Мың бірінші мүмкіндік...

Қазақ қайтсе қалады қазақ болып?!.  Біз үшін бүгінгінің басты сауалы осы. Елбасының рухани жаңғыруға қатысты мақаласы да  Қазақ елінің болашағымен,  ұлттың рухымен астаса өріліп жатыр.

Егемен Қазақстан
07.06.2018 1321
2

Мемлекет басшысының «Мен еліміз мықты, әрі жауапкершілігі жоғары Біртұтас Ұлт болу үшін болашаққа қалай қадам басатынымыз және бұқаралық сананы қалай өзгертетініміз туралы көзқарастарымды ортаға салуды жөн көрдім» деп айтатыны  да сондықтан.

 «Мен – қазақпын мың өліп, мың тірілген. Жөргегімде таныстым мұң тілімен» деп ақиық ақын Жұбан Молдағалиев жырлағандай, тарих сахнасына шыққалы бері қазақ жұртының көрген қияметі, бастан кешкен ашаршылық пен қуғын-сүргіні аз болған жоқ. «Мың өліп, мың тірілгені» де сол.  Әйтеуір Жаратқан ием жар болып, «жылағанда жүрегі, күн тұтылған» шақтарының өтеуі ретінде аңсаған арманына – азаттыққа қол жеткізді.  «Қуанғанда, күлкісінен түн түрілген» сәт өткен ғасырдың соңында, 1991 жылдың 16 желтоқсанында туды. Жұбан айтқан «Аңсаймын мен, сенемін, туады ертең «Қазақ болу – зор бақыт» дер күн тіпті...» деген осы күн!

Одан бергі ширек ғасыр ішінде Қазақ елі төрткүл дүниеге танылды, өзінің бейбіт бастамаларымен жаһан жұртының назарын өзіне аударып, «бәрекелді» сөзін есітіп келеді. Бас қаланың төрінде халықаралық деңгейдегі мәселелер басқосу арқауына айналған талай-талай жиын өтті. Қазақстанның бейбітшілік жөніндегі қағидасына әлемдегі түрлі дін­дер өкілдері ден қойып, ынтымақтастық тұрғысындағы салиқалы да сарабдал сөзіне ұйыды. Астананың «бейбітшілік қаласы» атануы да  осындай  адамзат өміріндегі орны бөлек  шаралармен өрнектеледі.

Әйтсе де, бабаларымыз найзаның ұшымен, білектің күшімен  қорғаған тоғызыншы территорияның һәм азаттықтың қадір-қасиетін толық түсініп, елдің тәуелсіздігін тұғырлы ету үшін алдымызда  атқарылатын шаруа шаш етектен. Тәуелсіздікті алу бар да, оны баянды  ету тағы бар. Кезінде жеке хандық құрып, өз алдына дербес ел болдық. Кейін бодандық бұғауына тап болдық. Алып мемлекеттердің әлімжеттігі осыған мәжбүрледі. Тарихтың сол бір қасіретті шежіресі қайталанбас үшін өткеннен сабақ алуымыз керек.

Ұлт қайраткері Амангелді Айталының төмендегіше айтқаны бар еді: «Ой жүйеміз, дәстүріміз, тілімізді Батыспен өлшеу, бірте-бірте оған сәйкестілік біздің ішкі өлшемімізге айналып барады».  Ұлт менталитеті туралы еңбек жазған ғалым бекер айтпайды ғой, ұлттың қазіргі бітім-болмысынан  жан-жақты хабардар болғасын айтады да. Осы тұрғыдан алғанда Елбасының  рухани жаңғыру туралы айтқан парасатты ойлары әрбір қазақстандықтың  темірқазық ұстанымына айналуы тиіс.  Басқалай айтқанда,  «бола­шақта ұлттың табысты болуы оның табиғи байлығымен емес, адамдарының бәсекелік қабілетімен айқындалады». Олай болса,  біздің төл идеологиялық иммунитетіміз басқа мәдениетпен бәсеке барысында қаншалықты оған қарсы төтеп бере алады, елдің тәуелсіздігін нығайту жолында қаншалықты жігерліміз, деген сауалдарға бе­рілген толымды жауап бәсекелестік қабіле­тіміздің биігі болатыны сөзсіз.

Грузиннің атақты  актері Вахтанг Кика­бидзенің елінің басына күн туған, ерлері етігімен су кешкен кезеңде айтқан мынадай сөзі бар: «...Жақсы бола ма, жаман бола ма, ол – сенің үйің. Ертең мен кетіп қалсам, көшеде ел танитын тағы бір өнер адамдары, спортшылар кетіп қалса... Халық есінен танады ғой...» Туған еліндегі қиындықтарға төзбей, «жұмақ» іздеп кеткендердің немесе екі ойлы болып жүргендердің санасына құятын-ақ сөз.  «Халық есінен танбас» үшін бар қиындықты жұртымен бірге көрген Кикабидзенің тағылымы нағыз ұлтын сүйетін тұлға екенін көрсетеді. 

Қазіргідей аласапыран кезеңде, елдің болашағы сынға түсіп отырған тағдыршешті уақытта ұлттың тұтастығы, халықтың бірлігі аса қажет. «Күштілерді  Күш бар ма екен, шіркін-ай, Әділеттің түсіндірер тіліне?» деп ақын Сабыр Адай жырлағандай,  күштілердің әмірі жүріп тұрған әлемде Алаш жұртына өз болмысын, ата жұртын, ділін, тілін сақтап қалу үшін күресу керек. Соңғы кезде әлемде болып жатқан оқиғалар, геосаяси қимылдар осыған мәжбүрлейді. Алаш жұртына алпауыт елдердің  құжат түрінде таңбаланған кепілдігі емес, ұлттың тұтастығы ғана жердің тұтастығына, тәуелсіздіктің баянды болуына  кепіл бола  алады.  Біздің мың бірінші мүмкіндік дегенді айта беретініміз де сол. Ол үшін Елбасы айтқандай: «Біздің кешегі тарихымыз бұлтартпас бір ақиқатқа  – эволюциялық даму ғана ұлттың өркендеуіне   мүмкіндік беретініне көзімізді жеткізді.

Бұдан сабақ ала білмесек, тағы да та­рих­тың темір қақпанына түсеміз. Енде­ше, эволюциялық даму қағидасы әрбір  қазақстандықтың жеке басының дербес бағдарына айналуы тиіс».

«Тарихтың темір қақпанына түспес» үшін әрбір қазақ  мың бірінші мүмкіндікті өз деңгейінде пайдаланып, еңселі елдіктің өнегесін көрсетіп, бабалар аманатына адалдық танытып, алаш қайраткерлерінің күрескерлік жолын темірқазық етіп ұстануы тиіс. Әлихан Бөкейханша қайырар болсақ,  «Бұл болып тұрған заман – Алаштың азаматына зор жүк!».

Ғабит ІСКЕНДЕРҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.02.2019

Салық төлеушілердің 20 миллион теңге өсімпұлы кешірілді

19.02.2019

Сенаторлар мемлекеттік-жекешелік әріптестік жобаларын іске асыру мәселелерін талқылады

19.02.2019

56 ауылды елді мекен сапалы интернетпен қамтылды

19.02.2019

«Сергек» жобасы жол-көлік оқиғаларының санын 15%-ға төмендетті

19.02.2019

Астанада шахматтан Әлем чемпионаты өтеді

19.02.2019

Халық сауалы жауапсыз қалмайды

19.02.2019

Қызылордада алаяқтар азаймай тұр

19.02.2019

Астана әкімдігінде тұрғын үй кезегінде тұрған азаматтар санының өсу себептері түсіндірілді

19.02.2019

Жеке клиникалардың белсенділігі жоғары

19.02.2019

«Алтын жауынгер» анимациялық фильмі жарыққа шығады

19.02.2019

Оразалы Досбосынов атындағы аудитория ашылды

19.02.2019

Шетелмен әріптестік нығайып келеді

19.02.2019

«Смарт-Астана» қосымшасының жаңа сервистеріне қатысты мәселелер талқыланды

19.02.2019

Дәурен Сүйеукенов: дзюдодан Еуропа кубогінде ел чемпионатындағы есемді қайтардым

19.02.2019

Әлия Юсупова Гран-при кезеңі мен Будапешттегі халықаралық турнирді қорытындылады

19.02.2019

Ішкі істер министрі Е. Тұрғымбаев батыр баламен кездесті

19.02.2019

Жер жаһанды шарлаған Мағжан

19.02.2019

Қарағандыда 24 000 жер үйге газ құбыры тартылады

19.02.2019

Абылайхан Жүсіпов Софиядағы турнирдің күміс жүлдегері атанды

19.02.2019

Елбасы «Лукойл» мұнай компаниясының президентімен кездесті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу