Кәсіпқой бокста қырқында қамал алғандар

45 жастан асқан шағында шау тартып қалмай, әр жылдары кәсіпқой рингте табысты өнер көрсеткен боксшылар аз емес. Олардың біразы 20 мен 30 жас аралығындағы күш-қуаты бойына сыймай, жалындап тұрған жастардың өзін жолдарынан ығыстырып, миллиондаған жанкүйерлердің зор қошеметіне бөленді. Десек те сол саңлақтар арасында ең белді нұсқалар бойынша әлемдік тәж үшін таласқан тұлғалар сирек. Бұл көшті даңқты Бернард Хопкинс бастап тұр.

Егемен Қазақстан
06.06.2018 2871
2

1965 жылы АҚШ-тың Филадельфия қаласында дүниеге келген Бернард Хопкинс бала кезінен теріс жолға түсіп, талай шытырман оқиғаларды басынан өткерді. Төбелесті, ұрлық жасады, адам тонады, қарақшылықпен айналысты. Өзі секілді бұзақы­лар­мен ерегесіп, талай рет пы­шақ­қа да түсті. Ақыры 17 жасын­да тәртіп сақшыларының қо­лы­на түсіп, 18 жыл мерзімге бас бостандығынан айырылды. Кей­іннен сот өз шешімін өз­гер­тіп, 1988 жылы болашақ бокс жұл­­дызын түрмеден босат­ты. Бес жыл темір қапаста отырған Хопкинс көп нәрсені ой елегінен өткізіп, ендігі өмірін мәнді де мағыналы өткізуге бекінді. Ислам дінін қабылдап, бойындағы жат қылықтардан арылды. 

Өз өмірінің 28 жылын Бернард боксқа арнады. 1988 жыл­дың қазанында алғашқы кез­де­суін өткізген ол соңғы рет 2016 жылд­ың желтоқсан айында рингке көтерілді. Бақандай 18 жыл! Сол аралықта 67 мәрте шаршы алаңға шығып, 55 рет жеңіске жетті. 32 қарсыласын нокаутқа жіберді. 8 рет ұтылып, 2 сайыс тең аяқталды. Тағы 2 кездесудің нәтижесі есепке алынбады. Ал Хопкинстің ең ғажап рекорды – әлем чемпионы атанған «ең қарт» боксшы ретінде тарихта қалды. Алғашында Хопкинс 46 жасында, одан кейін 47 жасында алтын белбеуді иеленді. Бұл межемен ол шектелмеді. 2014 жылдың 19 сәуірінде біздің Бейбіт Шүменовті ұпай санымен ұт­қан америкалық спортшы 49 жа­сын­да чемпиондық атаққа қол жет­кізді. Бұл – бүгінгі таңдағы рекордтық көрсеткіш! 

28 жыл бойы шаршы алаңды армансыз шайқаған Арчи Мур соңғы рет 1961 жылы әлем чемпионы атанды. Ол кезде АҚШ-тың Калифорния штатының тумасы 47 жаста еді. Арчи барлығы 219 жекпе-жек өткізіп, 185 рет жеңіс тойын тойлады. 131 қарсыласын есінен тандырды. 23 рет ұтылып, 11 айқас тең аяқталды. Кезінде ол Рокки Марчиано, Флойд Патерссон, Мұхаммед Әли және тағы басқа бокс жұлдыздарымен күш сынасқанын егде тартқан жанкүйерлер ұмыта қойған жоқ. 

1994 жылдың 5 қарашасында АҚШ-тың алыбы Джордж Фор­ман өзінің отандасы Майкл Му­рер­ді ұтып, 45 жасында әлем­дік тәжді иеленді. Содан кейін қа­тарынан үш жыл бойы ол мәр­те­белі атағын абыройлы қор­ға­ды. 1997 жылы өзінен 22 жас кіші Шэннон Бриггстен ұпай са­нымен ұтылғаннан соң 48 жас­тан асқан ардагер боксшы был­ғары қолғабын шегеге ілді. Өзінің спорттық карьерасында барлығы 81 кездесу өткізген Джордж 76 мәрте жеңіске жетіп, 68 рет бәсекені мерзімінен бұрын аяқтады. Кезінде ол атақты Джо Фрезерді екі рет нокаутпен ұтып, әйгілі Мұхаммед Әлиден ұтыл­ған. Тағы бір ерекше атап өтерлік жайт, Форман 1977 жылы 28 жасында үлкен спорттан қол үзіп, 1987 жылы 38 жасын­да қай­та оралды. Даңқты бокс­ш­ы­ның жүріп өткен жолына үңілсек, 10 жылдық үзіліс оның спорттық бабына кері әсерін тигізбегенін аңғару қиын емес.

19 жылдан аса уақыт жұды­рық­тасқан Ларри Холмс өзінің соң­ғы жекпе-жегін 2002 жылдың 27 шілдесінде Эрик Эшке қар­сы өткізді. Бұл бәсеке 53 жас­та­ғы ел ағасының пайдасына шешілді. Карьерасындағы 75 ай­қастың алтауында ғана ұтыл­ған америкалық азамат кезінде Мұхаммед Әлидің өзін айқын ба­сымдықпен ұтқан болатын. Ең кереметі, 1973-1985 аралығында өт­кіз­ген өзінің алғашқы 48-кез­де­суінің барлығында Ларридің мерейі үстем болды. Ол тек шау тартқан шағында ғана жеңіле бастады. 

Панаманың мақтанышы Роберт Дюранның жанкештілігіне там­санбау, таңданбау мүмкін емес. Спорттық мансабын жеңіл салмақтан бастаған ол жартылай ауыр салмаққа дейін көтерілді. Сол аралықта чемпиондық бел­беуді сан мәрте иеленіп, 119 кез­десудің 103-де үстемдік етті. 70 бәсекені мерзімінен бұрын аяқтады. Ең кереметі, кәсіпқой рингте ол табаны күректей 33 жыл бойы жұдырықтасқан екен. Соңғы рет Дюран 50 жасында шаршы алаңға шықты. 

Жоғарыдағы рекордтарды бұзу­ға Рой Джонстың мүмкін­дігі болған еді. Флорида штаты тумасының кәсіпқой ринг­­те жүргеніне 20 жылға жуық­­тап қалды. Түрлі салмақ дәрежелерінде жұдырықтасқан ол сан мәрте әлем чемпионы атанды. Алғашқы 50 кездесуінде Рой тек бір рет қана жеңілістің кер­мек дәмін татты. Өзінің 35 бә­­секесінде ол ережені бұзып, же­ңіс Монтелл Гриффиннің ен­ші­сіне жазылды. Содан кейін АҚШ-тың өрені қатарынан та­ғы 15 жекпе-жекті жеңіспен аяқ­тады. Барлығы 75 мәрте рингке көтерілген Джонс 66 айқаста ұтып, 47 қарсыласын нокаутқа түсірді. Соңғы рет аты аңызға айналған 49 жастағы боксшы үстіміздегі жылдың ақпан айында Скот Сигмонды ұтты. Содан кейін ол боксты доғарды.

Сонымен қатар қарт бокс­шы­лар қатарына Эвандер Холи­фил­д-ты да қосуға болады. Кәсіпқой р­ин­гтегі тұсаукесер кездесуін 1984 жылы өткізген ол 27 жыл бойы аянбай айқасты. Атағынан ат үркетін Майк Тайсонның өзін екі рет сабап, аса ауыр сал­мақ­та әлем чемпионы атанды. Соң­ғы рет АҚШ боксшысы 2011 жыл­дың 7 мамырында Брайан Ниль­сенді соққыға жыққаннан соң 48 жасында сүйікті ісімен қош айтысуды құп көрді. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.03.2019

Солтүстік Кореяның келесі қадамы қандай болмақ?

24.03.2019

Қ.Тоқаев Қазақстан - Ресей кездесуін тамашалады

24.03.2019

Нұрсұлтан Назарбаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен хаттар

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаевтың атына келіп түскен жеделхаттар мен құттықтаулар

24.03.2019

Футбол: Қазақстан құрамасы Ресейден ойсырай ұтылды

24.03.2019

Куршад Зорлу: Түркі әлемінің Ақсақалы

24.03.2019

Нұр-Сұлтан қаласы. Астананың атауы өзгерді (видео)

24.03.2019

Алматыда дәстүрлі әндер кеші өтті

24.03.2019

Қаламқас кен орнында болған апат себептері анықталып жатыр

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев Алик Шпекбаевты қабылдады

24.03.2019

Астана мен Алматы ТМД-да ең танымал қалалардың қатарына қосылды

24.03.2019

Елорда атауының өзгеруіне байланысты құжаттарды ауыстыру қажет емес

24.03.2019

Жетісудағы жетістіктер Үкімет басшысының назарына ұсынылды

24.03.2019

Қазақстан және Ресей матчы 20:00-де басталады

24.03.2019

Қасым-Жомарт Тоқаев «Самұрық-Қазына» акционерлік қоғамы басқармасының төрағасы Ахметжан Есімовті қабылдады

24.03.2019

Мемлекет басшысы Жоғарғы Сот төрағасы Жақып Асановты қабылдады

24.03.2019

Қ.Тоқаев Мемлекеттік қызмет істері және сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл агенттігінің төрағасы қабылдады

24.03.2019

Самбошы Бағлан Ибрагим – Әлем кубогының иегері

24.03.2019

Мұрат Нұртілеуов Президент көмекшісі болып тағайындалды

24.03.2019

М.Тәжин Мемлекеттік хатшы қызметіне тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Айнаш ЕСАЛИ, «Егемен Қазақстан»

Etjeńdi balalar

Qoǵam kóz jumyp qaraı almaıtyn máse­lelerdiń basynda bala densaýlyǵy tur. Bú­gin­de mańaıymyzǵa zerdelep qaraıtyn bolsaq, tyǵynshyqtaı, tolyq jasóspirimder kó­beıe túsken. Semizdik – aýrý bolyp esep­teletindikten, qazirgi ýaqytta dıspanserlik esep­ke alynady. Sábı saýlyǵy ana qursaǵyna bit­­ken kúnnen bastap qalyptasatyndyǵyn al­dymen ata-anasy túsinýi qajet.

Amangeldi QURMET,

Igi bastama ult tanymymen úılesýi tıis

Keıde qazaq qoǵamyndaǵy oqıǵalar men qubylystarǵa nazar aýdarǵan kezde «Biz ózi­mizimdi ózimiz tolyq tanymaımyz-aý osy» degen oıǵa qalatynymyz bar. Árıne, qa­zaq ekenimizdi, bizdiń de tanym-túısigimiz, dúnıetanymymyz, ar­man-ańsarymyz, muraty­myz bar ekenin bilemiz. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Алты жасар Алпамыстың арманы не еді?

«Білесің бе, оқитын болсам тез өсіп, үлкен бастық болам. Оқуды да тез бітіремін. Тез келіншек аламын. Сосын менің он екі ұлым болады. Оның бірі колхоз бастығы, екіншісі агроном, үшіншісі мұғалім, бәрі де үлкен-үлкен бастық болады...»

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Kúmis tostaǵandaǵy kóne álipbı

Kóne órkenıet oshaqtarynan urpaqqa mura bolyp qalǵan qundy dúnıelerdiń bi­ri – adamzattyń aqyl-oıyn taspalaǵan jazý­lar. Elbasy «Uly dalanyń jeti qyry» atty ma­qalasynda Esik qorymynan tabylǵan «Altyn adamnyń» janyndaǵy kúmis tosta­ǵan­dardyń birinde oıyp jazylǵan tańba­lar bar ekenin aıta kelip, «Bul – Ortalyq Azıa aýma­ǵynan buryn-sońdy tabylǵan jazý ataýlynyń ishindegi eń kónesi» degen bolatyn.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

«Jaqsy kitap – jan azyǵy»

Kitap oqıtyn jáne oqymaıtyn adamdardyń alshaqtyǵy árqashan kózge kórinip turady. Alǵashqylardyń oıy tereńdeý, tili sheshendeý bolsa, sońǵylardyń tili tutqyr, aýzynan sózi túsip turatynyn jıi kóresiz. Máseleni jaqsy bilip tursa da, ondaılar oıyn jetkize almaı, ábden qysylady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу