Дархан КӘЛЕТАЕВ. Ұлылық пен көрегендік табиғаты

Елорданың 20 жылдығына орайлас­ты­рылған әлеуметтік-мерекелік ша­ра­лар үстінде Елбасы, Қазақстан Респуб­ли­касының Президенті Нұрсұлтан Әбіш­ұлы Назарбаев: «Біз ХХІ ғасырда ға­ла­мат дүниені бірге жасадық. Адамзат тарихында мұндай қалалар ешқашан 20 жылдың ішінде салынбаған. Ал біз салдық!» деді.

Егемен Қазақстан
05.07.2018 1636
2

Елбасы жүз жылдықтарға татитын ши­рек ғасырдың ішінде қала ғана емес, әлем танып, мойындаған, ішкі-сыртқы сая­саты орнықты, халқы берекелі де ба­қуатты, ынтымақ-бірлігі мығым, эконо­микасы дамыған мемлекет құрды. Астана – сол мемлекеттің жүрегі, күре­та­мыры.

Мұндай толайым жетістіктердің бастау­лары қайда жатыр? Н.Назарбаев жү­зе­ге асырған «қазақстандық даму үл­гі­сінің» айрықша табиғатын немен түсіндіруге болады?

«Таулар алыстаған сайын биіктей береді» дейтін қанатты сөз бар. Байып­тап қарағанға, таулар ғана емес, сол таудың табиғаты тектес ұлы істер мен бастамалар да, идеялар да, тұлғалар да уақыт өткен сайын асқақтай түседі.

Осы тұрғыдан алғанда, Қазақ­станның тәу­елсіздік жылдары қол жеткізген табыс­тары мен жетіс­тіктерінің Елбасы үшін, еліміз, ұл­тымыз үшін қаншалықты қа­жыр-қайратпен келгенін де әрі қан­ша­лықты қымбат екенін де бүгінгі күннің биігінен көз жіберген адам терең түсінер еді деп ойлаймын.

Тәуелсіз Қазақстанның тарихи жолы қоғамдық өмірдің барлық тара­бын­да­ғы түбегейлі өзгерістерден, саяси, эко­но­микалық құрылымдағы жүйелі және кешенді жаңарулардан басталғаны белгілі.

Еліміздің болашақтағы даму жағ­дайы, конструкциясы мен бағыт-бағдары сол кездің өзінде-ақ айқын болатын. Ол бағыт-бағдарды Мемлекет басшысы өзінің «Қазақстанның егемен мемлекет ретінде қалыптасу және даму стратегиясы» еңбегінде, осыдан 26 жыл бұрын нақтылап берді.

Қазақстандағы түбегейлі рефор­ма­лардың бастауында осы бір аса құн­ды, тарихи құжат тұр. Мерзімінен бұ­рын орындалған «Қазақстан-2030» бағ­дарламасын, «Қазақстан-2050» Стра­тегиясын, қазіргі уақытта қарқын ал­ған елдегі саяси, экономикалық руха­ни жаңғыруды, «5 әлеуметтік бас­та­маны» жоғарыдағы аса маңызды бағ­дарламаның заңды жалғасы деуге әбден болады.

Президенттің тұңғыш кешенді бағ­дар­­ламасындағы мақсат-міндеттердің табысты жүзеге асарына сол уақытта біреу сенген, біреу сенбеген болар деп те ойлайсың кейде. Бұл да астананы Алматыдан Ақмолаға көшіру жөніндегі тағ­дырлы бастамаға ұқсас мысал.

Әрине, кеңестік шаруашылықтың қиян бір түкпірінде, елеусіз қалған, он- жыл­дықтар бойы шикізат өндірумен ғана айналысқан провинциялық қауым­дас­тықты өз алдына мемлекет қылып, аяғы­нан нық тұрғызу, мүлде жаңа на­рыққа бейімдеу, бейімдеп қана қоймай, айналдырған он бес, жиырма жылдың ішінде халықаралық деңгейдегі бәсекеге қабілетті эконо­микаға айналдыру екінің бірінің қолынан келетін іс емес екені ақиқат.

Мұның сыртында қатып-семген саяси жүйенің қабырғасын бұзып, ғасырлар бойы отарлық езгіде болған халықтың ойы мен санасын сауықтыру міндеті тұрды.

Бірақ Президент әдеттегідей елі үшін, болашақ үшін жасалып отырған бас­тамаларының өміршеңдігіне қалт­­­­­қы­­сыз сенді. Елі соңынан ерді, өз Елбасына деген сенімінен айныған жоқ. Бұл әлем тарихында сирек кездесетін саясаткер мен халық арасындағы, тұлға мен қоғам арасындағы риясыз сенім мен сөзсіз қолдаудың, ұлылық пен көрегендіктің жарқын көрінісі болатын.

Сондықтан да тәуелсіздік дәуірін­дегі үздік­сіз, үзіліссіз оң өзгерістердің, жа­­­­ңару, жаңғырулардың барлығы да Ел­ба­сының тұлғасымен, мақсат-мұра­ты­мен, қызметімен біте қайнасып, сабақтасып жатыр. Өркениеттердің, халықтар мен мемлекеттердің өркен­деп, дамуындағы «тұлғалық фактор» дегеніміз – осы.

Н.Назарбаев реформалары туралы әлемнің саясаткерлері, ға­лым-оқы­мыстылары, сарапшылары үнемі жо­ғары баға беріп келеді. Сарап­шы­лар­дың пікір-пайымдауларына талдау жасай отырып, жоғарыдағы реформалар логикасының негізінде екі бас­тау тұрғанын аңғаруға болады. Оның бірі – инновациялық дүниетаным, көзқарас, ұстаным болса, екіншісі – эволюциялық қозғалыс қағидаларынан ешқашан ауытқымау. Осы екі бастау қазақстандық модернизация үлгісінің кепілі.

Ал қазақстандық модернизация үлгісінің табысты іске асуына Н.Назарбаев ұстанған «алдымен – эко­но­мика, кейін – саясат» формуласы негіз болғанын бүгінде барлығы мойындайды. Себебі кез келген мем­лекеттің, қоғамның, кәсіпорынның дамуы эко­но­микалық мәселелерге басыбайлы тәу­елді екенін, әсіресе бүгінгі дәуір, соның ішінде қазіргі заманғы геосаяси, әлеуметтік жағдайлар, тех­нологиялық өзгерістер, қаржы-экономикалық қаты­нас­тар ұқтырып отыр.

«Алдымен – экономика, кейін – саясат» формуласы Қазақстанды 90-жылдардағы алапат сілкіністерден аман-есен алып шықты. Мемлекет еш қақ­тығыссыз, соғыссыз, шығынсыз, бейбіт жолмен өзіндік даму жолына түсті. Халықтың әл-ауқаты анағұрлым жақсарды, орта тап қалыптасты, қо­ғамның саяси, құқықтық мәдениеті өсті. Ең бастысы, Тәуелсіздікті көздің қа­ра­шығындай қастерлейтін, білімді, бәсе­кеге қабілетті жаңа буын өсіп шықты.

Бұл үлгі мемлекеттегі түрлі ма­ңызды элементтердің басын қосуға да мүмкіндік берді. Экономикалық реформаны табыс­ты жүзеге асыру арқылы қоғамның жа­ңа әлеуметтік құрылымын, бет-бей­несін жасауға қол жеткіздік. Сол ар­қылы өткеннен қалған масылдық пен бос­белбеулікті еңсердік, ескі стереотиптерден бір­тіндеп арылдық. Нәтижесінде Еу­разияның нақ ортасында жаңғыру мен тұрақтылықты тұғыр еткен іргелі, қуатты мемлекет бой көтерді.

Мұны әлем сарапшылары бір­ауыздан «қазақстандық даму үлгісі» деп атады. Әлем тарихындағы «қазақ­стандық да­му үлгісі» – Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың қолтаңбасы. Аталған үлгіні саяси, экономикалық, рухани жаң­ғыруды жаппай реформаны жүзеге асырудағы мүлде жаңа әдістеме десе де болады.

Осыдан келіп, алыс-жақын шетел­дегі саясаткерлер, сарапшылар, жур­­налистер арасында «Назарбаев праг­матизмі» деген ұғым пайда болды. Назарбаев прагматизмі жаңа, жас мемлекеттің халықаралық сахнадағы айрықша табиғаты мен ұстанымын білдірсе, ХХІ ғасыр қазағы үшін сакралды қағидаға, дәстүрлі дағдыға айналды.

Біз бәрін басынан бастаған болатынбыз. Батыстың технологиясы мен инвестициялар, әлемнің инновациялық идеялары мен дәстүрлі әлеуметтік, мә­де­ни дәс­түрлер үйлесімін тапты. Саяси жігер мен экономикалық да­му­ға арқа сүйеген мем­лекет рухани тұрғыдан жаңғыру, әлеу­меттік тұр­ғыдан өркендеу жолына түсті.

Бір сөзбен айтқанда, қазақстандық даму үлгісінің ерекше табиғаты мен та­бы­сының бастаулары Н.Назарбаев ре­фор­маларының алтын жүлгесінде жа­тыр.

Біз не дегенмен таңғаларлық тарихи кезеңде өмір сүріп жатырмыз.

Астананың 20 жылдық мерейтойы қарсаңында, Сарыарқа төсіндегі, Есіл бойындағы өркендеген, өскен, гүл­денген ақшаңқан қалаға қарап отырып, бүкіл мемлекеттің болмыс-бітімін, болашағын танығандай, түйсінгендей боласың.

Осы уақыт ішінде бой көтерген ға­жайып шаһар, онда өтіп жататын аса маңызды, түрлі әлемдік, халық­ара­лық жиындар мен басқосулар, қазақ­стан­­дықтардың өз елордасына деген ыстық ықыласы мен мақтанышы, аста­на­лық­тардың жарқын, жас келбеті – бәрі де тәуелсіздік дәуірінде жүргізілген бай­ыпты да прагматикалық, көреген сая­саттың, эволюциялық таңдаудың, мемлекет құру жолындағы ұлы қажыр-қайрат пен ерік-жігердің қосындысы. Және бұл ұстаным жыл өткен сайын жаңа мақсат-мұраттармен, нақты міндеттермен толығып жатыр.

Сол қажыр-қайрат пен ерік-жігер­дің, халықтық құрмет пен ұлттық мақ­таныштың кейіпкері, Тәуелсіз Қазақстан мен Астананың бас архитекторы – Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев!

 

Дархан КӘЛЕТАЕВ,

Қазақстан Республикасының Қоғамдық даму министрі

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

21.09.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтарды өңдеу бойынша жоба әзірленді

21.09.2018

Кәрім Мәсімов терроризмге қарсы орталықтың отырысын өткізді

21.09.2018

Қостанайлықтар жарықдиодты шыны жолмен жүреді (ВИДЕО)

21.09.2018

Қанат Ислам мақтааралдық жас боксшыларға мастер-класс өткізді

21.09.2018

Алексей Луценко: «Алматы турын» апталық жарыс қылса керемет болар еді

21.09.2018

Бурабайда жаңа мешіт ашылды

21.09.2018

Онкологиялық қызметтің атасы Сәкен Нұғмановтың 100 жылдығы атап өтілді

21.09.2018

Дзюдошы Ерлан Серікжанов жартылай финалға шықты

21.09.2018

Қайрат өз құрамын жария етті

21.09.2018

Асқар Жұмағалиев Үндістанның АТ және телекоммуникациялар министрімен кездесу өткізді

21.09.2018

Шетелдік мамандар ауылдық мектеп оқушыларына ағылшын тілін оқытуды бастады

21.09.2018

Шыңғырлау ауданында төрт емдеу нысаны күрделі жөндеуден өтті

21.09.2018

Рани Мукерджидің қазақтарға сәлемі

21.09.2018

Елбасы «Қазатомөнеркәсіп» ҰАК» АҚ басқармасының төрағасын қабылдады

21.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу