Адам өлімі статистика емес

Сарыағаштағы 7 жасар баланың оқиғасы ел арасына енді тарай бастағанда Денсаулық сақтау министрлігі мен Білім және ғылым министрлігі оқиғаны жоққа шығаруға тырысқаны бәріне мәлім.

Егемен Қазақстан
05.06.2018 178
2

Алайда кейіннен жұрттың жұмылуымен мәселе  Елбасы назарына дейін жетіп, істі жабуға тырысқандардың тауы шағылды. Кешегі күндері KADEX көрмесінде бір адам оқыс қайтыс болғаны белгілі. Өркениетті қоғамда мұндай жағдайда шараны ұйымдастырушы тұлғалар кешірім сұрап, қателікті қайталамауға уәде беріп жатады. Ал бізде көрмеге жауапты Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрі Бейбіт Атамқұлов журналистерден қашып, сұрақты жауапсыз қалдырды. Он екі адамның өмірін қиған менингит жұқпалы ауруына қатысты баспасөз мәслихатын өткізген Денсаулық сақтау министрі Елжан Біртанов та осы «үлгіден» ұзап кетпеді.

Төтенше жағдай немесе созылмалы шиеленіс кезінде бұқарамен тиімді байланыс орнату аса маңызды. Әлемдік тәжірибеде мұны кризис коммуникациясы дейді. Негізгі идея – халықтың шынайы ақпаратты уақтылы алуға деген мұқтаждығын қанағаттандырып, көпшіліктің үрейге бой алдыруына жол бермеу. Ақпарат неғұрлым кеш берілсе және ақпарат берушінің беделі төмен болып, айтқан сөздері адамдардың сенімінен шықпаса ел дүрлігіп, халықты басқару қиындап кетеді.

Бүгінгі ақпараттық қоғамда кризис коммуникациясының рөлі арта түсті. Себебі ресми мекеме жағдайды саралап, асықпай баяндама жасаймын дегенше әлеуметтік желілер оқиғаны санаулы секундтар ішінде барша халыққа жеткізіп үлгереді. Тиісті ұйымнан дер кезінде нақты ақпарат тарамаған кезде, ел арасында неше түрлі алыпқашпа әңгіме көбейеді, күдіктер күшейеді. Лауазымды тұлға тұрғындардың алдына шығып, мәлімдеме жасаймын дегенше ақпараттық фон теріс сипат алып, айтылған әрбір сөз сенімсіздікпен қабылданады.

Менингит ауруы жедел тарай бастады деген алғашқы ақпарат екі апта бұрын пайда болды. Сырқат белгілерімен ауруханаға түскендердің 15-і менингококк инфекциясын жұқтырғаны анықталған. Өкінішке қарай, олардың үшеуі көз жұмған болатын. Араға екі апта салып, ауруды жұқтырғандар саны 58-ге, өмірден озғандар саны 12-ге жетті. Денсаулық сақтау министрлігінің әртүрлі деңгейіндегі лауазымды тұлғалар мәлімдемелер таратып, сақ болуға шақырып жатқанымен, мекеменің бірінші басшысы бұқара алдына кеше ғана шықты. Е.Біртановтың бір сағаттық мәслихаты халықты тынышталдырудан гөрі одан әрі ашу мен ызаға бөлеп, халықтың шарасыздық сезімін тудырды. Біржақты Денсаулық министрін кінәлаудан аулақпыз, бұл жерде ұпай іздеген желі қолданушылары мен сенсация қуалағыш басылымдардың да «еңбегі» бар. Дегенмен, министр кризис коммуникациясы тұрғысынан бірнеше қателік жіберді деп білеміз.

Ең әуелі министр қайтыс болған адамдардың жақын туыстарына көңіл айтып, марқұм болған жандардың өмірін сақтап қала алмағаны үшін кешірім сұраудан бастауы керек еді. Қайғыға душар болғандарға дәл қазір құрғақ есептен гөрі адамдық көңіл көбірек қажет. Мұнымен қатар министрдің жұқпалы дерттен өмірден озғандарды тілге тиек етуі де көпшіліктің шамына тиді. Баяндамасын тыңдай отырып, адамның өлімі қайғы емес, жай ғана статистика секілді. Ауырғандар мен қайтыс болғандардың санын өткен жылдардағы көрсеткіштермен салыстырып, 12 адам өлімін қалыпты жағдайға теңеу арқылы министр мен оның баяндамасын әзірлеген мамандар сөздің салмағы мен халықтың жанын түсінбейтіндігін дәлелдеді.

Е.Біртановтың есебінен мәселені шешуден гөрі министрліктің саясатын ақтауға деген ниет көбірек байқалды. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының стандарттарына сүйенген министр мырза менингитке қарсы вакцинаны міндетті екпелер күнтізбесіне кіргізбеуді өз сөзімен негіздеп бере алмады. Халық оның сөздерін карантин жариялау үшін 12 адамның өлімі аз, менингиттен одан да адам көп қайтыс болсын, содан соң шешімімізді қайта қараймыз деп айтқандай қабылдады. Құдды бір халықпен саудаласқандай әсер қалдырды.

Дегенмен министр Е.Біртановтың кеш болса да, баспасөз мәслихатын өткізіп, журналистердің көптеген ыңғайсыз сұрақ­тарына қысылмай жауап беруіне оң баға беруге болады. Лауазым иесі осыған дейін сақтандыру ісі даулы мәселеге айналған кезде де халық арасындағы ең белсенді сыншысы Рақым Ошақбаевпен пікірсайысқа түсуге келісіп, теледидардан сақтандыруға қатысты барлық қарсы дәйектерге жауап бергені ел есінде. Осылайша ол халық алдындағы жауапкершіліктен қаш­пайтындығын көрсетті. Ал кешегі мәс­лихаттағы коммуни­кация қателіктері министрге тек дәрігер болудан дәрігерлердің жұмысы мен халықтың денсаулығына жауапты мемлекеттік қайраткер болуды үйрену қажеттігін көрсетсе керек.

Дархан ӨМІРБЕК,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.11.2018

Б.Сағынтаев энергия үнемдеу жобалары бойынша инвесторлармен жұмысты жандандыруды тапсырды

19.11.2018

Энергия үнемдеу жобаларын іске асырудан түсетін жыл сайынғы үнем 3,5 млрд теңгені құрайды

19.11.2018

Үкіметте «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының іске асырылу барысы қаралды

19.11.2018

Жыл басынан бері қазақстандық және шетел әуе тасымалдаушылары 13 жаңа бағытты ашты

19.11.2018

QazaqGeography съезі ұйымның жаңа кеңсесінде өтті

19.11.2018

Қазақстандық делегация Дүниежүзілік төзімділік саммитіне қатысты

19.11.2018

Дін саласының жағдайы туралы баяндаманың қорытындысы жарияланды

19.11.2018

Мемлекеттік басқару академиясы қазақстандық тәжірибені тарату орталығына айналды

19.11.2018

Алматыда ХІV Халықаралық Шәкен Айманов кинофестивалі ашылды

19.11.2018

Алматыда көлік апатынан 10 айда 114 адам ажал құшқан

19.11.2018

Жыр алыбы Жамбылдың өмірі сахналанды

19.11.2018

Павлодарда биыл 349 жол-көлік оқиғасы орын алған

19.11.2018

Абылайхан ЖҮСІПОВ: Токио туралы айтуға әлі ерте...

19.11.2018

Елбасы Шавкат Мирзиёевпен телефон арқылы сөйлесті

19.11.2018

Бай болсаң халқыңа пайдаң тисін

19.11.2018

Түркістанда халықаралық ғылыми-теориялық конференция өтті

19.11.2018

Маңғыстауда «Адал ұрпақ» ерікті мектеп клубтарының облыстық слеті өтті

19.11.2018

Маңғыстауда өткен тарихи турнир өз мәресіне жетті

19.11.2018

Энергия үнемдеу бойынша Қазақстан 32-ші орында

19.11.2018

Көкшетауда жылу ақысы арзандайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу