Темір жолдағы түйткілдер шешімін тапса игі (пікір)

«Егемен Қазақстан» республикалық газетінің 2018 жылдың 26 наурызындағы №56 (29287) нөмірінде Қызылорда – Жезқазған пойызының кестесіне қатысты мақала жарияланған болатын. Халықтың көкейіндегі мәселені дер кезінде көтерген басылымнан аталған мақаланы оқи отырып, осы жайтқа байланысты өзім көрген жағдайды және көкейдегі ойды жазып отырмын.

Егемен Қазақстан
14.06.2018 5623
2

Расында да темір жол қозғалыс құралы ретінде адам өмірінде елеулі маңызға ие. Дей тұрғанмен, жол жүру кезінде өзіміз куә болған кейбір жайттарға қарап отырып, бүгінгі таңда елімізде темір жол тәртібі қандай деген мәселе төңірегінде ойланатынымыз рас. Ілгеріде жартылай әскери қатаң тәртіпте болған темір жол саласы бүгінде мемлекеттік және жекеменшік болып түрлі мекемелерге бөлініп кеткен. Кеңестік дәуірде атал­ған салаға байланыс­ты туындаған мәсе­лені сол кезде жұмыс істеп тұрған Темір жол министрлігіне барып айтатын едік. Заманмен бірге еліміздің кейбір салаларының құрылымдары да өзгерді. Ал темір жол саласы бүгінде жеке-жеке акционерлік қоғамдарға бөлініп кеткен­діктен, пікірің мен арызыңды кімге айта­рыңды да білмейсің.

Адам баласы түрлі жағдайлармен жол жүреді. Халық көбінесе ыңғайлы әрі қауіп­сіз болғандықтан пойызға мінеді. Менің өзім де Қызылорда қаласына жиі бара­мын. Алайда әрбір сапар сайын қайталана беретін бір жайтты айтпай кетуге болмайды. Мәселен, темір жол кассасына бара қалсаң, үнемі билет болмайды. Білуімше, жол жүру құжатын алу үшін кемінде бір жарым ай бұрын қамдану керек екен. Әсіресе бүгінде Көкшетау – Қызылорда, Петропавл – Қызылорда бағытына билет табу өте қиын болып тұр. Ал аяқ астынан шаруасы шығып, жол жүруге мәжбүр болған азаматтар қайтпек?! Амал жоқ, олар мұндай жағдайда жолсеріктерге жағдайын айтып, жалынып болса да мініп кетуді ғана ойлайды. 

Өзім бір сапарымда Қарағанды – Жез­қазған бағытындағы пойызға мініп, мынадай жағдайды бастан кештім. Сол кезде бір вагонның өзіне жүзге жуық адам мінді. Содан вагон ішінде орынға талас бас­талып кетті. Әрине мұндай талас-тар­тыстың соңы дауға да ұласуы мүмкін әрі бұл темір жол тәртібіне де нұқсан келтіретін жағдай. 

 Бүгінде ғаламторда билет сатушылар пайда болған. Сонымен қатар жол жүру құжатын сататын жекелеген агенттіктер де бар. Ал кейбір тұрғындардың сол би­лет­­терді сатумен айналысатын кәсіп­кер­­­лердің қолында болуы мүмкін деген ойы да кейде шындыққа жанасатын сияқ­ты. Мәселен, Қызылорда – Көкшетау, Петро­павл – Қызылорда бағытына екі бір­дей жүрдек пойыз қатынайды. Олар­да негізінен Жамбыл және Шымкент өңір­лерінің жүргіншілері көп жүреді. Бұл ретте менің бір вагонды тек қана Қызыл­орда­ға баратын жолаушыларға арнаса деген ойым бар.

Тағы бір мәселе, Қызылорда – Жез­қазған бағытына қатынайтын пойыз Қа­ра­ғанды қаласынан шықса, бұл әсіресе Сыр еліне жолаушылайтын азаматтар үшін тиімді болар еді. Сонымен қатар тө­те жол арқылы тұрғындардың шамамен он сағат уақытын ұтуға болады екен. Бұл күнде Жезқазған және Қызылорда тұрғын­дары жол азабын тартып отыр.

Тарихқа жүгінсек, сонау 1924 жылдары Жезқазған және Қарсақбай кен орындарынан Қызылорданың Жосалы кентіндегі механикалық зауытқа темір мен мысты қорыту мақсатында арнайы жүк вагондары үшін жіңішке темір жол тартылғаны белгілі. Елбасының да бүгінде батыс беткейге жаңадан тар колеялы жол торабын салудағы мақсаты – ел экономикасын көтерумен қатар, халықтың жағдайын жақсарту болатын. Енді осы салаға жауапты тиісті басшылар Елбасы бастамасын әрі қарай қолдап, жұмыс атқарса дұрыс болар еді. Сонымен қатар тиісті басшылар бүгінде халықтың басты тілегі болып отырған Жезқазған – Қызылорда бағытындағы по­йызды Қарағанды қаласынан жүргізуге ықпал етсе деген тілек бар. 

Зейнетай АЛМАХАНОВ,

Қарағанды қаласының тұрғыны, зейнеткер
 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу