Қазақстан Республикасының заңы. Білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Қазақстан Республикасының кейбір заңнамалық актілеріне білім беру мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы

Егемен Қазақстан
10.07.2018 4198
2

1-бап. Қазақстан Республикасының мына заңнамалық акті­леріне өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:

1. 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне (Қазақстан Республикасы Парламентінің Жар­шы­сы, 2015 ж., №22-IV, 151-құжат; 2016 ж., №7-I, 49-құжат; 2017 ж., №11, 29-құжат; №12, 34-құжат; №13, 45-құжат; №20, 96-құжат; 2018 ж., №1, 4-құжат; №7-8, 22-құжат; №10, 32-құжат):

1) 116-бапта:

2) және 3) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: 

«2) дуальды оқыту – кәсіпорынның (ұйымның), оқу орнының және білім алушының тең жауапкершілігі кезінде білім беру ұйымындағы оқытуды білім алушыларға жұмыс орындарын ұсынып және өтемақы төлемін төлей отырып, кәсіпорындағы (ұйымдағы) өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;

3) дуальды оқыту туралы шарт – білім алушы, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту шарттары мен тәртібін регламенттейтін оқу орны және өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту үшін жұмыс орнын ұсынатын кәсіпорын (ұйым) арасындағы жазбаша келісім;»;

(Соңы. Басы 1-бетте)

мынадай мазмұндағы 6-1) және 8) тармақшалармен толық­ты­рылсын: 

«6-1) өндірістік оқыту – білім беру ұйымдарының және (немесе) кәсіпорындардың (ұйымдардың) базасында білім алу­шылардың теориялық білім алуына, практикалық машықтануына бағытталған оқыту;»;

«8) тәлімгер – өндіріс немесе қызметтер көрсету саласы технологияларын меңгерген, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыратын кәсіпорынның (ұйым­ның) білікті жұмыскері.»;

2) 118-бапта:

4-тармақтың 1) тармақшасындағы «кәсіпке,» деген сөз алып тасталсын; 

8-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: 

«8. Жұмыс берушілер Қазақстан Республикасының білім туралы заңнамасына сәйкес кәсіптік практикадан, сондай-ақ өндірістік оқытудан өту үшін орындар ұсынады, қауіпсіз жағдайлар жасайды және шарттарда көзделген міндеттерді орындайды.»;

3) 119-бапта:

екінші бөліктегі «Өндірістік» деген сөз «Өндірістік оқыту мен кәсіптік» деген сөздермен ауыстырылсын; 

үшінші бөліктегі «практикадан» деген сөз «кәсіптік практикадан» деген сөздермен ауыстырылсын; 

төртінші бөліктегі «практикадан» деген сөз «кәсіптік практикадан» деген сөздермен ауыстырылсын; 

мынадай мазмұндағы бесінші бөлікпен толықтырылсын: 

«Дуальды оқыту туралы шарт негізінде кәсіпорын (ұйым) өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыру үшін білім алушыға тәлімгерді бекітіп береді.».

2. «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парла­мен­тінің Жаршысы, 2007 ж., №20, 151-құжат; 2008 ж., №23, 124-құжат; 2009 ж., №18, 84-құжат; 2010 ж., №5, 23-құжат; №24, 149-құжат; 2011 ж., №1, 2-құжат; №2, 21-құжат; №5, 43-құжат; №11, 102-құжат; №12, 111-құжат; №16, 128-құжат; №18, 142-құжат; 2012 ж., №2, 11-құжат; №4, 32-құжат; №5, 97-құжат; 2013 ж., №2, 7-құжат; №7, 34-құжат; №9, 51-құжат; №14, 72, 75-құжаттар; №15, 81-құжат; 2014 ж., №1, 4, 6-құжаттар; №3, 21-құжат; №10, 52-құжат; №14, 84-құжат; №19-I, 19-II, 96-құжат; №23, 143-құжат; 2015 ж., №2, 3-құжат; №10, 50-құжат; №14, 72-құжат; №20-IV, 113-құжат; №21-III, 135-құжат; №22-I, 140-құжат; №22-V, 156, 158-құжаттар; №23-II, 170, 172-құжаттар; 2016 ж., №8-II, 67-құжат; №23, 119-құжат; 2017 ж., №8, 16-құжат; №9, 17, 18-құжаттар; №13, 45-құжат; №14, 50, 53-құжаттар; №16, 56-құжат; №22-III, 109-құжат; №24, 115-құжат; 2018 ж., №9, 31-құжат; №10, 32-құжат):

1) 1-бапта:

8) тармақша мынадай редакцияда жазылсын: 

«8) білім алушыларды аралық аттестаттау – білім алушы­лардың бір оқу сабағының, бір оқу пәнінің және (немесе) модульдің, сондай-ақ бір біліктілік шеңберінде кәсіптік модуль­дердің бір бөлігінің немесе бүкіл көлемінің мазмұнын оларды зерделеп бітіргеннен кейінгі меңгеру сапасын бағалау мақса­тында жүргізілетін рәсім;»;

9) тармақшадағы «тиісті білім беру деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартында көзделген оқу пәндерінің көлемін олардың» деген сөздер «олардың тиісті білім беру деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартында көздел­ген оқу сабақтарының, оқу пәндерінің және (немесе) модуль­дердің көлемін» деген сөздермен ауыстырылсын;»;

19-1) және 29-2) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: 

«19-1) дуальды оқыту – кәсіпорынның (ұйымның), оқу орнының және білім алушының тең жауапкершілігі кезінде білім беру ұйымындағы оқытуды білім алушыларға жұмыс орындарын ұсынып және өтемақы төлемін төлей отырып, кәсіпорындағы (ұйымдағы) өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;»;

«29-2) кәсіптік даярлау – белгілі бір жұмыс түрін орындау үшін қажет жаңа немесе өзгертілген кәсіптік дағдыны меңгеру үшін жеке адамды дамытуға бағытталған кәсіптік оқыту нысаны;»;

30) тармақша алып тасталсын; 

 46) және 47) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: 

«46) оқу бағдарламасы – әрбір оқу сабағы, әрбір оқу пәні және (немесе) модуль бойынша меңгерілуге тиіс білімнің, машықтың, дағды мен біліктіліктің мазмұны мен көлемін айқындайтын бағ­дарлама;

47) оқу жоспары – тиісті білім беру деңгейінде білім алушы­лардың оқу сабақтарының, оқу пәндерінің және (немесе) модульдердің, кәсіптік практиканың, өзге де оқу қызметі түрлерінің тізбесін, реттілігін, көлемін (еңбекті қажетсінуін) және бақылау нысандарын регламенттейтін құжат;»;

мынадай мазмұндағы 49-3) және 49-4) тармақшалармен толықтырылсын:

«49-3) «Өзін-өзі тану» адамгершілік-рухани білім беру бағдар­ламасы – білім алушылардың үйлесімді зияткерлік және адамгершілік-рухани дамуын қамтамасыз ететін тәрбиелеу және оқыту жүйесінің мақсатын, мазмұнын, сондай-ақ жұмыс істеуінің инновациялық тәсілдерін айқындайтын бағдарлама;

49-4) өндірістік оқыту – білім беру ұйымдарының және (немесе) кәсіпорындардың (ұйымдардың) базасында білім алу­шылардың теориялық білім алуына, практикалық машықтануына бағытталған оқыту;»;

53-6), 53-7) және 53-8) тармақшалар мынадай редакцияда жазылсын: 

«53-6) тәлімгер – өндіріс немесе қызметтер көрсету саласы технологияларын меңгерген, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыратын кәсіпорынның (ұйым­ның) білікті жұмыскері;

53-7) техникалық және кәсіптік білім беру – білікті жұмыс­шы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауға бағытталған білім беру;

53-8) «Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін үздік ұйым» гранты – облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың және астананың жергілікті атқарушы органдары техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін мемлекеттік ұйымдарға рейтингтік көрсеткіштері негізінде конкурс қорытындысы бойынша жыл сайын бөлетін ақша;»;

мынадай мазмұндағы 53-9) және 53-10) тармақшалармен толықтырылсын: 

«53-9) тыңдаушы – білім беру ұйымында қосымша білімнің және дайындық бөлімінің білім беру бағдарламалары бойынша білім алып жатқан адам;

53-10) тiрек мектеп (ресурс орталығы) – шағын жинақталған мектеп оқушыларының сапалы бiлiм алуға қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету мақсатында білім алушылардың қысқа мерзiмдi сессиялық сабақтарын, аралық және қорытынды аттестатталуын өткiзу үшiн таяу маңдағы шағын жинақталған мектептердiң бiлiм беру ресурстары оның базасында шоғырланатын орта бiлiм беру ұйымы;»;

2) 5-баптың бірінші бөлігінде:

мынадай мазмұндағы 6-5) тармақшамен толықтырылсын:

«6-5) «Өзін-өзі тану» адамгершілік-рухани білім беру бағдарламасын бекітеді;»;

8-7) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«8-7) «Орта бiлiм беретін үздiк ұйым», «Техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі білім беретін үздiк ұйым» грант­тарының мөлшерін және оларды беру тәртiбiн белгiлей отырып, осы гранттарды беруге арналған конкурстарды өткiзу қағидаларын бекiтедi;»;

20) тармақша алып тасталсын;

22) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«22) бiлiм туралы мемлекеттiк үлгiдегi құжаттардың бланкi­лерiне тапсырыс берудi ұйымдастыру, оларды сақтау, есепке алу мен беру және олармен негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын және техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейiнгi бiлiмнің білім беру бағдарламаларын iске асыратын бiлiм беру ұйымдарын, ведомстволық бағынысты бiлiм беру ұйымдарын қамтамасыз ету жөнiндегi қағидаларды әзiрлейдi және бекiтедi, олардың пайдаланылуына бақылауды жүзеге асырады;»;

мынадай мазмұндағы 25-3) тармақшамен толықтырылсын:

«25-3) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің республикалық оқу-әдістемелік кеңесін, бейіндер бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің оқу-әдістемелік бірлестіктерін құрады және олардың қызметі туралы ережелерді бекітеді;»;

35) тармақшадағы «орта», «тағайындау» деген сөздер тиісінше «орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі», «орналасу» деген сөздермен ауыстырылсын; 

46-11) тармақшадағы «ұйымдарды» деген сөз «кәсіпорын­дарды (ұйымдарды)» деген сөздермен ауыстырылсын; 

3) 6-бапта:

2-тармақта:

8) тармақшадағы «техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі,» деген сөздер алып тасталсын; 

8-1) тармақшадағы «Қазақстан Республикасының Ұлттық кәсіпкерлер палатасының ұсыныстарын ескере отырып, техни­калық және кәсіптік,» деген сөздер «өңірлік кәсіпкерлер палата­ларының және мүдделі ұйымдардың ұсыныстарын ескере отырып, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі,» деген сөздермен ауыстырылсын; 

мынадай мазмұндағы 8-3) тармақшамен толықтырылсын: 

«8-3) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;»;

20) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«20) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын мем­лекеттік білім беру тапсырысы негізінде бітірген адамдарды жұмысқа орналастыруға жәрдемдеседі;»;

мынадай мазмұндағы 24-9) тармақшамен толықтырылсын: 

«24-9) конкурс жеңімпаздарына – мемлекеттік техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарына «Техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі білім беретін үздiк ұйым» грантын төлейді;»;

3-тармақта:

7) тармақшадағы «техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі,» деген сөздер алып тасталсын; 

мынадай мазмұндағы 7-3) тармақшамен толықтырылсын: 

«7-3) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімі бар кадрларды даярлауға арналған мемлекеттік білім беру тапсырысын бекітеді;»;

25-1) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«25-1) білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың блан­кі­леріне тапсырыс беруді және олармен негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары мен техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарын қамтамасыз етуді ұйымдастырады және олардың пайдаланылуына бақылауды жүзеге асырады;»;

мынадай мазмұндағы 25-9) тармақшамен толықтырылсын: 

«25-9) конкурс жеңімпаздарына –техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін мемлекеттік ұйымдарға «Техникалық және кәсіптік, орта бiлiмнен кейінгі білім беретін үздiк ұйым» грантын төлейді;»;

4) 8-баптың 2-тармағының бірінші бөлігіндегі «жұмысшы біліктілігінің белгіленген және жоғарылатылған деңгейін» деген сөздер «бір мамандық шеңберінде жұмысшы біліктілігін немесе жұмысшы біліктіліктерін» деген сөздермен ауыстырылсын;

5) 17-бапта:

1-тармақтағы «қызметкерлер» деген сөз «жұмысшы кадр­лар» деген сөздермен ауыстырылсын; 

2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: 

«2. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарла­малары мазмұнына және білім алушылардың даярлық деңгейіне қарай мынадай болып бөлінеді:

1) білікті жұмысшы кадрлар даярлауды көздейтін білім беру бағдарламалары.

Білім беру бағдарламаларының мазмұны жалпы білім беретін, жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді немесе базалық және кәсіптік модульдерге интеграцияланған жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, жұмысшы біліктіліктері беріле отырып, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді көздейді;

2) орта буын мамандарын даярлауды көздейтін білім беру бағдарламалары.

Білім беру бағдарламаларының мазмұны жалпы білім бере­тін, әлеуметтік-экономикалық, жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, өндірістік оқыту мен кәсіп­тік практикадан өтуді немесе базалық және кәсіптік модульдерге интеграцияланған әлеуметтік-экономикалық, жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді, «орта буын маманы» біліктілігі және (немесе) жұмысшы біліктіліктері беріле отырып, өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтуді көздейді.»;

4-тармақтағы «экономикалық» деген сөз «әлеуметтік-эконо­микалық» деген сөзбен ауыстырылсын; 

6-тармақтағы «кәсіпорын», «практиканы» деген сөздер тиісінше «кәсіпорын (ұйым)», «кәсіптік практиканы» деген сөздермен ауыстырылсын; 

6) 20-бапта:

1-тармақтағы «білікті жұмысшы кадрлар, орта буын және қолданбалы бакалавр мамандарын» деген сөздер «қолданбалы бакалаврларды» деген сөздермен ауыстырылсын; 

2-тармақ мынадай редакцияда жазылсын: 

«2. Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдар­лама­ларының мазмұны бакалавриаттың білім беру бағдарла­маларының жекелеген модульдерін немесе пәндерін енгізе отырып, модульдерге интеграцияланған техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын зерделеуді көздейді.»;

7) 28-баптың 10-тармағының бірінші бөлігі алып тасталсын;

8) 29-баптың 2-тармағында:

үшінші абзац «әдістемелік кабинеттеріне» деген сөздерден кейін «және бейіндер бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің оқу-әдістемелік бірлестіктеріне» деген сөздермен толықтырылсын;

мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын: 

«Бейіндер бойынша техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің оқу-әдістемелік бірлестіктерінің оқу-әдістемелік жұмысына басшылық жасау техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің республикалық оқу-әдістемелік кеңесіне жүктеледі.»;

9) 32-бапта:

1-тармақтың екінші бөлігі мынадай редакцияда жазылсын:

«Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарлама­ларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы оқу процесі білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды, сондай-ақ оқу-өндірістік шеберханаларда, оқу шаруашылықтары мен оқу полигондарында – өндірістік оқыту шеберінің, практика жетекшісінің басшылығымен, кәсіпорындар (ұйымдар) базасында тәлімгердің, өндірістік оқыту шеберінің, практика жетекшісінің басшылығымен орындалатын өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканы қамтиды.»; 

мынадай мазмұндағы 4-тармақпен толықтырылсын: 

«4. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдар­ламасын меңгеру бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыға жұмысшы біліктілігі және (немесе) «орта буын маманы» біліктілігі беріледі.»;

10) 32-1-бапта:

2-тармақтағы «ұйымдарда» деген сөз «кәсіпорын (ұйым) базасында» деген сөздермен ауыстырылсын;

3-тармақтың үшінші бөлігіндегі «кәсіпорындарда» деген сөз «кәсіпорында (ұйымда)» деген сөздермен ауыстырылсын;

4-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:

«4. Біліктілік емтиханын тапсырған адамдарға нақты маман­дық бойынша тиісті біліктілік деңгейі беріледі және біліктілік беру туралы куәлік (сертификат) беріледі.»;

11) 33-бапта:

екінші бөліктегі «мамандарды» деген сөз «кадрларды» деген сөзбен ауыстырылсын;

мынадай мазмұндағы үшінші бөлікпен толықтырылсын:

«Орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламасын меңгеру бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен білім алу­шыға «қолданбалы бакалавр» біліктілігі беріледі.»;

12) 38-бапта:

1-тармақта:

бірінші бөліктегі «мамандар» деген сөз «кадрлар» деген сөзбен ауыстырылсын;

екінші бөліктегі «ұйымдарда» деген сөз «кәсіпорындарда (ұйымдарда)» деген сөздермен ауыстырылсын;

3-тармақта:

бірінші бөліктегі «ұйымдары айқындайды» деген сөздер «кәсіпорындарды (ұйымдарды) айқындайды» деген сөздермен ауыстырылсын;

екінші бөліктегі «ұйымының», «ұйымдардың» деген сөздер тиісінше «ұйымдарының», «кәсіпорындардың (ұйымдардың)» деген сөздермен ауыстырылсын;

4-тармақтағы «ұйымдарда» деген сөз «кәсіпорындарда (ұйымдарда)» деген сөздермен ауыстырылсын; 

5-тармақтағы «ұйымдармен» деген сөз «кәсіпорындармен (ұйымдармен)» деген сөздермен ауыстырылсын; 

13) 39-бап мынадай мазмұндағы 4-1-тармақпен толықты­рылсын:

«4-1. Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім­нің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары білім алушылардың бір біліктілік шеңберінде кәсіптік модульдерді меңгеру қорытындысы және аралық аттестаттау нәтижелері бойынша кәсіптік даярлық туралы куәлік береді.»;

14) 43-баптың 3-тармағында:

5) тармақша мынадай редакцияда жазылсын:

«5) ұлттық бірыңғай тестілеуді қоспағанда, білім алушылар­дың үлгеріміне ағымдағы бақылауды жүргізу, оларды аралық және қорытынды аттестаттаудан өткізу;»;

мынадай мазмұндағы 5-1) тармақшамен толықтырылсын: 

«5-1) техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарындағы білім алушыларға жұмысшы білік­ті­ліктерін, «орта буын маманы», «қолданбалы бакалавр» білік­тіліктерін беру;»;

15) 45-1-баптың 2-тармағында:

2) тармақшадағы «кәсіпорындардың технологиялық базасын пайдалана отырып,» деген сөздер «кәсіпорындардың (ұйымдардың) технологиялық базасын пайдалана және тәлімгер бекітіп беріле отырып,» деген сөздермен ауыстырылсын; 

2-1) тармақшадағы «практикадан өту үшін ұйымдардың» деген сөздер «кәсіптік практикадан өтуі үшін кәсіпорындардың (ұйымдардың)» деген сөздермен ауыстырылсын; 

3) тармақшадағы «мамандар» деген сөз «кадрлар» деген сөзбен ауыстырылсын;

5) тармақшадағы «және түлектердің кәсіптік даярлығын бағалауға» деген сөздер алып тасталсын; 

16) 47-баптың 7-тармағының бірінші бөлігіндегі «(кәсіптік лицейлердің оқушыларынан басқа)» деген сөздер алып тасталсын;

17) 62-баптың 5-тармағында:

бірінші бөлікте:

бірінші абзацтағы «Білікті жұмысшылар мен мамандарды даярлауға, біліктілігін арттыруға және» деген сөздер «Кадр­ларды даярлауға, білікті жұмыскерлер мен мамандардың білік­тілігін арттыруға және оларды» деген сөздермен ауыстырылсын; 

екінші абзацтағы «мамандарды» деген сөз «кадрларды» деген сөзбен ауыстырылсын; 

төртінші абзацтағы «маманды» деген сөз «білім алушыны (маманды)» деген сөздермен ауыстырылсын;

екінші және үшінші бөліктердегі «мамандарды» деген сөз «кадрларды» деген сөзбен ауыстырылсын;

18) 64-баптың 4-тармағындағы «грантын алған мемлекеттік орта білім беру мекемелері грантты» деген сөздер «, «Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін үздік ұйым» гранттарын алған орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беретін мемлекеттік мекемелер гранттарды» деген сөздермен ауыстырылсын.

3. «Ең төмен әлеуметтік стандарттар және олардың кепіл­діктері туралы» 2015 жылғы 19 мамырдағы Қазақстан Респуб­ликасының Заңына (Қазақстан Республикасы Парла­ментінің Жаршысы, 2015 ж., №10, 49-құжат; №15, 78-құжат; №22-I, 143-құжат; №22-V, 152-құжат; 2016 ж., №8-II, 67-құжат; 2017 ж., №12, 36-құжат; №14, 53-құжат; №22-III, 109-құжат):

25-баптың 9) тармақшасындағы «техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімді алғаш рет алса, түлектерге жұмыс біліктілігінің белгіленген және жоғары деңгейін бере отырып, осындай» деген сөздер «бір мамандық шеңберінде жұмысшы біліктілігін немесе жұмысшы біліктіліктерін алғаш рет алса, түлектерге оны (оларды) бере отырып, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі» деген сөздермен ауыстырылсын. 

2-бап. Осы Заң алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтiзбелiк он күн өткен соң қолданысқа енгiзiледi.

Қазақстан Республикасының Президенті

Н.НАЗАРБАЕВ

Астана, Ақорда, 2018 жылғы 4 шілде

№172-VI ҚРЗ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу