Соңғы турда мықтылар кездеседі

Ресей жерінде өтіп жатқан футболдан әлем чемпионаты орта тұсына жетіп қалды. Бүгін топтық кезеңдегі соңғы тур ойындарына старт беріледі. Бірқатар топтарда 1/8 финалға шыққан құрамалардың есімдері анықталса, кейбір құрамалардың әлі де плей-офф кезеңіне шығуына мүмкіндіктері бар. Ал біз бүгін таныстыруымызды «G» тобында сынға түсіп жатқан Англия, Тунис және Панама құрамаларына арнаймыз.

Егемен Қазақстан
25.06.2018 3951
2

Ағылшындардың қарқыны күшті

Англия футболдың отаны саналып, әлем футболына бір­талай жұлдыздарды сыйлағанымен, дүниежүзілік доп додасындағы нәтижелері кө­ңіл көншітерлік емес. 21 рет ұйым­дастырылған әлем чем­пио­натының 14-не қатысқан ағыл­шын құрамасы тек бір рет ғана жаһандық турнирде топ жар­­ған. 1966 жылы өз елдерінде ұйымдастырылған доп додасында сол кездегі Германия Федеративтік Республикасын финалда 4:2 есе­бімен жеңіп, алтын жүлдені ие­ленген-ді. Арадан 52 жыл өтсе де Англия құрамасының футболшылары Дүниежүзілік біріншілікте бас жүлдені иелене алмай келеді. Сол олқылықтың орнын толтыру үшін ағылшын футболшылары биылғы аламанға тас түйін дайын екенін алғашқы турда Туниске қарсы өткен ойында байқатты. Ту­нис құ­ра­масының фут­болшысы Ферд­жани Сасси соқ­қан жалғыз голына ағылшын шабуылшысы Харри Кейн екі голмен жауап беріп, құрамасына маңызды үш ұпай сыйлады.

Англия құрамасының биыл­ғы әлем чемпионатына келген құрамын 2014 жылы Брази­лия­да өткен біріншілікпен са­лыс­­тыруға мүлдем келмейді. Ағыл­­шындар Ресейге әлем чем­пионаттары тарихында ең жас (орташа 26 жас) құрамды алып келді. Екі жыл бұрын Францияда өткен Еуропа чемпионатында Англия дәл осы құ­раммен қатысқан еді. Сол уақытта да «Тоттенхэм» бестігі (Уокер «Манчестер Ситиге» ауы­сып кетті) және «Ливерпуль» мек­тебінің түлектері Стерлинг, Хен­дерсон, Александр Арнольд, «МЮ-ден» Лингард және Янг бар. Сондай-ақ бұл жолы Варди мен Кейннің жанына жас талант Маркус Рэшфорд қосылды.

Екі жыл бұрын ағылшын командаларында аздаған тоқырау болғаны белгілі. Мысалы, 2016 жылы ешкімге беймәлім болған «Лестер» командасы чемпион атанып, алпауыт командаларды артқа тастап еді. «Тоттенхэм» клубы да ұзақ уақыт үзілістен соң ЕЧЛ ойындарына қайта оралған-ды. Кейн, Алли, Дайер секілді футболшылар АПЛ дәрежесінде көзге түскенімен, Еуропа жасыл алаңдарында тәжі­рибелері аз болатын.

Дегенмен, екі жылдың ішін­де АПЛ командаларында Пеп Гуардиола, Антонио Конте, Жозе Моуриньо, Почеттино, Юрген Клопп секілді жаттықты­рушылар жұмыс істей бастады. Осыдан соң ТОП клубтар бұ­рын­ғы биігіне қайта оралды. Тек Англияда емес, Еуропада да ағыл­шын клубтары өз ойындарын тауып, рейтинг ұпайлары бойынша жеті жылда бірінші рет Испаниямен теңесті. Бес командасы ЕЧЛ плей-офф кезеңіне шықса, «Ливерпуль» финалда жеңілді. Әрине дәл осындай даму ұлттық құрамаға өз әсерін тигізбей қоймайды. Енді Англия футболшылары кез келген қарсыласқа лайықты ойын көрсете алатынын дәлелдей бас­тады.

«Панама – екі теңіз күші»

Осындай ұранмен жасыл алаңға шығатын Панама құ­ра­­масы футболшылары КОНКАКАФ (Солтүстік пен Ор­та­лық Америка және Кариб теңізі мемлекеттерінің футбол конфедерациясы) былтыр тұңғыш рет әлем чемпиона­тына қатысуға мүмкіндік алып, айды аспанға бір-ақ шығарды. КОНКАКАФ ай­мағындағы бесінші іріктеуде Панама құрамасы Мексика, Коста-Рика, Гондурас, АҚШ және Тринидад және Тобагомен жолдаманы сарапқа салған. Соңғы тур алдында Мексика мен Коста-Риканың әлем бірін­шілігіне қатысатыны белгілі бо­лып қойған еді. Ал АҚШ фут­­болшылары соңғы турда Три­нидад және Тобаго құрама­сынан жеңіліп, үшінші жолдамадан қағылды. Панама футбол­шылары әлем чемпионатына баратыны нақтыланып қойған Коста-Рика құрамасын 2:1 есебімен жеңіп, тарихта бі­рінші рет әлем чемпионатына қатысуға мүмкіндік алды.

Өткен жылдың 11 қазан күні Панама әлем чемпионатына жол­­дама алған соң ел президенті сол күнді ұлттық мереке ретінде атап өтіп, бір күндік демалыс деп жариялады.

Transfermarkt сайты Панама құрамасының футболшыларын 11,6 миллион еуроға ба­ғалаған. Бұл биылғы әлем чемпионатына қатысып жатқан құ­ра­ма­лардың арасындағы ең тө­мен­гі көрсеткіш. Панамалық 23 фут­болшының тек бесеуі ғана Еуропа жасыл алаңдарында ойнайды. Атап айтар бол­сақ, қақпашы Хайме Пе­не­до Румыния чемпионатында, қорғаушы Эрик Дэвис Сло­вакия біріншілігінде, жартылай қорғаушылар Рикардо Ави­ла мен Хосе Луис Родригес Бель­­­гия чемпионатындағы «Гент» командасының қосалқы клу­­бын­да, шабуылшы Исмаэль Диас Испанияның үшінші лигасын­да доп тебеді. Қалған фут­бол­шылар Оңтүстік және Сол­түстік Американың ішкі бі­ріншілік­терінде ойнайды. Биылғы әлем бірін­шілігінің алғашқы турында Панама Бель­гия құрамасымен кездесіп, 3:0 есебімен жеңіліп қалды.

Тунис тағы да жеңілді

Тунис құрамасы Ресейдегі әлем чемпионатының іріктеу ке­зеңін польшалық маман Хен­рик Касперчак қол астында бастаған болатын. Бірақ жарты жолға келген Тунис футболының басшылары оны қызметінен бо­сатып, орнына жергілікті ма­ман Набиль Маалулды бас жат­тықтырушы етіп тағайынды. Кас­перчак Туниспен бірге әлем чемпионатына іріктеуді жақсы бастаған-ды. Бірақ оның қызметінен кетуінің бас­ты себебі – Тунистің 2017 жыл­ғы Африка кубогының ширек финалында Буркина-Фасо құра­масынан жеңіліп қалуы болды. Набиль Маалул Тунисте беделі бар маман саналады. Ол өз уа­қы­тында құрама сапында 74 рет ел намысын қорғаған футболшы. Сонымен қатар ол 2004 жылы Африка чемпионатында Тунис құрамасы бас бапкерінің көмекшісі қызметін атқарған.

Тунис құрамасының аты атал­ғанда Еуропа футболын жақсы білетін жанкүйерлердің есіне Аймен Абденнур оралатыны анық. Өз уақытында «Тулуза», «Монако», «Вален­сия» сияқты клубтарда ойнаған қорғаушы Абденнур күні кешеге дейін Тунистің нағыз сенімді қорғанысы саналатын еді. Дегенмен, қорғаушы соңғы уа­қытта «Валенсия» клубының қосалқы құрамына түсіп қалып, ұлттық құрама сапына іліге алмай жүр. Айменнің орнын ендігі кезекте Али Маалул мықтап ие­леніп, құраманың негізгі жетек­шісіне айналып үлгерді. «Әл-Ахли» футболшысы 2014 жылдан бері құрама сапында үздіксіз ойын көрсетіп келеді.

Әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Туниске Кон­го футболшылары лайықты қар­сылық көр­сетті. Әсіресе Кон­года өткен матч екі құрама үшін жолдама тағ­дырын шешіп бер­гендей болды. Себебі сол ой­нында тунистіктер алаң қо­жайындарынан 2:0 есебімен жеңі­ліп жатып, ойын соңында есепті теңестіріп кеткен-ді. Дәл осы матч­тан кейін Тунис пен Конго арасын 3 ұпай бөліп тұр­ды. Соңғы турда Туниске тең ойын да жетіп жатыр еді. Сөй­тіп ақырғы турда Тунис тең ой­нап, 12 жылдан соң қайтадан мун­диаль жолдамасын иеленді.

Әлем чемпионатының топ­тық кезеңінде Тунис құрама­сымен бір топта сынға түсетін Англия (0:2, 1998) және Бельгия (1:1, 2002) футболшыларымен бұған дейінгі біріншілікте жолығып үлгерген. Бұл жолы да аталған құрама­лар­мен кездесіп, Англиядан 2:1 және Бельгия құрамасынан 5:2 нәти­жесімен жеңілді.

Әли БИТӨРЕ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу