Мира Шүйіншәлиева: Сананы сілкіп, жайықты жаңғыртқан рух

Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру» ат­ты бағдарламалық мақаласының жарық көргеніне мінекей, бір жылдан асып барады. Осы айтулы әрі маңызды, мағынасы ерекше мақаланы тұшына оқы­ған Жайық жұрты таяуда өңірімізге ресми сапармен келген Елбасына ри­з­ашылығын айтып, сананы сілкіп, рухты жаңғыртқан, тарихтың төрінен ойып тұрып орын алған маңызды мақала аясында жан жадыратар жарқын іс­тер жалғасып жатқанын жеткізді. Мемлекет басшысы да өңірде бес әлеу­­меттік бастаманың үздіксіз дамып жатқанына куә болып, атқарылған іс­терді оң бағалады.  

Егемен Қазақстан
29.05.2018 1399
2

Бұған күні кеше Елбасының Орал қаласының жаңа алаңын өз көзімен көр­ген сәті де үлкен дәлел. Тұғыры биік Тәу­елсіздігіміздің мақтанышына айна­л­ған жаңа алаңда биіктігі 60 метр­лік Көк бай­рағымыз аспанмен таласып тұр. Абыз ақын Қадыр Мырза Әлі­ атындағы Мәдениет және өнер орталығы, сырты сары алтындай күмбезделген әдемі Сал­танат сарайы, көп ұлтты халықтың екін­ші үйіне айналған Достық үйі, әлем­ге аттары мәшһүр қаламгерлердің кітап­та­рынан жасалған ескерткіш бәрі-бәрі Ба­тыс Қазақстанның рухына серпін сыйлап тұр. Негізі бұл жаңа алаң осыдан екі жыл бұрын мөлдіреген саф ауасымен, су­бұрқақтарымен халықтың демалатын, се­ру­ендейтін орнына айналған болатын. Жал­пы аумағы 7,0222 шаршы метрлік жа­ңа алаңда зиялы қауыммен, Ассамблея мү­шелерімен жүздескен Елбасы соңғы екі жылда өлкенің өндірісімен қоса ру­хы да айтарлықтай дамып, жаңғырып кет­к­енін көріп, оң баға берді. Әсіресе Ассам­блея үйіне алыстан көз тоқтатып, жылы жүзбен қараған Қазақстан Прези­денті мемлекеттік әлеуметтік бағдар­ла­малардың дами түскеніне тоқталды. Мі­не­кей, Елбасының батасына бөленген Ақжайық атырабы биік ғимараттарын, та­­маша ескерткіштерін орнатып, жасыл шыр­шасымен, көкорай алқабымен көрік­те­неді әлі.

Сөзімізге тұздық болардай, күні ке­ше Құрманғазы Сағырбайұлының 200 жыл­дығына арналған «Ғасырлар қой­нау­ынан жеткен бабалар үні» ха­лық­аралық ғылыми экспедиция мә­ре­сіне жет­ті. Үш мың шақырым жол жү­ріп, күй­ші атамыздың рухына батыс­қа­зақ­стан­дықтар атынан тәу етіп қайтқан экс­педицияның бұл жолғы сапары да «Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында жүзеге асты. Иә, бабалар аманатын бұлжытпай орындап келе жатқан киелі де қасиетті мекен Ақжайық атырабында Мемлекет басшысының бағдарламалық ма­қаласына орай жарқын істер жүзеге асып, Мәңгілік елдің бүгіні мен ертеңі үшін игілікті жұмыстарға кеңінен жол ашыл­ды. «Отан – өткенімізді танып, баға­лай білу, ең әуелі өзімізді қадірлей білу» деген екен ұлт зиялысы Ахмет Бай­тұрсынұлы. Бұған қоса, «Қазақтың Қа­ды­ры» атанған Қадыр Мырза Әлі «Ота­ныңнан қанша шақырым ұзақтасаң, сон­ша шақырым рухани жақындай түсе­сің» депті. Қашанда арнасынан асау толқындары асып-төгілген, самал же­лі жүзіңді өпкен, сылқымдай сұлу Жайы­ғым­да ата-бабалардың салып кеткен сара жолымен тарихымыз қатталып, даналар ойы мен сөзі ел жүрегінде жатталуда. Елбасымыз айтқандай, біз Мәңгілік елі­мізге салт-дәстүрімізді, ұлттық рухы­мызды жаңғыртып бара жатырмыз. Біз, Мәңгілік елдің төріне ұрпақтан-ұр­паққа мирас болған рухтың дәнін егіп, жайқалған бидайының жемісін жеп, жүзімін теруге асығудамыз. Батыр Ма­хам­бет, жаңашыл Жәңгірхан мен Жа­һан­шадай тұлғаларға бай, бұған қоса Тай­ыр, Жұбан, Қадыр, Қайрат, Ақұштап сын­ды сұңғыла ақын-жыршылардың ор­ман­дай ойларынан ақыл мен пара­сат түйген, Құрманғазы мен Дина, Сей­­тек, Дәулеткерейдей күмбірлеген күй­­шілердің өнерінен нәр алып, жал­ғас­тырған ізбасар толқындары, жет­кін­­шектері Жайықтың алтын бесігін әл­дилеп, тербете бермек. Кешегі сал Мұхит пен Ғарифолланың жырлары жаңғырып, әндері шырқала түспек.

Кім-кімнің де санасын сілкіп, рухын оятқан айтулы мақала шеңберінде шырайлы өңірде шұғылалы сәттер, жұлдыздай жарқын жақсылықтар еш то­ластамайды. Үнемі халқымен үндесіп, кездесіп, қауырт қызметіне қарамастан орайын тауып дидарласып отыратын Батыс Қазақстан облысының әкімі, жас та болса іскер, жігерлі басшымыз Ал­тай Көлгінов алқалы жиын сай­ын Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назар­ба­евтың «Болашаққа бағдар: рухани жаң­ғыру» атты бағдарламалық мақаласы бой­ынша атқарылған жұмыстарға ке­ңі­нен тоқталып өтеді. Айталық, «Рухани жаңғыру» аясында 2017 жылы жалпы саны 250 мыңнан аса адамды қамтыған 150-ге жуық шара өтсе, бұл дөңгелек санды ғана меңземейді, адам санасының рухани тұрғыдан жаңғырып жатқанын көксейді. Сондықтан Жайық жұртшылығы да Елбасының маңызды мақа­ласында айтылған бәсекеге қабі­лет­ті­лік, білімнің салтанат құруы, сананың ашықтығы, XXI ғасырда ауадай қажет са­палы білім беру, үштілділікті дамыту, цифрлық сауаттылық сияқты басы­м­дықтарды орындауға асығады. Мәселен, облыс бюджетінің 45 пайыз­дан астамы білім саласын дамытуға ба­ғыт­талса, өткен жылы 24 жаңа білім бе­ру нысаны ашылып, 17-сі жөн­делді. Сан мыңдаған шәкірт есігін айқара ашып, білім алуға құштар болған, тұл­пардай шабысы бөлек білімнің «сәй­гүліктері» бас қосқан Оралдағы Назар­баев зияткерлік мектептерімен меморан­дум негізінде мұғалімдердің, мектеп ди­ректорларының біліктілігі артып отыр. Биылғы оқу жылын Елбасы есімін ен­ші­­леген мектеп мықты табыстармен тә­­мам­дады. Алтын ұядан биыл ұшатын 85 түлектің 6-уы «Алтын белгіге», 26-сы ерек­ше аттестатқа үміткер. Жа­ңар­тылған бағ­дарлама 100 пайыз оқу­лықтармен қам­тамасыз етілген. Облыс­тың 250 мек­тебі заманауи робот-тех­ника ка­би­нетімен жасақталған. Сонымен қатар өңірімізде IT-мектебін ашу болашақтың еншісінде тұр.

Облыс мектептері Bilim Land цифр­лы білім беру платформасының ресурс-
тарын белсенді пайдалану үстінде. Бұл платформа мектеп бағдарламасы бойынша жасалған 10 мыңға жуық қол­данушы үшін интерактивті сабаққа мүмкіндік туғызады. Облыстың 400-ге жуық мектебінің 330-ы кең жолақты интер­нетпен қамтылған. 2018-2020 жыл­дары Ақпарат және коммуникация­лар министрлігімен бірлесіп, 443 елді­ мекеннің 100-ден астамын ғаламтор же­лісіне қосуды облыс әкімдігі жоспарға енгі­зіп, бекітті. Қазір облыстың 300-ге жу­ық елді мекенінде интернет жұмыс істей­ді. Мұнымен шектелмей, 220 шағын жабдықталған білім ошақтары Bilimbook ком­пьютерлік құрылғыларымен қам­та­масыз етілмек.

Елбасының 5 әлеуметтік бастамасында айтылғандай, жоғары оқу орындары мен колледждердің студенттерін жа­тақ­ханамен қамтамасыз ету мәселесі бой­ынша Оралда нақты шешім қабыл­данды. Бұйыртса, жатақханаға зәру студент­тер үшін жеті ғимарат салынбақ. Бар­лығы 800 орындық үш жатақхана студенттерге, 120 орындық ұстаздарға және екі жатақхананың құры­лы­сы биыл басталады. Сондай-ақ Ақжайық өңірінің инновациялық тұрғыдан даму­дың тірегі бо­латындай қабілеті мен әлеуеті өте зор. Дуалды оқыту принципін облыс­та 26 колледж қолға алып, бұған 78 ірі кәсіпорын, зауыттар қатысты. Бәсе­ке­ге қабілетті Орал трансформатор зауытында 250 адам үш ауысымда еңбек ет­се, мұндағы 100-ге жуық маман Жай­ық­­тағы оқу орындарының түлектері.

Енді міне, төрімізде тұрған бұл жыл­дың да бес жұлдыздай бес айы «Рухани жаң­­ғыру» аясында ауқымды игі істерді ат­қа­рып тастады. Батыс Қазақстан облысы бойынша 2018 жылдың 1 тоқсанында ша­ралар тізімі бойынша 74 шараға 23873 адам қамтылды. Осы жыл­дың басынан күні бүгінге дейін өткен 124 шарада 34 000 қа­тысушы бас­қосты. Бір ғана «Атамекен» кі­ші бағ­дар­ламасы бойынша 11 шара өткен.

Мемлекетіміздің жетістіктері мен Ақжайық өлкесінің тарихын бейнелейтін 500-ден астам экспонат жасақталған «Ру­хани жаңғыру» музейі былтыр тәу­ел­сіздік мейрамы күні ашылған еді. Музей ХІХ ғасырдың соңында 1893 жылы мавритандық стильде арнайы жобамен салынған ғимаратта орна­лас­қан. Мұнда «Өңірдің киелі жер­ле­рі» деп аталатын зал экспозициясы бар. Онда «Сакралды Қазақстан» ат­ты карта айнадай жарқырап тұр. Осы кар­таның беттерінен облысымыздан ен­­ген алты нысанның сыры, жай-күйі жай­лы мол мағлұмат шертіледі. Жай­ық қаласын бүгінгі Орал қаласының із­ашары деп бағалап отырған ғалымдар алдағы уақытта көне қала аумағы ашық аспан астындағы мұражайға ай­на­лады дейді. Жалпы, БҚО тарихи-өл­кетану музейінің құрамында 13 бө­лім­ше бар. Осылардың ішінде Бөкей орда тарихи музейінің, Сырым ауданы орт­алы­ғын­да­ғы Алашорда музейінің орны бір төбе.

Елбасымыз «Рухани жаңғыру» атты мақаласында «жергілікті билік «Туған жер» бағдарламасын жинақылықпен және жүйелілікпен қолға алуға тиіс» деп атап көрсеткен еді. «Туған жер» жобас­ына тек жергілікті кәсіпкерлер мен ме­ценаттар ғана емес, туған ауылының тағ­­дырына бейжай қарамайтын жер­лес­теріміз белсенді атсалысуда. Маңы­з­ды бағдарламаға 2017 жылы меценаттар қаржысы есебінен 2,5 млрд теңге жұ­м­салып, 60 жоба жүзеге асырылғанын мақ­танышпен жеткізгім келеді. Оның ішін­де 10 әлеуметтік нысан (балабақша, спорт кешендері, медициналық ам­була­ториялар), 5 мәдениет нысаны (ескерткіштер, музейлер) салынды жә­не жөндеуден өткізілді. 24 нысанды абат­тандыру (кіші сәулет формалары, сая­бақ, тынымбақтар) жұмыстары атқа­рыл­­ды. 21 нысанның материалдық-тех­ни­калық базасы жаңартылды. Биыл да осы жұмыстар қарқынды түрде жүзе­ге асуда. 2018 жылдың жоспары бойын­ша жол картасына 174 шара ен­гі­з­іліп отыр. «Тәрбие және білім» кіші бағ­дар­ламасы аясында – 73 шара, «Ру­ха­ни қазына» бойынша – 77 шара, «Ата­ме­кен» бағдарламасы шеңберінде 24 ша­ра жалғасын тауып келеді.

«Елде болса ерінге тиеді» демекші, елі-жері дегенде жаны елжіреп тұратын азаматтар Ақ Жайық атырабында көп-ақ. Солардың арасында танымал кә­сіп­­керлер М.Кенжеғұлов, В.Власов, Б.Нұрбаев, М.Манкеев, В.Михно, Ю.Ткалун, А.Рубцов, В.Крыловтар бар. Бұл есімдерді жалғастыра беруге болады. Мәселен, өзінің туған жері Қаз­та­лов ауданының Сарықұдық ауылына елге­зек азамат Нұрлыбай Жолдыбаев дәрі­гер­лік амбулатория салып, ардагерлер ескер­ткі­шін жаңғыртты.

Осы жылдың алғашқы айларында «Әлеуметтік бастамалар картасы» бағы­ты бойынша меценаттардың көме­гі­мен 11 920 000 теңге қаражатқа 7 жоба жүзеге асты. Біздің Ақжайықтың суы да, жапырағы жайқалған жасыл орманы да, топырағы да құнарлы, қасиетті әрі киелі. «Қасиетті орындар» тізімінің кө­шін бастаған «Бөкей Ордасы» тари­хи-музей кешеніне шалғайлардан, алыс аймақтардан, көршілес Ресейден келіп жатқан туристер тым көп. Яғни 600 шақырым қашықтықта орналасқан кешенде туризмді дамыту мақсатында Алтай Сейдірұлының ықпалымен Бөкей­ор­да ауданының Сайқын ауылын­да тікұшақ қонатын әуе айлағы қайтадан қал­пына келтірілмек. Бұл сүйінші ха­барға қоса, кеше облысқа келген сапа­рын­да Елбасы Бөкей ордасы мен Жә­нібек аудандарына 300 шақырым жол салуды арнайы Үкіметке тапсырды. Көп­тің тілегі қабыл болары сөзсіз.

Иә, «Адам ерлігінің ең зор сынағы – жеңіліске ұшырағанда рухы түспеу» деген екен Роберт Ингерсолл. «Адам рухы айналасынан бөлек жасай алмайды» дейді Ғабит Мүсірепов. Мінекей, Елбасының «Рухани жаңғыру» мақаласы ая­сында өңірде атқарылған ұшан-теңіз жұ­мыстар Жайығымен бірге жалғасып, ел санасын сілкіп, ұлт рухын жаңғырта бер­мек.

Мира ШҮЙІНШӘЛИЕВА,
жазушы

Орал

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Арыстанбек Мұхамедиұлы Димаш пен Данелияға сәттілік тіледі

17.02.2019

Ауған ардагерлері оқушылармен кездесті

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу