Сәдуақас Сейфуллин. Не қылдыңдар?

Тіл – ұлттың жаны. Ұлттың болмысын ең алдымен сөзінен көреміз. Ал мұны сақтауға осыған анық көзі жеткен кез келген ұлт өкілі шыр-пыр болмақ. «Еңбекшіл қазақ» газетінің 1923 жылғы №118 санында жарық көрген Сәдуақас Сейфуллиннің «Не қылдыңдар?» мақаласы соның айғағы.   

Егемен Қазақстан
18.06.2018 3165

Қазақстанның орталық кеңесі (совет) коми­тетінің жаңадан болып өткен 3-ші жалпы жиылысы «Қазақстанда қазағы көп жерлерде мекеме істері қазақ тілінде жүрсін, бұл алдымен болыстарда бас­талсын» деп қаулы қылды.

Бұл туралы алдында жазғанбыз һәм бұл туралы 12-ші партия жиылысының қаулысы да бар.

Және бұл туралы біздің Қазақстанның сот істерін басқаратын ғаділия комиссариаты һәм Қазақстанның ішкі істерін басқаратын комиссариа­ты да губерния-губернияға бұйрықтарын жіберді. Бұйрықтар тығыз.

Және қағаздан гөрі игі ғой деп биыл жазға Орын­­бордан әр елге бара жатқан қазақ оқушы­ларына, студенттеріне Қазақстанның ішкі істерін бас­­қарушы комиссариатынан қағаздар алып беріп, бұл істі тапсырып жібердік.

Мұндағы мақсұт – бұлар әр губернияға барысымен қазақ тілінің дүкенін ашып жіберіп, қайнатып қазақ тілін жүргізіп жіберер деген емес, әйтеуір, адам барған соң губерния-губерниялардағы, ояздар­дағы қазақ еңбекшіл табының шын ілгері басуын ойлаған һәм сол еңбекшіл таптың үкіметінің шын көркеюін, гүлденуін ойлаған қайратты азаматтар болса, тұра қалып ойланып, бұл зор тарихи іске белсеніп кірісер ме екен деген еді.

Ақмола, Семей, Бөкей, Қостанай губерниясына жіберген жігіттерден хабар алынды. Хабарлары өте уайымды. Бәрінің айтатын сөздері: «ешбір жерде қазақ тілін ешкім іске асыруға ойланған жоқ һәм ойланатын емес» дейді.

Іс қиын, іс уайымды екені рас, көп ақша керек екені рас. Бірақ қандай іс болса да ынтамен болмақ. Сол ынта губерниялардағы, ояздардағы әртүрлі қызмет басындағы жігіттерде бар ма?...

Келген хабарларға қарағанда, ондай ынта, қалай қылсақ та болдырайық деген шын көңіл жоқ.

Жоқты бар қылады деген, ауыр қиындықтарды жеңеді деген қызмет басындағы жігіттер құр уайым айтатын түрі бар. Құр «бұған қаражат керек, бұған анау керек, бұған мынау керек» деген сөздерді айтатын түрлері бар.

Жалпы, ынта болып, жігер-қайрат болса, өзі-өзіне сенген кәміл иман болса, ержігіттің істей алмайтын ісі жоқ.

Қызыл әскер жалпы жұмылған ынтаның, қайратты жігердің, ерліктің арқасында, иманның арқасында қамаған қалың жауын жеңді.

Қазақ тілін жүргізу ісі қиын болса сондай-ақ болар.

Бұған жалпы ынта, қажымас қайрат керек.

Келесі жалпы жиылыста губерниялардағы, ояздардағы қызмет басындағы жігіттерден бұл іс туралы не қылғанынан әйгілі жауап алынбақ. Губерниядағы һәм ояздағы халықпен қатынасып отырған іс бастарындағы жігіттер бұл сұрауға лайықты жауаптарын даярлай берулері керек.

Дайындаған Ұларбек НҰРҒАЛЫМҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.07.2018

Елорда тұрғындары кітап алмасты

22.07.2018

«Цифрлық Қазақстан»: Үкімет басшысы отандық АТ-компаниялармен мемлекеттік бағдарламаны іске асыру мәселесін талқылады

22.07.2018

Шолпан-Атада Орталық Азия сыртқы істер министрлерінің кездесуі өтті

22.07.2018

Тары өндірісі тасада қалмасын десек...

22.07.2018

«Адвокаттық қызмет және заң көмегі туралы» Заңға арналған баспасөз мәслихаты өтті

22.07.2018

Білім гранттарының 70 пайызы «ІТ» мамандықтарына бөлінеді

22.07.2018

Қызылордада 18 ауылшаруашылық кооперетиві құрылды

22.07.2018

Шемонаиха тұрғындарына баспана кілті тапсырылды

22.07.2018

Бүгін ауа райы құбылмалы болады

21.07.2018

Денистің дара жолы

21.07.2018

ЖСҚ-ны әзірлеу ісі сылбыр

21.07.2018

Атыраулықтар Денис Тенмен қоштасты

21.07.2018

Тараз қаласына Денис Тенді еске алуға арналған баннер орнатылды

21.07.2018

Денис Тенді еске алу шаралары Өскемен мен Семейде өтті

21.07.2018

АҚШ-тың атақты хореографтары Астанада шеберлік сыныптарын өткізеді

21.07.2018

Қостанай облысында жыл басынан бері қылмыс азайған

21.07.2018

Астанада Денис Тенмен қоштасу рәсімі өтті

21.07.2018

Алматылықтар Денис Тенді ақтық сапарға шығарып салды

21.07.2018

Қостанай облысында жаз басталғалы 12 адам суға кетті

21.07.2018

Астаналықтар Smart Astana мобильді қосымшасы арқылы жұмыс таба алады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Атақ қымбат па, абырой қымбат па?

Бүгінде қандай жолмен келсе де атақ үшін есі кете, есерлене қимылд­ай­ты­ны­мыз­ды бәрі біледі. Айта­лық, жуырдағы бір мереке күндерінде орден сатылыпты. Бұл орденнің атауы қандай дерсіз – «Қазақстанның құрметті азаматы».

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Ауыл шаруашылығын цифрландыру болашақтың баламасыз жолы

Әлем елдерінде қазіргі уақытта ауыл шаруашылығын цифрландыру қарқынды түрде жүріп жатыр. Уақыт өткен сайын бұл салада неше түрлі жаңа технологиялар пайда болып, олар жедел түрде өндіріске ен­гізілуде. Мәселен, Еуропадағы компания­лар енді егістік жағдайын зерттеумен ай­на­лысатын дрондарды да шығара бас­тады. Бұл машиналар фермерлердің егіс шы­ғымдылығын алдын ала болжап бі­лу­леріне жағдай туғызуда. Осы үдеріс ке­ңі­нен қанат жая келе, бүкіл ел бойынша әрбір егіс алқабының шығымдылығын күні бұрын анықтау мүмкіндігі пайда болатын көрінеді. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Аяқдоп аламаны аяқталды

Әлем чемпионаты – тағатсыздана күткен футбол тойы еді. Енді барлығы аяқталып, той тарқасымен біз де алған әсерімізбен бөлісе кетсек. Бұл біріншілік несімен есте қалмақ?

Думан АНАШ, «Егемен Қазақстан»

Биографиялық фильмдердің бәсі биік болуы тиіс

Кейінгі кезде «Еуразия бірінші арнасынан» әйгілі кеңестік манекенші-модель, сән әлемінде «Кремльдің ең әдемі қаруы» және «Кеңестік Софи Лорен» атанған Регина Збарская туралы сериа­л көрсетіліп жатыр. Былай қарасаңыз, сән әлемінің кіндігі саналған Парижді тәнті еткен өмірі жұмбаққа толы сұлудың сол кездегі кеңестік қасаң қағидаларға сыймаған ғұмырын өзгеше қырынан бейнелеген қарапайым, бірақ кемел түсірілген Ресейдің кезекті киноөнімдерінің бірі. 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Халық әнінің тоналу тарихы

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев «Бо­лашаққа бағдар: рухани жаңғыру» атты бағ­дарламалық мақаласында, жаңғыру елдің ұлттық-рухани тамырынан нәр ала алмаса, ол адасуға бастайды», деді. Елдің ұлттық-рухани тамыры дегеніміз не? Ол ха­лықты сан ғасырдан бері адастырмай, алып келе жатқан салт-дәстүрі, фольклоры, әні мен жыры. Осылардың ішінде әннің ұлт руханияты үшін орны айрықша. Дана Абай атамыз, «Ұйықтап жатқан жүрек­ті ән оятар, Үннің тәтті оралған мәні оятар» дегенді бекер айтқан жоқ.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу