Көкбөрі Мүбәрак. Көзіңдей мөлдір…

Егемен Қазақстан
13.06.2018 991

Ысық

Бозсалқын баланың қанында жатқан өлеңдей,

Бозкүлгін бетті аруды іңкәр қып тұрған денемдей,

Саусағымның ұшы күп-күлгін,

Күн мұнда шығады дегендей.

Кірлеп тұр иегі, әттең, анау бір маралдың,

Әнеу бір аққу бойкүйезденіп әзер таранды.

Жартастар әлі үкіше тұр ғой салпиып,

Кеш жеткені-ай таң деген сұлу хабардың.

Анамдай сергек оянып таңды сипалай бастаймын, 

Шекеме қатып бозқыраулатты тастай мұң.

Қартайдық деді бүгін таң неге салбырап,

Күннің қызыл басын ендеше балықтың алдына тастаймын. 

Шортандар бетер шулады...

Қызыл балықтар басын кеп сүйеп тыңдады...

Күнде дыбыс жоқ, тек ғана ыстық жүрек бар,

Тәулігіне тұрған бір қағып....

Көкжиек

Ей, көкжиек,

Көзіңді мөлдір жұлқыған бұлақ,

Көз жасың кетті жылқыдай құлап.

Қоп-қоңыр жас қой, шіркін-ай, мынау,

Қозғалып қалды шырпыдай сұрақ.

Қып-қызыл дала түлкідей құлап,

Жарқ етті көктен күркірей шуақ.

Саусағымды суға сұққылап қоям,

Қара көз көлді кірпідей сынап.

Қарала бүркіт ақиық па еді,

Қалбалаңдап жүр тарихқа еніп.

Құзар шыңның ұшын мытады-ай келіп,

Борбас шыңдарды зағиып көріп.

Түсініп мұнда қара көз аспан,

Құшағынан көлге шағаланы ашқан.

Керегеге ілінген көбелек құсап,

Толқынға малынып жағалауда аспан. 

Толқынның өзін жарым ба деймін,

Шашалып сүйіп ауырды-ау ойым.

Қара дөңдер бейне аңырған қойым,

Дөң үстінде көкшіл өлеңге қарап

Қақшиып тұрар сағынған мойын.

Шабыт түні

Жирен ала жолбарыс кісінеген,

Сол бір түні жылқыға айналғандай.

Бұл жолбарыс бес-алты жас кіші менен,

Ал, тұрқына қарағай ойланғандай.

Сол түні ол жылқыша бұралаңдап,

Құйрығы да еппенен шашақталды.

Күміс жалдар мойнынан сығалаңдап,

Пай, пай, қандай рахат, жасап қалды.

Сол түні оның жонына бала мінді,

Қарғып емес, аңқиып мінген баяу.

Қайтсем деймін осы бір қарағымды,

Ол бала емес, бір шумақ өлең еді-ау жүрген жаяу.

Ал, жолбарыс ышқынып айқайлайды,

Тарғыл-тарғыл денесі тулақтанып.

Үстіндегі шоқ бала таңғалмайды,

Тек жүгенін тартады ырғап қалып.

Сол бір түні жолбарыс жіңішкеріп,

Жалғыз тармақ жүндес бір өлең болды.

Мен де өзімді сол түні тыныш көріп,

Бұл тармақты жүйкеме терең көмдім.

 

Қабанбайымның жұпары

Бақбақтай жеті күн келіп ,

Дүркіреп тұрды толғанып.

Жүрегіме басын сүйей қалысып бірде бұл,

Жарымның, тіпті, сөздерін сәулеге әкетті оңғарып.

Даладан иістер тұтанып,

Жусанның түрлі әжесі еңкейіп маған таратар.

Сауытымның барлық беттері иіссіз қап қанша жұтадым,

Риза болған қолдарым иістерге алтын садақтың айшықты оғын дәл атар.

Иістерге атам жебемді,

Риза болған күйім бұл!

Түрлі-түрлі жұпардың бәрісіне бұрам денемді,

Жұпарлар, бәріңе риза болып оқ атам,

сендермен ұқсас киіндір.

Оқ түскен сайын жұпарлар,

Саусағыңның исін, мінекей, алып қалдық деп толғанды.

Жұпардың тіпті балаларын да жұтарма,

Барлық саусағы ашылып кеткен орманның.

Сауытым, тіпті, риза,

ұп-ұқсас иіске тойынып,

Жаулардың түрлі оқтары исіме кетті қақалып.

Бақбақ дауысты аспанның әні қойылып,

Атамын оқпен кемпірқосақтың былжырап кеткен мақалын...

Сағындым ғой

Құлыптасым секілді суық аспан, 

Жон арқама тигенде, 

Сағындым ғой!..

Жон арқама ұрылған қамшы жаңбыр,

Жылай салса қайтадан,

Сағындым ғой!..

Қара жолдар қолыма домалап кеп,

Сенің шашыңды иірсе,

Сағындым ғой!..

Бөлме ішінде есімің қалықтап кеп,

Шырақ жаққа ұмтылса,

Сағындым ғой!..

Шаңқан нұрға көзімді жыпсита ашып,

Қабырымнан оянып сағындым ғой!..

Далалардың бәрін де талықсытып,

Сағыныш боп шайқалып ауырдым ғой!..

Сағындым ғой!..

Жүрегімді ұнатпай сағындым ғой!..

 

Бала мысық

Ауылымда жауған бала жаңбырдың,

Сүндеттелді-ау кесеме кеп тамшысы.

Сыздықтатып өте шықсам,

Жол шетіндегі ағаш та,

майда тілін қан-жоса қып шығарды.

Мархұм анам жібитіндей жаңбырға,

Қабірінің ішін сипай бастады.

Тулақтай боп қатқан жасың жаңбырда,

Дүр-дүр қағып қайта бастан туылды.

Дүр-дүр қаққан бұлбұлдар да шашырап,

Сіңбе атанған руына – Тамшының.

Мен туғанда қызыл өкшем тас балғадай жаңғырып,

Шекараның ұра берді-ау қазығын. 

Сен туғанда аққу құстар мамық көлді кимелеп,

Қанатынан тарап сүзіп су астына дүниенің -

Сымбатты бір жігіт етіп жіберіпті жарығын.

Тарғыл қабат мысықтай боп кеудем алдын қасынып,

Өлеңге еріп жоғалған ғой нүкте боп...

Тарғын сулар шашыраса бетіме,

Түктерінен есіп алған өлеңім -

Шала жансар жолбарыс боп шіриді.

Тулақтай күн көктің бетін жұбатып,

Тағы да сол жасыма кеп сілкінді.

Дала түгел ақ қарағай, шошытып...

Бала мысық жаңбырдың көз жасына үймелеп –

түні бойы Әлиханды еске алғанда,

Мен сол түні ұйықтап шығып өкіндім!..

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.06.2018

«Нұр Отан» Маңғыстау облыстық филиалы мемлекеттік және полиция қызметкерлерін марапаттады

22.06.2018

Қазақстан мен Ресейдің парламентаралық ынтымақтастығы нығая түспек

22.06.2018

Қазақстанның Ауыр атлетика федерациясы 2020 жылы Азия чемпионатын өткізуге ниет білдіргенін растады

22.06.2018

Маңғыстау облысында «Нұрлы жер» және «Қолжетімді баспана» бойынша отырыс өтті

22.06.2018

Астанада медиабілімнің даму мәселелері талқыланды 

22.06.2018

Солтүстік Қазақстанда бұршақ жаууы мүмкін

22.06.2018

Астана қаласы маңындағы орман көлемі 100 мың га дейін кеңейтіледі

22.06.2018

«Ақтау Теңіз Порты» АЭА мен DP World инвестициялық жобаларды жүзеге асырмақ

22.06.2018

Қызылорда облысында «Жасыл» технологияларды енгізу бойынша меморандумға қол қойылды

22.06.2018

Сыртқы істер министрлігінде Қазақстанның Польшадағы Елшісінің брифингі өтті

22.06.2018

Кіші Аралда желкенді кемелер жүзе бастады

22.06.2018

Шымкентте «Миграциялық ХҚО» ашылды

22.06.2018

Астраханьда Астананың 20-жылдығына арналған фотокөрме өтті

22.06.2018

Қызылорда облысында жыл басынан бері 66 млрд теңге инвестиция тартылды

22.06.2018

Мамин Павлодар және ШҚО-ның инфрақұрылымдық жобаларын тексерді

22.06.2018

Жезқазғанның жаңа әкімі тағайындалды

22.06.2018

Гүлшара Әбдіқалықова бірқатар елшілерден сенім грамоталарын қабылдады

22.06.2018

1 шілдеден бастап Қазақстанда амбулаториялық карта жойылады

22.06.2018

Еліміздің батысында 43 градусқа дейін ыстық болады

22.06.2018

Нұрсұлтан Назарбаев: Толеранттылық - бұл төзімділік емес

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Бас ауырып, балтыр сыздағанда...

Халықты әлеуметтік тұрғыда қолдау ісі мемлекеттік саясаттың басым бағыттарының бірі екені дау тудырмайды. Дегенмен қолға алынған әлеуметтік шаралардың ойдағыдай жүзеге асуына кейбір келеңсіз жағдаяттардың кедергі келтіріп, тұрғындардың көңіл-күйіне кері әсерін тигізіп жататыны жасырын емес.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Ақты ақ, қараны қара деген ұтады -Александр ТАСБОЛАТ

Сотқа жүгінбейтін адам жоқ. Бірақ солардың дені «Мен сүттен ақ, судан тазамын» дейді. Яғни «Мен кінәлімін, мен ұры­мын, мен парақормын» деп ешкім айта қоймайды. Және тараптардың қай-қай­сының да сотта келтірген уәждері сенім­ді көрі­неді. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Астық шығымы неге артпайды?

Кейінгі жылдары еліміздің егін шаруашылығы саласына келіп жатқан жаңа технологиялардың нәтижесінде мұндағы еңбек өнімділігінің өсе бас­тағаны белгілі. 

Дархан ҚЫДЫРӘЛІ, «Егемен Қазақстан»

Түркістан – тамырластық тұғыры

Түркістан екі дүние есігі ғой, Түркістан ер түріктің бесігі ғой, Тамаша Түркістандай жерде туған, Түріктің Тәңірі берген несібі ғой!

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Әр қазаққа қажет ұстаным

Қазіргі өмір барысына ой жіберіп қараған кезде ақыл-ойымыздың тереңдігіне малданып, сезімтал аңғарғыштығымызды артықшылыққа балайтын жөніміз бар ма? Аға ұрпақ санатына қосылған ендігінің ақсақалы біздер қазақ сөзіне әкелген жаңалығымыз, яғни бейнелі тіркес­теріміз кәне дегенге кесімді жауап беру қиын-ау. Ұлғайыңқы тартқан осынау шағымызда қазақ қарияларының сөз саптау мәдениетін жиі-жиі еске алып, жадыда жаңғыртуға тырысатын дертке шалдықтық. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу