Елімізде алғаш рет «жасыл» сенбілік өтеді

Ағымдағы жылдың 15 қыркүйегінде елімізде алғаш рет «жасыл» сенбілік өтеді. Оның ерекшелігі, тазалықшылардың қоқыстарды іріктеп жинайтындығында болып отыр. Бұл туралы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде өткен «Green Heroes» атты халықаралық конференцияда айтылды.  

Егемен Қазақстан
12.07.2018 5069
2

Грузия, Армения, Әзер­бай­жан, Өзбекстан, Ауғанстан, Моңғолия, Украина, Беларусь, Ресей Федерациясы, сонымен қатар Еуропа елдерінің қоғам қайраткерлері қатысқан келелі кеңес санкцияланбаған полигон­дармен күресу бойынша стра­тегиялық іс-қимыл жоспарын және Мемлекет басшы­сы Нұрсұлтан Назарбаев­тың «Жасыл» бастамаларын тал­қылауға, сондай-ақ планета­мызды тұрмыстық қалдықтардан тазалауға ниет білдірушілерді бірік­тіру мен тәжірибе алмас­тыруға бағытталды.

Қазақшалағанда «Жасыл қаһарман» деген мағына беретін жиында, сонымен қатар қоқыс қалдықтарын қайта өңдеу бойынша бірқатар мәселе пысықталып, аймақтарда өтетін «жасыл» сенбілікке жауапты адамдарды бекіту ісі қолға алынды. Алқалы жиынды «Жасыл» экономиканы қолдау және G-Global-ды дамыту» коалициясының басқарма төрайымы Салтанат Рақымбекова жүргізді.

«Green Heroes» халық­ара­лық конференциясы биыл 15 қыркүйекте Қазақстанда тұң­ғыш рет өтетін «Әлемдік тазарту күні» акциясына арналып отыр. Шара аясында алдымен акцияның еліміздегі аймақтардағы үйлестірушілері анықталмақ. Конференцияға қатысушы шетелдік қонақтардың айтуынша, бүгінге дейін акцияға 150 мемлекеттен 300 миллионға жуық адам қатысып отыр. Ша­раға қарапайым сенбілік сияқты емес, бүкіл халықты тарту көз­дел­ген. Әр азаматтың өз ауласын тазар­туы осы акцияға қатысқаны деп білеміз», дейді басқарма
тө­райымы.

Іс-шара негізінен Қазақ­стан­ның экологиялық ұйымдарының қауымдастығы, «Letts do it! Qazaq eli» үкіметтік емес ұйымы, «Lets do it! World» халықаралық қоғамдық қозғалысы, Жасыл экономиканы қолдау және G-Global-ды дамыту коалициясы, Өндірушілердің кеңейтілген міндеттемелері мен әлеуметтік маңызды бастамаларды дамыту қорымен бірлесіп өткізіліп отыр.

Қызу талқылауда сөз алған Эстония мемлекетінің Қазақстандағы төтенше және өкілетті елшісі Хейти Мяемеэ бұл әлем елдерінде бұрыннан бар тәжірибе екендігін тілге тиек етті. «Акция 10 жыл бұрын Эстонияда пайда болған. Ал Қазақстанда қоқыстарды іріктеп жинау тек тұрғын үйлердің ауласында ғана қолға алынған. Оның өзі тек Астана қаласында жүзеге асады. «Жасыл» сенбілік бұл игі бастаманың бұқаралық сипат алуына ықпал етеді» деді елші.

Елімізде бүгінгі таңда жиналған қоқыстың 7 пайызы ғана қайта өңделеді. Астанада бірінші рет өткізіліп жатқан «Green Heroes» халықаралық конференциясын ұйымдастырушылардың бірі, Қазақстанның экологиялық ұйымдар қауымдастығы басқарма төрағасының орынбасары Елдос Абақанов айтып өткендей, Еуропаның дамыған кейбір елдерінде қоқысты тіпті шикізат көзі ретінде пайдаланып жатқандығы белгілі. Яғни қоқысты өңдеу технологиясы жоғары дәрежеде жолға қойылған. «Қазақстанда да қоқысты өңдеу тәжірибесі жоқ деуге келмейді. Жалпы, бұл бағыттағы жұмыстың жақ­сы жүргізіліп жатқанын атап өт­кім келеді. Себебі бүгінде Қазақ­станда жалпы қоқыстың 7 пайызы қайта өңделеді. Осыдан бірнеше жыл бұрын бұл көрсеткіш 1-2 пайыз ғана болатын. Әрине бұл көлем жылдан-жылға өсіп келе жатқанын айту керек», дейді ол.

Елдос Нұрболұлының айтуынша, елімізде қоқыс өңдейтін компанияларды ынталандыру тетіктері біршама қарастырылған. «Ынталандыру тетіктерінің бірі – заңнамалық тұрғыда және экологиялық кодексте «роб» деген түсінік енгізілген. Арнайы ұйым да жұмыс жүргізіп жатыр. Бұл ұйым қоқысты қайта өңдейтін ұйымдарды қолдауға бағытталған. Яғни 1 кило пластик немесе шыны болсын, болмаса электр құрылғыларды қайта өңдеу болсын, бұл үшін мемлекет тарапынан қаражат берілетіндей тетіктер қарастырылған», деді басқарма төрағасының орынбасары.

Ал «Lets do it! World» халық­аралық қоғамдық қозғалы­сының Шығыс Еуропа және Орта­лық Азиядағы елшісі Юлия Мар­хельдің айтуынша, Украинада аталған тәжірибенің тетігі әлде­қашан іске қосылған. Қазіргі уақытта Қазақстандағы қоқыс по­лигондарына өңделмейтін қал­дықтарды ғана шығару – күн тәртібіндегі маңызды жұ­мыстардың бірі болып отыр. Сарапшының айтуынша, қазірде қалдықтардың барлығын қалдық деп атауға болмайды. Себебі жалпы есеппен 10 пайыз ғана қалдық болып есептеледі. Ал қалған 90 пайызын қайта өңдеу керек. «Біз осы уақытқа дейін арасы 5-6 жылдың ішінде, мәселен Украинада «Жасыл» сенбілікке өз ынта-жігерлерімен шығатындардың санын 1 млн адамға жеткіздік. Мұндай мүмкіндікке Қазақстан да қол жеткізе алады. Осындай конференция ұйымдастыру арқылы тазалық мәселесін шешіп алуға зор мүмкіндік бар. Адам ең алдымен маңайының емес, өзінің басындағы қажетсіз артық ойларды тазартуы керек» дейді шетелдік сарапшы.

Бұл тұрғыда Қазақстанның экологиялық ұйымдар қауым­дас­тығының басқарма төрағасының орынбасары Елдос Абақанов өңделетін қоқысты полигондарға кіргізбей, қайта өңдеу турасында өздерінің нақты ұстанымдары бар екенін айтады. «Көзге көрін­бейтін де болар, бірақ қоқыс­ты өңдеу аймақтарда да көптеп жүргізіліп жатқанын атап өт­кім келеді. Бірнеше қалада қал­дық­тарды сұрыптау цехтары ашылған. Яғни цехтарда кез кел­ген қалдықты сұрыптап, қайта өңделетін қоқыстар бөлі­ніп шығады. Бұл қоқыс шикізат ретінде қайта өңдейтін зауыт­тарға жіберіледі. Ал қайта өң­дел­мейтін, мысалы органикалық қоқыстар полигондарға жібе­ріледі. Концепцияға байланысты 2030 жылға дейін Қазақстанда қайта өңделетін қоқыстың мөлшерін 30 пайызға жеткізу жос­парланып отыр», деді Е.Нұрболұлы.

Мирас АСАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

17.02.2019

Дәрігерлер балаларды көңілді бимен оятты

17.02.2019

Алакөл ауданында көпбалалы отбасыларға пәтер берілді

17.02.2019

Қазақстан дзюдошылары Еуропа кубогінен екі медаль жеңіп алды

17.02.2019

Жансель Дениз Turkish Open турнирінде жеңімпаз атанды

17.02.2019

Елена Круглыхина могулшылар алдындағы басты міндетті атады

17.02.2019

17 ақпанға арналған ауа райы болжамы

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

16.02.2019

Астана қаласы мен үш облыста ауа райына байланысты ескерту жарияланды

16.02.2019

Қарағандыда NASА кездесу өткізді

16.02.2019

БҚО-да көп балалы отбасылар мәселесін шешуге қосымша 500 млн теңге бөлінеді

16.02.2019

Қарағандыда полицияның 200 қызметкері волейбол ойнады

16.02.2019

Қарағанды облысында мектеп жабылып қалды

16.02.2019

Демалыс күндері боран соғып, жауын-шашын болады

16.02.2019

Оралда радиатор зауыты ашылады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу