Жүрек түкпіріндегі айықпас жара (сыр)

Күлзира  Әубәкірова апаның аталары төрт түлікті үйірлеп, табындап, отар­лап өсірген дәулеттілер санатынан болыпты. Жазықсыз қудаланып, итжеккенге айдалуының, нақақтан-нақақ атылуының сыры «бір жұттық» байлығында жатса керек. 

Егемен Қазақстан
31.05.2018 3728
2

Ол кездері бай-манаптарға бүйідей тиіп, қына­дай қыру кеңес өкіметінің саяси ұс­танымдарының бірі болғаны мә­лім. Ұлы атасы Басшығұл ел би­ле­­ген болыстығымен, дүйім елді аузы­на қаратқан шешендігімен, жомарттығымен аты шыққан. Әкесі Құлжабайды да болыс етіп сайлаған. Кейін кеңес өкіметіне адал қызмет еткен.  

Бірақ «астық дайындауға қарсы әрекет еткені үшін» 1937 жылы тұт­қын­дап, жер­лес­терімен бірге ату жаза­сына кес­кен. Пе­тро­павлдың «ақ түр­месінде» бір күнде атылған жеті адамның бәрі бір-біріне жа­мағайын туыс. Салықов Ишмухамедтің 82, Жыл­қыбаев Жұмабайдың 76 жасында бір қорғасын оқ түптеріне жеткен. Әкесі жайлы білмек болып қайда жазса да, «ауырып, қайтыс болды» деген жауап алып жүрген. Ақыры Ұлт­тық қауіп­сіздік комитетінің об­лыс­тық бас­қармасы арқылы аны­ғына жеткен.

Бір жапырақ қағаздан үкімнің түн­гі сағат 2.30 бен 3-тің аралығында орын­­далғанын оқығанда сай-сүйегі сырқырап, жүрегі қан жылаған. Күлзира 2 жасында жетім, анасы 42 жасында үш баламен жесір қалған. Отбасының көр­меген қорлығы, тарт­паған азабы аз емес. Көзге түрткілеп, тиыштық бермеген соң Ресейдің Орловка деген селосын паналауларына тура келген. Араға біраз уақыт салып, елге оралса, үш бөлмелі баспананы мектепке айналдырған.

– Анам әкеме соңғы рет жолық­қанда «балаларды бір-бірінен айырма. Екі дүниеде қолыңнан аламын» деп тап­сырған екен. Аманатын ақы­рына дейін адал орындады. Ағам Ше­риді жеке үй етіп шығарды. Апам Күләшті қолынан ұзатты. Бәрі­мізді ешкімнен кем қылмай өсі­ріп, құтты орнымызға қон­дырды. «Сен­дер тарықпас үшін жалаңаяқ жар кештім», деп еске алып отыратын жарықтық. Онысы айна-қатесіз шын­дық. Жетімдіктің, қиындықтың зарын біздің ұрпақ та көп тартты. Соғыс уақытында үлкен­дермен бірге тылда еңбек еттік. Өгіз айдадық, жер жырттық. Саяси қуда­лау жылдары жер аударылып келген шешендердің Қосай, Мұса деген екі баласын ше­шеміз асырап алып, бауы­рына бас­ты,–дейді жанары мұңға то­лып.

Бір қызығы, кейуананың шын туған жылы – 1935 жыл. Ал құжатта 1933 жыл деп жа­зы­лыпты. Оның осы айыр­машылығын сұраға­нымызда, бір күрсініп алды да, тарихтың қатпарлы сырларын әңгімелей жөнел­ді.

– Қайбір жетіскеннен өзгер­тілді дейсің? Ұлттық салт-дәстүрлерге, әдет-­ғұ­рыптарға оқты көзімен ата қа­ра­ған сол заманның сойқан іздері ме­нің жаныма да айықпас жара сал­ды, қарағым. Болашақ жарым Асқар мені қазақтың салтымен алып қашып, оның арты үлкен дау-да­майға ұлас­қаны бар. Ол әкеден 3 жа­сында, анадан 6 жасында же­тім қал­ған. Отан алдындағы азаматтық боры­шын өтеп келгеннен кейін біз­дің ауылда бухгалтерлік қызмет ат­қарды. Ағам Шеримен түйдей құр­дас. Бір-бірін қабақпен түсі­нетін дос­тықтарына қы­лау жұқтырмайтын. 16-ға толық­сып толған кезімде туған-туыстарымның есіл-дерті мені дәу­летті жерге ұзату бол­са, менің ойым – жетім-же­сір, жарлы-жақыбай бір жігіт­тің етегінен ұстау, анамды қо­лыма алу. Бір мүшел үл­кендігі бар Асқар маған сөз салғанымен, оның біз­дің отбасының бір баласындай болып кеткені, ағалы-қарындастай сыйластығымыз қатты тығырыққа тіреді. Қол­дан бермейтінін сезіп,  мені 7 қараша күні алып қашты.

Бесағаш деген жер­де бір орыс кемпірінің үйін па­­­на­ладық. Немере ағам Нұр­ғали қи­ғылық салып, оның соңы кәмелетке тол­маған қызды еріксіз алып кетті, сая­си мерекені келеке қыл­ды деген қу­далауға жал­ғасып, құжатттағы жа­сым­ды үлкейтуге тура келген. Сөй­тіп бір зобалаңнан әзер дегенде аман қал­ғанымыз бар.

Ана әлдиін ғана естіп өс­­кен әжей сол бір зұлмат ке­зең­­нің зобалаң қасі­ретін ұмыта алар емес. Бүгінде бір кін­дік­тен жалғыз жер ба­сып жүр­се де, өзін тамы­рын тереңге жай­­ған мәуелі бәйтеректей сезі­неді. Мар­құм Асқар екеуі 8 ұл-қыздан 17 немере, 1 шөбере көрді. «Алтын алқа» иегері, тыл еңбеккері ретінде әр­кез ұлық­­талып жүр.

Осыдан бірер жыл бұрын сол­түс­тік­қазақстандық аналар атынан Елба­сына хат жа­зып, ақ тілегін жол­даған бо­латын. Нұрсұлтан Әбіш­ұлы­ның қарапайымдылығына, кіші­­пейілдігіне дән риза. Ха­ты­на жауап жазып, арнайы сый­лық беріп жібе­ріпті. 1991 жылы 1 желтоқсанда Тұң­ғыш Президент сайланған кү­ні туған немересіне ырым­­дап Нұрсұлтан есімін қой­ған. Әсем­гүл деген неме­ресі 6 шілдеде дүниеге келген.

Әкеден жастай айрылса да, Тәуел­сіздіктің әр арайлы ­та­ңын қуанышпен аты­ра­тын Күлзира апай осы күнге жет­кеніне шүкіршілік етеді. Өзін бақытты ана санайды.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу