Жүрек түкпіріндегі айықпас жара (сыр)

Күлзира  Әубәкірова апаның аталары төрт түлікті үйірлеп, табындап, отар­лап өсірген дәулеттілер санатынан болыпты. Жазықсыз қудаланып, итжеккенге айдалуының, нақақтан-нақақ атылуының сыры «бір жұттық» байлығында жатса керек. 

Егемен Қазақстан
31.05.2018 4233
2

Ол кездері бай-манаптарға бүйідей тиіп, қына­дай қыру кеңес өкіметінің саяси ұс­танымдарының бірі болғаны мә­лім. Ұлы атасы Басшығұл ел би­ле­­ген болыстығымен, дүйім елді аузы­на қаратқан шешендігімен, жомарттығымен аты шыққан. Әкесі Құлжабайды да болыс етіп сайлаған. Кейін кеңес өкіметіне адал қызмет еткен.  

Бірақ «астық дайындауға қарсы әрекет еткені үшін» 1937 жылы тұт­қын­дап, жер­лес­терімен бірге ату жаза­сына кес­кен. Пе­тро­павлдың «ақ түр­месінде» бір күнде атылған жеті адамның бәрі бір-біріне жа­мағайын туыс. Салықов Ишмухамедтің 82, Жыл­қыбаев Жұмабайдың 76 жасында бір қорғасын оқ түптеріне жеткен. Әкесі жайлы білмек болып қайда жазса да, «ауырып, қайтыс болды» деген жауап алып жүрген. Ақыры Ұлт­тық қауіп­сіздік комитетінің об­лыс­тық бас­қармасы арқылы аны­ғына жеткен.

Бір жапырақ қағаздан үкімнің түн­гі сағат 2.30 бен 3-тің аралығында орын­­далғанын оқығанда сай-сүйегі сырқырап, жүрегі қан жылаған. Күлзира 2 жасында жетім, анасы 42 жасында үш баламен жесір қалған. Отбасының көр­меген қорлығы, тарт­паған азабы аз емес. Көзге түрткілеп, тиыштық бермеген соң Ресейдің Орловка деген селосын паналауларына тура келген. Араға біраз уақыт салып, елге оралса, үш бөлмелі баспананы мектепке айналдырған.

– Анам әкеме соңғы рет жолық­қанда «балаларды бір-бірінен айырма. Екі дүниеде қолыңнан аламын» деп тап­сырған екен. Аманатын ақы­рына дейін адал орындады. Ағам Ше­риді жеке үй етіп шығарды. Апам Күләшті қолынан ұзатты. Бәрі­мізді ешкімнен кем қылмай өсі­ріп, құтты орнымызға қон­дырды. «Сен­дер тарықпас үшін жалаңаяқ жар кештім», деп еске алып отыратын жарықтық. Онысы айна-қатесіз шын­дық. Жетімдіктің, қиындықтың зарын біздің ұрпақ та көп тартты. Соғыс уақытында үлкен­дермен бірге тылда еңбек еттік. Өгіз айдадық, жер жырттық. Саяси қуда­лау жылдары жер аударылып келген шешендердің Қосай, Мұса деген екі баласын ше­шеміз асырап алып, бауы­рына бас­ты,–дейді жанары мұңға то­лып.

Бір қызығы, кейуананың шын туған жылы – 1935 жыл. Ал құжатта 1933 жыл деп жа­зы­лыпты. Оның осы айыр­машылығын сұраға­нымызда, бір күрсініп алды да, тарихтың қатпарлы сырларын әңгімелей жөнел­ді.

– Қайбір жетіскеннен өзгер­тілді дейсің? Ұлттық салт-дәстүрлерге, әдет-­ғұ­рыптарға оқты көзімен ата қа­ра­ған сол заманның сойқан іздері ме­нің жаныма да айықпас жара сал­ды, қарағым. Болашақ жарым Асқар мені қазақтың салтымен алып қашып, оның арты үлкен дау-да­майға ұлас­қаны бар. Ол әкеден 3 жа­сында, анадан 6 жасында же­тім қал­ған. Отан алдындағы азаматтық боры­шын өтеп келгеннен кейін біз­дің ауылда бухгалтерлік қызмет ат­қарды. Ағам Шеримен түйдей құр­дас. Бір-бірін қабақпен түсі­нетін дос­тықтарына қы­лау жұқтырмайтын. 16-ға толық­сып толған кезімде туған-туыстарымның есіл-дерті мені дәу­летті жерге ұзату бол­са, менің ойым – жетім-же­сір, жарлы-жақыбай бір жігіт­тің етегінен ұстау, анамды қо­лыма алу. Бір мүшел үл­кендігі бар Асқар маған сөз салғанымен, оның біз­дің отбасының бір баласындай болып кеткені, ағалы-қарындастай сыйластығымыз қатты тығырыққа тіреді. Қол­дан бермейтінін сезіп,  мені 7 қараша күні алып қашты.

Бесағаш деген жер­де бір орыс кемпірінің үйін па­­­на­ладық. Немере ағам Нұр­ғали қи­ғылық салып, оның соңы кәмелетке тол­маған қызды еріксіз алып кетті, сая­си мерекені келеке қыл­ды деген қу­далауға жал­ғасып, құжатттағы жа­сым­ды үлкейтуге тура келген. Сөй­тіп бір зобалаңнан әзер дегенде аман қал­ғанымыз бар.

Ана әлдиін ғана естіп өс­­кен әжей сол бір зұлмат ке­зең­­нің зобалаң қасі­ретін ұмыта алар емес. Бүгінде бір кін­дік­тен жалғыз жер ба­сып жүр­се де, өзін тамы­рын тереңге жай­­ған мәуелі бәйтеректей сезі­неді. Мар­құм Асқар екеуі 8 ұл-қыздан 17 немере, 1 шөбере көрді. «Алтын алқа» иегері, тыл еңбеккері ретінде әр­кез ұлық­­талып жүр.

Осыдан бірер жыл бұрын сол­түс­тік­қазақстандық аналар атынан Елба­сына хат жа­зып, ақ тілегін жол­даған бо­латын. Нұрсұлтан Әбіш­ұлы­ның қарапайымдылығына, кіші­­пейілдігіне дән риза. Ха­ты­на жауап жазып, арнайы сый­лық беріп жібе­ріпті. 1991 жылы 1 желтоқсанда Тұң­ғыш Президент сайланған кү­ні туған немересіне ырым­­дап Нұрсұлтан есімін қой­ған. Әсем­гүл деген неме­ресі 6 шілдеде дүниеге келген.

Әкеден жастай айрылса да, Тәуел­сіздіктің әр арайлы ­та­ңын қуанышпен аты­ра­тын Күлзира апай осы күнге жет­кеніне шүкіршілік етеді. Өзін бақытты ана санайды.

Өмір ЕСҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

Солтүстік Қазақстан облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.01.2019

ШҚО Күршім ауданында 6 жастағы бала суға кетіп қалды

20.01.2019

Қазақстанда бала асырап алуға көмектесетін арнайы агенттік құрылады

20.01.2019

Ресейлік «Арктика-М» спутнигі 2019 жылы маусым айында іске қосылады

20.01.2019

Чили жағалауында магнитудасы 6,8 жер сілкінісі болды

20.01.2019

Астанада Жастар жылының ашылуы өтеді

20.01.2019

Экономиканы роботтандыру: қатер ме, мүмкіндік пе?

19.01.2019

Атырауда «Отбасы орталығы» және «Татуластыру орталығы» ашылды

19.01.2019

Мақтаарал ауданында диқаншылық басталды

19.01.2019

Ақтөбе-Атырау тас жолының бойында орналасқан аумақ күрделі жөндеуден өтіп жатыр

19.01.2019

Астанада көші-қон заңнамасын бұзған 33 шетелдік еліне қайтарылды

19.01.2019

​СІМ басшысы Тәжікстан елшісін қабылдады

19.01.2019

​Қазақстанның Елшісі НАТО Бас хатшысына Сенім грамоталарын тапсырды

19.01.2019

Рейтер: Трамп пен Ким Чен Ын ақпанда кездеседі

19.01.2019

Алматыға Катардан алғашқы жүк рейсі келді

19.01.2019

Ақмолалықтар мүгедектер үшін автобустардың қолайлылығын бақылауда

19.01.2019

Футболдан Қазақстан ұлттық құрамасының бас бапкері тағайындалды

19.01.2019

Филиппиннің ең бай адамы қайтыс болды

19.01.2019

Қазақстанда «ақылды қала» пайда болды (видео)

19.01.2019

«Нұр Отан» мектеп асханаларын жалға алушыларды тексерумен айналыспайды

19.01.2019

Балалар Евровидение — 2019 байқауы Краков қаласында өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Ońtaılandyrý ońalta ma, omalta ma?

Orta bilim salasyna qatysty taǵy bir ońtaılandyrýdyń qulaǵy qyltıyp, «bul qalaı bastalyp, qalaı aıaqtalady?» degen sansyz suraq kóptiń kókeıin búlkildetip otyr. «Qundylyqtar aýysatyn, shyndyqtar shatysatyn uly ózgerister týysynda ómirdiń ózi karnavalǵa uqsap ketedi», dep Mıhaıl Bahtın aıtpaqshy, bilim salasyndaǵy mundaı reformalardan jurttyń júıkesi juqarý bylaı tursyn, karnavalǵa aınalyp bara ma degen kúdik joq emes. Qabyldanǵan, tolyqtyrylǵan zańdar, ár mınıstrdiń tusynda túzilgen baǵdarlamalar, oǵan bólingen qarjy – «óıtemiz de, búıtemiz» dep keletin jarnamaǵa bergisiz jıyndar, konferensıalar, onda sóılenetin sózder qısapsyz desek, artyq aıtqandyq bolmas.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Úılený men úı bolýdyń arasy

Statıstıka komıtetiniń ótken jylǵy máli­me­tine qaraǵanda, elimizde sońǵy on jylda 1,5 mıllıon jup otaý qursa, osy kezeńde 1 mıl­lıonnan astam jup ajyrasqan. Bul – árbir úshinshi neke buzyldy degen sóz.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу