценаттар ғана емес, туған ауылының тағ­­дырына бейжай қарамайтын жер­лес­теріміз белсенді атсалысуда. Маңы­з­ды бағдарламаға 2017 жылы меценаттар қаржысы есебінен 2,5 млрд теңге жұ­м­салып, 60 жоба жүзеге асырылғанын мақ­танышпен жеткізгім келеді. Оның ішін­де 10 әлеуметтік нысан (балабақша, спорт кешендері, медициналық ам­була­ториялар), 5 мәдениет нысаны (ескерткіштер, музейлер) салынды жә­не жөндеуден өткізілді. 24 нысанды абат­тандыру (кіші сәулет формалары, сая­бақ, тынымбақтар) жұмыстары атқа­рыл­­ды. 21 нысанның материалдық-тех­ни­калық базасы жаңартылды. Биыл да осы жұмыстар қарқынды түрде жүзе­ге асуда. 2018 жылдың жоспары бойын­ша жол картасына 174 шара ен­гі­з­іліп отыр. «Тәрбие және білім» кіші бағ­дар­ламасы аясында – 73 шара, «Ру­ха­ни қазына» бойынша – 77 шара, «Ата­ме­кен» бағдарламасы шеңберінде 24 ша­ра жалғасын тауып келеді.

«Елде болса ерінге тиеді» демекші, елі-жері дегенде жаны елжіреп тұратын азаматтар Ақ Жайық атырабында көп-ақ. Солардың арасында танымал кә­сіп­­керлер М.Кенжеғұлов, В.Власов, Б.Нұрбаев, М.Манкеев, В.Михно, Ю.Ткалун, А.Рубцов, В.Крыловтар бар. Бұл есімдерді жалғастыра беруге болады. Мәселен, өзінің туған жері Қаз­та­лов ауданының Сарықұдық ауылына елге­зек азамат Нұрлыбай Жолдыбаев дәрі­гер­лік амбулатория салып, ардагерлер ескер­ткі­шін жаңғыртты.

Осы жылдың алғашқы айларында «Әлеуметтік бастамалар картасы» бағы­ты бойынша меценаттардың көме­гі­мен 11 920 000 теңге қаражатқа 7 жоба жүзеге асты. Біздің Ақжайықтың суы да, жапырағы жайқалған жасыл орманы да, топырағы да құнарлы, қасиетті әрі киелі. «Қасиетті орындар» тізімінің кө­шін бастаған «Бөкей Ордасы» тари­хи-музей кешеніне шалғайлардан, алыс аймақтардан, көршілес Ресейден келіп жатқан туристер тым көп. Яғни 600 шақырым қашықтықта орналасқан кешенде туризмді дамыту мақсатында Алтай Сейдірұлының ықпалымен Бөкей­ор­да ауданының Сайқын ауылын­да тікұшақ қонатын әуе айлағы қайтадан қал­пына келтірілмек. Бұл сүйінші ха­барға қоса, кеше облысқа келген сапа­рын­да Елбасы Бөкей ордасы мен Жә­нібек аудандарына 300 шақырым жол салуды арнайы Үкіметке тапсырды. Көп­тің тілегі қабыл болары сөзсіз.

Иә, «Адам ерлігінің ең зор сынағы – жеңіліске ұшырағанда рухы түспеу» деген екен Роберт Ингерсолл. «Адам рухы айналасынан бөлек жасай алмайды» дейді Ғабит Мүсірепов. Мінекей, Елбасының «Рухани жаңғыру» мақаласы ая­сында өңірде атқарылған ұшан-теңіз жұ­мыстар Жайығымен бірге жалғасып, ел санасын сілкіп, ұлт рухын жаңғырта бер­мек.

Мира ШҮЙІНШӘЛИЕВА,
жазушы

Орал

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

12.12.2018

Елбасының «Ұлы даланың жеті қыры» атты мақаласын талқылауға арналған TEDx форматында жиын өтті

12.12.2018

Мемлекет басшысының төрағалығымен Түркістан қаласын дамыту мәселелері жөнінде кеңес өтті

12.12.2018

Астанада Гейдар Алиевті еске алды

12.12.2018

Алматыда ережесіз жекпе-жектен жарыс өтеді

12.12.2018

«Жер жәннаты – Ақмола» деп аталатын жинақ жарыққа шықты

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда Желтоқсан құрбанын еске алу турнирі өтті

12.12.2018

Сенатта сыбайлас жемқорлыққа қарсы стратегияны іске асыру мәселелері талқыланды

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда цифрлы сүт фермасы іске қосылды

12.12.2018

Қазақ киносының Бауыржанын еске алды

12.12.2018

«Маңғыстау - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі ашылды

12.12.2018

Павлодар облысында тұрғындар ауыз суды Ертіс өзенінен алуға мәжбүр

12.12.2018

Солтүстік Қазақстанда қарымды қаламгер Мәлік Мұқановтың  мерейтойы атап өтілді

12.12.2018

Маңғыстау полицейлерінің жалақылары өседі

12.12.2018

Отандық автоөндіріс саласының инвесторлары Қостанайда болды

12.12.2018

Конькиден Алматы қаласының біріншілігі аяқталды

12.12.2018

Қыздар университетінде тұрмыстық әлімжеттікке қарсы жиын өтті

12.12.2018

Қазақ спорт және туризм академиясында Президенттің «Ұлы даланың жеті қыры» мақаласы талқыланды

12.12.2018

Қарағанды облысында 2019 жылдың бюджеті бекітілді

12.12.2018

Павлодарда патриоттық әндер фестивалі өтті

12.12.2018

Шытырман оқиға жазудың жүйріктері анықталды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Nápaqa qaıdan tabylar?

  «Qul bazar» tek qazaqqa arnalǵan sıaqty, 100 paıyz qazaq, qazaqtan basqa ult joq qul bazarda jaldanyp turǵan», dep kújingen jazba oqydym áleýmettik jeliden. Nege? Onyń sebebiniń biri – qazaqtyń kásip ıgerýge kerenaýlyǵynda tárizdi.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Qazaqtyń jylqytaný ilimi

Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń «Uly da­­lanyń jeti qyry» atty maqalasynda, «Atqa miný mádenıeti men jylqy sharýashylyǵy jer júzine Uly daladan taraǵan» degen toqtamdy pikir aıtylypty. Rasynda da, Elbasy atap ótkendeı jylqy mádenıeti men atty miniske úıretýdiń dara tehnologıasy uly dalada qalyptasqany anyq. Iаǵnı, jylqy mádenıetiniń san ǵasyrlyq qalyptasý, damý kezeńderi bıologıalyq jolmen júrgizilgen. Qazirgi tilmen aıtsaq, jylqytaný kóshpeli qoǵamnyń álmısaqtan qanyna sińgen tól óneri hám genetıkalyq jadysynyń keremet týyndysy.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Táýelsizdiktiń tańǵajaıyptary

О́tken joly jazǵan baǵanymyzda («EQ», 21.11.18) Táýelsizdiktiń arqasynda qazaq jastarynyń sporttyń elıtalyq túrlerinen álemdik dodalarda tek sońǵy jyldary ǵana top jaryp jatqan birneshe mysaldaryn keltirgen edik. Sonymen birge qazaq ánderimen, ulttyq áýenmen álemdi aýzyna qaratyp júrgen ánshilerimiz týraly da jazǵanbyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Jekemenshik teatrlar jaıy

Jalpy, kez kelgen halyqtyń mádenıeti men rýhanı damý deńgeıi teatr salasyndaǵy jetistikterimen ólshenetini tarıhtan málim. О́rkenıetti memleketterdegi bir ǵana qalanyń ózinde teatr sany 200-den asyp jyǵylatyndyǵy sonyń buljymas dáleli bolsa kerek-ti.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Aqparattar aýqymyndaǵy aqıqat

Taıaýda Almatyda ótken medıaquryltaıda Qazaqstandaǵy buqaralyq aqparat qural­darynyń qazirgi jaı-kúıi keńinen áńgime boldy. Mamandar tarapynan aıtylǵan pikirlerge qulaq qoıar bolsaq, sońǵy jyldary qazaqstandyq BAQ-tyń, ásire telearnalardyń reıtıngi aıtarlyqtaı túsip ketken. Máselen, 2013 jyldan bergi aralyqta bul kórsetkish 22 paıyzǵa tómendegen eken. Onyń sebebi nede?

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу