Қытай Қазақстанға тікелей инвестиция құю көлемі бойынша 4-ші орында тұр

Қазақстан өзімен көршілес мемлекеттермен тығыз ынты­мақтастық орнатып, сауда-саттық, қауіпсіздік және басқа да өзекті мәселелер бойынша оңтайлы саясат жүргізіп келеді. Осы орайда елімізбен іргелес жатқан Қытай мемлекеті­мен арадағы байланыстың маңыз­ды ­екені анық көрінеді. Өйт­кені басқасын айтпаған­да, әлем­­д­ік экономикадағы жетек­­ші орынға ие бұл елмен орнатылған қарым-қатынас­тың жөні бөлек.

Егемен Қазақстан
13.06.2018 1417
2

­

Көршілес елдер бір-бірімен алыс-беріс, барыс-келіс жасап, белг­ілі бір дең­гейде өзара ынтымақ­тас­тық­ты дамытуы заңды­лық. Осы заңдылық аясын­да өрістеп келе жатқан Қазақ­стан-Қытай байланыстары бүгінде жаңа сипатқа ие болып отыр.

Екі ел арасындағы әріп­тес­тік мәселелері Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың өткен аптада Бей­жіңге жасаған мемле­ке­­т­тік сапарында кеңінен тал­­қы­­ланып, екіжақты ын­ты­­мақ­­тастықтың басым бағыт­­­тары пысықталды. Са­пар аясында Нұрсұлтан Назарбаев ҚХР Төрағасы Си Цзиньпинмен келіссөздер жүр­гізіп, еліміз үшін оң­тай­лы уағдаластықтарға қол жет­кі­зіл­ді. Келіссөздер бары­сында іскер топтар мен жо­балар­ды жүзеге асыруға ат­сал­ы­сатын шаруашылық субъек­ті­лер Қытай Халық Респуб­ли­касымен инвести­циялық ын­­тым­ақтастықты ілгеріле­ту­­дің негізгі драй­вер­лері болып са­н­алатынына назар ауда­рыл­ды. Сондай-ақ келіс­сөздер кезінде Қытай тарапы Қазақ­станның ауыл шаруашылығы өнімін өз нарығына енгізуге, энергетика, мұнай-газ, мəде­ни-гума­нитарлық байланыстар, жаңа технологиялар мен цифр­­ландыру салаларын­дағы екі­жақты серіктестікті терең­детуге ықылас білдірді.

Жалпы, Қазақстан-Қытай қатына­сында сауда, инвести­ция салалары негізгі ба­сым­дыққа ие. Сондықтан осы мә­се­леге қатысты бір­қатар де­рек­­терге назар аудара кетейік.

Қай елмен болсын әріптес­тік орнату барысында оның саяси және экономикалық әлеуетін дұрыс ба­ғам­дап, зерделеу аса маңызды. Бұл орай­да Қазақстанның жинақтаған тә­жі­рибесі мол. Осы тәжі­ри­белер елі­­міздің өзге мемлекеттермен ынты­мақ­­тастығын дамытуда кеңінен қол­­данылуда. Мәселен, Қытайдың әлем­дік аренадағы саяси салмағы, эко­номикалық әлеуеті еліміз үшін белгілі. Сондықтан Қазақ­­стан әлемдік ауқымдағы маңыз­ды әрі ірі инвес­тор болып табылатын Қытайдың инвестициялық қуатын тиімді пайдалануды көздейді. Бұл арада экономикасы дамыған Еуропалық одақ елдерінің өздері де қытайлық инвес­торларды тарту мақсатында арнайы бағдарламалар қабыл­дап жатқанын айта кеткеніміз жөн.

Бүгінде Қытай біздің елі­міз үшін аса маңызды әрі сенім­ді әріптес мемлекет болып саналады. Қазақстан-Қытай байланыстарының бүгін­гі заманауи келбеті сауда-эко­номикалық салада айқын көрінуде. 

Екіжақты ынтымақтас­тықтың дамуына «Жібек жолы экономикалық белдеуі» бастамасы серпін берді. Бұл бағытта индустрияландыру, инвестиция салаларына қатысты бірлескен бағ­дар­ламалар түзілді. Бүгінде құны 27,6 млрд долларды құрайтын 51 жоба­ның тізімі жасалды.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың өт­­кен аптада Бей­­жіңге жасаған мемле­ке­т­­­­тік сапары аясында екі­жақ­­ты ын­ты­мақ­­­тастықты дамы­ту­ға жаңа сер­пін бере­т­ін, ­эко­но­микалық бағытқа негіз­­де­л­ген инвестициялық жоба­л­арға қол қо­­­йылуы да Қазақ­стан-Қытай қатына­сы­­ның одан әрі жандануына жол аша түспек.

Президент Н.Ә.Назарбаевтың сапары барысында Қазақстан Инвес­ти­ци­я­лар және даму министрлігі мен ҚХР-дың Даму және реформалау жө­нін­­дегі мемлекеттік комитеті арасында өн­дірістік қуаттар мен инвестиция­лар са­ла­сындағы Қазақстан-Қытай ын­ты­мақ­тас­тық жоспарын бірлесіп әзір­леу жөнін­дегі өзара түсіністік туралы ме­мо­­ран­думның бекітілуін ерекше атап көр­­сет­кеніміз жөн. Сонымен қатар сапар кезінде екі елдің бизнес өкіл­дері қа­тыс­қан Іскерлік кеңес өтіп, со­ның нәти­­же­сінде 8,7 млрд доллар көле­мін­­дегі 17 инвестициялық, 1,6 млрд дол­лар­­ды құрайтын 8 қаржылық, 700 млн дол­лар болатын 7 сыртқы сауда жəне 8 ком­мер­циялық емес келісім бекі­тілді. Нақтылай айтқанда, құны 13 млрд доллардан астам қаржыны құрай­тын, барлығы 40 құжатқа қол қойыл­ды. Бұл құжаттар еліміздің еркін эконо­ми­ка­­лық аймақтарын, кен орындарын иге­руге, энергетикалық жобалар жа­са­уға, био­химиялық клас­тер құруға жəне басқа да салаларға инвестиция тарту­ға мүмкіндік бермек. Айта кетейік, Іскерлік кеңесіне Қытай тарапынан 270, Қазақстан жағынан 130, барлығы 400 адам қатысқан.

Негізінде, Мемлекет бас­шысы Нұрсұлтан Назарбаев­тың қытайлық іскер топ өкіл­дерімен кездесуін ерекше атап өтуге болады. Өйткені бұл басқосуда елімізде табыс­ты жүзеге асырылып жатқан инвес­ти­циялық жобалар мен алда­ғы уақытта іске асыру көз­деліп отырған жобалар жөнін­де кеңінен ақпарат берілді.

Бүгінде Қытай әлем елдері арасында Қазақстанға тікелей инвестиция құю көлемі бойынша 4-ші орында тұр. 2017 жылы екі ел арасындағы тауар айналымы 10,5 миллиард долларды құраған. Қазір Қазақстанның мұнай-газ, химия жəне азық-түлік өнеркəсібі, машина жасау, жеңіл өнеркəсіп салаларында қытай капиталының қатысы бар 1200 кəсіпорын жұмыс істеуде. Мұның барлығы Қазақстан-Қытай әріптестігінің экономикалық тұр­ғыдағы байланыс деңгейін көрсетеді.

Қазіргі таңда Қазақстан мен Қытай арасындағы ынтымақтастықты дамытуда экономикалық серіктестікті нығайтуға басымдық берілуде. Осы орайда қытайлық компанияларымен түрлі салалар бойынша бірлескен жоба­ларды жүзеге асыруға байланыс­ты нақты келісімдер бекітіліп отыр. Бұл келісімдерде азық-түлік, авто­өнер­кәсіп, биотехнология, медицина және басқа да жобалар қамтыл­ған. Атал­ған құжаттарда экспортқа ла­йық­ты, сапалы өнімдер шығару талабы алдыңғы қатарға шығарылып отыр. 

Сонымен қатар Қытайдың ірі автомобиль компаниясымен жылына 100 000 бірлік көлік шығаратын кәсіпорын құру туралы келісімге қол қойылды. Бұл компания өнімдерінің 20 пайызын электромобильдер құрай­ды және ол еуразиялық кеңістік­тегі елдерге экспортталады. Бұл жобаға салы­натын инвестиция көлемі 1,3 млрд АҚШ долларын құрайды. Мұны еліміздегі ірі инвестициялық жобалардың қатарына қосуға болады. Аталған жобаны жүзеге асыруға қытайлық компаниялармен қатар еуропалық компаниялар да атсалыспақ. «Kazakh Invest» ҰҚ» АҚ басқарма төр­ағасы Сапарбек Тұяқбаевтың айтуынша, бүгінде Қазақстан нарығына неміс, британдық компаниялардың да қызығушылығы жоғары. Мәселен, күн қалқандарын шығаратын ірі кластерге төрт бірдей мемлекет қатыспақ. Бұл жобада Францияның, Қытайдың және Ресей мен Қазақстанның мүмкін­дік­тері біріктірілмек. Осы жоба аясын­да күн­нен қуат алатын стансалар салу көз­делг­ен. Қазірдің өзінде бұл жоба­ның өнім­деріне Ресей, Қазақстан мен Орта­лық Азия мемлекеттерінен сұраныстар түсіп жатыр. Демек біз қазір Қытай Халық Рес­пуб­ликасымен қарым-қаты­нас­тар­дың жан-жақты әрі жоғары тех­но­ло­г­ия­лық кезеңіне шықтық деп айта аламыз. 

Бүгінде Қазақстан мен Қытайдың түрлі саладағы қатынастары өзінің жоғары деңгейін көрсетуде. Басқа ел­дер­дің инвесторлары секілді қытай­лық инвесторларды да бірінші кезекте Қазақстанның нақты жоспары қызық­тырады. Қазақстанның бұл тартым­ды­лығына үстеме ретінде елімізде ин­весторларға, оның ішін­де қайта өңдеу саласына үлес қоса­тын шетелдік кәсіп­керлерге көп мүмкін­діктер беріліп отыр­ғанын айтуға бола­ды. Сондай-ақ инвесторларды қол­дауға бағытталған заңнамалық жүйе орнықтырылған.

Қазақстан мен Қытай арасындағы өзара ынтымақтастықты дамыту мәсе­лелері тек екіжақты келіссөздер шең­берінде ғана емес, халықаралық және аймақтың ұйымдар аясында да жүзеге асырылып келе жатқанын айтуы­мыз керек. Бұл орайда екі елдің Шан­хай ынтымақтастық ұйымы шең­берінде сенімді әріптес ретінде үнқатысуын ерекше атап өтуге болады. Бүгінде әлемдік деңгейдегі беделі өсіп, өзіндік жолын қалыптастырған ШЫҰ-ның Қытайдың Циндао қаласында Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың қатысуымен өткен Саммитінде Қазақ­стан мен Қытайдың сенімді әріптестер екені айқын көрінді.

Жолдыбай БАЗАР,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.10.2018

Астанада вирусты менингитке күдікті сегіз оқушы ауруханаға жатқызылды

18.10.2018

Еуроодақ саммиті: «Брексит» мәселесі қиындай түсті

18.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Рольф Драакпен және Мехран Эфтехармен кездесті

18.10.2018

Қарағандыда әнші-композитор Қорабай Есеновтің мерейтойлық кеші өтті

18.10.2018

Мемлекет басшысы Еуропаның іскер топтар өкілдерімен кездесті

18.10.2018

Маңғыстауда алғашқы электр қуаттандыру станциясы ашылды

18.10.2018

«Ұлттық чемпиондар 2.0» бағдарламасы басталды

18.10.2018

Көлік кептелісінде көмекші - Road Zipper

18.10.2018

«Хабар 24»: «Egemen Qazaqstan»-ға шолу

18.10.2018

Венгрияға баратын балуандар белгілі

18.10.2018

Қыздар университеті туған жерге тағзым етіп қайтты

18.10.2018

Керчьтегі оқиғада қаза тапқандардың ішінде қазақстандықтар жоқ

18.10.2018

Илья Теренченко «Нұр Отан» партиясының хатшысы болып тағайындалды

18.10.2018

Д. Кәлетаев Қостанайдағы үкіметтік емес ұйымдар республикаға үлгі екенін айтты

18.10.2018

Таиланд қазақстандықтарға визаны тегін бермек

18.10.2018

Қызылордада Жолдаудағы тапсырмалардың мәні түсіндірілді

18.10.2018

79 жасында алғаш рет подиумға шыққан Ван Дешунь

18.10.2018

Жалпы азаматтық құқықтар ар-ұждан бостандығымен шиеленіспейді

18.10.2018

Қызылордада апатты үйлер мәселесі шешілді

18.10.2018

Марат Сұлтанғазиев Мемлекеттік кірістер комитетінің төрағасы болып тағайындалды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Jer emgender oza ma, toza ma?

Jalpy, bizdiń halyqtyń arman-maqsatynyń bir ushyǵy qashan da jermen baılanysty sıaqty. Jerdi keńeıtý, jerdi qorǵaý, jerdi óńdeý, jerdi qurmetteý... Mentalıtetimiz jerge jaqyn. Bul basqa halyqtarda olaı emes degen sózimiz emes, biraq bizdiń halyq úshin tym erekshe sıaqty. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу