Боксшы Макс Шмелингтің мәрттігі

Аса ауыр салмақта айқасқан Макс Шмелинг пен Джо Луис­тің өз дәуірінің теңдессіз боксшылары болғанын ешкім жоққа шы­ғара алмайды. Ста­тистикалық мә­лі­меттерге сүйенсек, неміс жігі­ті 1924-1948 жылдар ара­лы­ғында 70 кез­десу өткізіп, 56 мәр­те (40 нокаут) же­ңіске жетті. 4 бәсеке тең аяқталды. 1934-1951 жылдар ара­лығында 69 рет рингке көтерілген аме­рикалық өрен 66 жек­пе-жекті (52 нокаут) өз пайдасына шешті.  

Егемен Қазақстан
08.06.2018 3372

Әлемдік спорт тари­хында есімдері алтын әріптермен жазулы қос саңлақтың жолы екі мәрте қиысты. Алғаш рет олар 1936 жылдың 18 маусымында Нью-Йоркте кез­десті. Қос тарап ортақ мәмі­леге келген бетте бір­ден бұл жекпе-жекке саяси сипат берілді. Өйт­кені сол жылдары АҚШ өзін әлемдегі ең де­мо­­кратиялық мемлекет екенін дәлелдеу үшін барын салып жатқан. «Біздің қоғам ұлт пен ұлысқа немесе нәсілге бөлінбейді.  «Америка азаматтарының барлығы – тең құқылы» деген ұран тастады. Ал фашистік Германия болса арийтектілердің басқа нәсілдерден үстемдігі басым екенін айтудан жалық­пады. Міне, қос мықтының жекпе-жегі осындай аласапыран кезеңге тап келді.  

Атышулы айқас өзге­лерді айтпағанда, Гитлер­дің өзін бейқам қалдырған жоқ. Үшінші рейх көсемінің көмекшілері оған кездесу барысын әр минут өткен сайын баяндап отырды. Бұл бәсеке Макс Шмелингтің пайдасына шешіл­ді. 12-раундта ол қар­сыласын нокаутқа жіберді. 

1938 жылдың 22 маусымында Джо Луис пен Макс Шмелинг қарымта кездесу өткізді. Сол кезде саяси әңгімелер қайта қызып, қос мемлекеттің БАҚ өкілдері бір-бірінен асып түсуге тырысты. Бұл жолы Луистың жолы болды. Бәсеке тағдырын ол бірінші раундта-ақ шешті. 

Кейіннен қос саңлақ­тың жолы тағы қиысты. Бірақ бұл жолы шаршы алаңда емес, қа­ра­­пайым өмірде. Шау тар­тқан ша­ғын­да аме­ри­­калық спортшының қайыршылық күйге түс­кені көпшілікке жақсы мә­лім. Осы оқиғадан құ­лағ­дар болған Шмелинг оны өзі іздеп тауып, қаражат жағынан үне­мі көмектесіп тұрған. Ал Джо қайтыс болған кезде қабырғасы қайысқан Макс жерлеу рәсіміне қажет қаржының барлығын өз қалтасынан шығарды. 

Жалпы, Макс Шме­линг­тің мәрттігі жайында ұзақ әңгімелеуге болады. Мәселен, Германия аумағында еврейлер қыр­ғынға ұшыраған «Жау­һар түні» ол өзінің ескі танысы Левиннің екі ұлын қонақүйге әкеліп жасырады. 14 жасар Хайнц пен 15 жастағы Вернерді немістер үш күн бойы іздеп, әлекке түседі. Бі­рақ атақты боксшының бөлмесіне баса-көктеп кіруге батылдары бармай­ды. Арада үш күн өткеннен соң Макс балалар­ды өзінің жеке көлі­гіне мінгізіп, қаланың шетінде жасырынып жатқан әкелеріне апарып табыстайды. 

Атағы алысқа жайыл­ған боксшы, парасаты мол, жаны жомарт, жүре­гі кең азамат мәнді де мағыналы ғұмыр кешті. Сан миллион жанкүйер­дің көзайымына айналып, халықтың алғы­сына бөленген Макс Шме­линг 2005 жылдың 2 ақпанында 100 жасқа қараған шағында жарық дүниемен қош айтысты. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,

«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу