Елімізде алғаш рет «жасыл» сенбілік өтеді

Ағымдағы жылдың 15 қыркүйегінде елімізде алғаш рет «жасыл» сенбілік өтеді. Оның ерекшелігі, тазалықшылардың қоқыстарды іріктеп жинайтындығында болып отыр. Бұл туралы Л.Н.Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінде өткен «Green Heroes» атты халықаралық конференцияда айтылды.  

Егемен Қазақстан
12.07.2018 4954
2

Грузия, Армения, Әзер­бай­жан, Өзбекстан, Ауғанстан, Моңғолия, Украина, Беларусь, Ресей Федерациясы, сонымен қатар Еуропа елдерінің қоғам қайраткерлері қатысқан келелі кеңес санкцияланбаған полигон­дармен күресу бойынша стра­тегиялық іс-қимыл жоспарын және Мемлекет басшы­сы Нұрсұлтан Назарбаев­тың «Жасыл» бастамаларын тал­қылауға, сондай-ақ планета­мызды тұрмыстық қалдықтардан тазалауға ниет білдірушілерді бірік­тіру мен тәжірибе алмас­тыруға бағытталды.

Қазақшалағанда «Жасыл қаһарман» деген мағына беретін жиында, сонымен қатар қоқыс қалдықтарын қайта өңдеу бойынша бірқатар мәселе пысықталып, аймақтарда өтетін «жасыл» сенбілікке жауапты адамдарды бекіту ісі қолға алынды. Алқалы жиынды «Жасыл» экономиканы қолдау және G-Global-ды дамыту» коалициясының басқарма төрайымы Салтанат Рақымбекова жүргізді.

«Green Heroes» халық­ара­лық конференциясы биыл 15 қыркүйекте Қазақстанда тұң­ғыш рет өтетін «Әлемдік тазарту күні» акциясына арналып отыр. Шара аясында алдымен акцияның еліміздегі аймақтардағы үйлестірушілері анықталмақ. Конференцияға қатысушы шетелдік қонақтардың айтуынша, бүгінге дейін акцияға 150 мемлекеттен 300 миллионға жуық адам қатысып отыр. Ша­раға қарапайым сенбілік сияқты емес, бүкіл халықты тарту көз­дел­ген. Әр азаматтың өз ауласын тазар­туы осы акцияға қатысқаны деп білеміз», дейді басқарма
тө­райымы.

Іс-шара негізінен Қазақ­стан­ның экологиялық ұйымдарының қауымдастығы, «Letts do it! Qazaq eli» үкіметтік емес ұйымы, «Lets do it! World» халықаралық қоғамдық қозғалысы, Жасыл экономиканы қолдау және G-Global-ды дамыту коалициясы, Өндірушілердің кеңейтілген міндеттемелері мен әлеуметтік маңызды бастамаларды дамыту қорымен бірлесіп өткізіліп отыр.

Қызу талқылауда сөз алған Эстония мемлекетінің Қазақстандағы төтенше және өкілетті елшісі Хейти Мяемеэ бұл әлем елдерінде бұрыннан бар тәжірибе екендігін тілге тиек етті. «Акция 10 жыл бұрын Эстонияда пайда болған. Ал Қазақстанда қоқыстарды іріктеп жинау тек тұрғын үйлердің ауласында ғана қолға алынған. Оның өзі тек Астана қаласында жүзеге асады. «Жасыл» сенбілік бұл игі бастаманың бұқаралық сипат алуына ықпал етеді» деді елші.

Елімізде бүгінгі таңда жиналған қоқыстың 7 пайызы ғана қайта өңделеді. Астанада бірінші рет өткізіліп жатқан «Green Heroes» халықаралық конференциясын ұйымдастырушылардың бірі, Қазақстанның экологиялық ұйымдар қауымдастығы басқарма төрағасының орынбасары Елдос Абақанов айтып өткендей, Еуропаның дамыған кейбір елдерінде қоқысты тіпті шикізат көзі ретінде пайдаланып жатқандығы белгілі. Яғни қоқысты өңдеу технологиясы жоғары дәрежеде жолға қойылған. «Қазақстанда да қоқысты өңдеу тәжірибесі жоқ деуге келмейді. Жалпы, бұл бағыттағы жұмыстың жақ­сы жүргізіліп жатқанын атап өт­кім келеді. Себебі бүгінде Қазақ­станда жалпы қоқыстың 7 пайызы қайта өңделеді. Осыдан бірнеше жыл бұрын бұл көрсеткіш 1-2 пайыз ғана болатын. Әрине бұл көлем жылдан-жылға өсіп келе жатқанын айту керек», дейді ол.

Елдос Нұрболұлының айтуынша, елімізде қоқыс өңдейтін компанияларды ынталандыру тетіктері біршама қарастырылған. «Ынталандыру тетіктерінің бірі – заңнамалық тұрғыда және экологиялық кодексте «роб» деген түсінік енгізілген. Арнайы ұйым да жұмыс жүргізіп жатыр. Бұл ұйым қоқысты қайта өңдейтін ұйымдарды қолдауға бағытталған. Яғни 1 кило пластик немесе шыны болсын, болмаса электр құрылғыларды қайта өңдеу болсын, бұл үшін мемлекет тарапынан қаражат берілетіндей тетіктер қарастырылған», деді басқарма төрағасының орынбасары.

Ал «Lets do it! World» халық­аралық қоғамдық қозғалы­сының Шығыс Еуропа және Орта­лық Азиядағы елшісі Юлия Мар­хельдің айтуынша, Украинада аталған тәжірибенің тетігі әлде­қашан іске қосылған. Қазіргі уақытта Қазақстандағы қоқыс по­лигондарына өңделмейтін қал­дықтарды ғана шығару – күн тәртібіндегі маңызды жұ­мыстардың бірі болып отыр. Сарапшының айтуынша, қазірде қалдықтардың барлығын қалдық деп атауға болмайды. Себебі жалпы есеппен 10 пайыз ғана қалдық болып есептеледі. Ал қалған 90 пайызын қайта өңдеу керек. «Біз осы уақытқа дейін арасы 5-6 жылдың ішінде, мәселен Украинада «Жасыл» сенбілікке өз ынта-жігерлерімен шығатындардың санын 1 млн адамға жеткіздік. Мұндай мүмкіндікке Қазақстан да қол жеткізе алады. Осындай конференция ұйымдастыру арқылы тазалық мәселесін шешіп алуға зор мүмкіндік бар. Адам ең алдымен маңайының емес, өзінің басындағы қажетсіз артық ойларды тазартуы керек» дейді шетелдік сарапшы.

Бұл тұрғыда Қазақстанның экологиялық ұйымдар қауым­дас­тығының басқарма төрағасының орынбасары Елдос Абақанов өңделетін қоқысты полигондарға кіргізбей, қайта өңдеу турасында өздерінің нақты ұстанымдары бар екенін айтады. «Көзге көрін­бейтін де болар, бірақ қоқыс­ты өңдеу аймақтарда да көптеп жүргізіліп жатқанын атап өт­кім келеді. Бірнеше қалада қал­дық­тарды сұрыптау цехтары ашылған. Яғни цехтарда кез кел­ген қалдықты сұрыптап, қайта өңделетін қоқыстар бөлі­ніп шығады. Бұл қоқыс шикізат ретінде қайта өңдейтін зауыт­тарға жіберіледі. Ал қайта өң­дел­мейтін, мысалы органикалық қоқыстар полигондарға жібе­ріледі. Концепцияға байланысты 2030 жылға дейін Қазақстанда қайта өңделетін қоқыстың мөлшерін 30 пайызға жеткізу жос­парланып отыр», деді Е.Нұрболұлы.

Мирас АСАН,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

Аналарға құрмет

23.09.2018

Абылай ханның қара жолы - солтүстік пен оңтүстікті байланыстырған ең төте жол

23.09.2018

Павлодарда «Ертіс» футбол клубының атауын латын қарпіне көшіру ұсынылды

23.09.2018

Фильмдер қашан түрлі-түске бояла бастады?

23.09.2018

Туған жерін сүйе алмаған, сүйе алар ма туған елін?

23.09.2018

Түркістанда халықаралық деңгейдегі инвестициялық және туристік форум өтеді

23.09.2018

Әдет қалыптастыру оңай ма?

23.09.2018

Тіл ықылассыз істі емес, періште көңілді ұнатады

23.09.2018

«Әкім Тарази шығармашылығының феномені» халықаралық ғылыми-практикалық конференциясы өтті

23.09.2018

Қостанайда екі полицей жол бойында әйелді ажалдан аман алып қалды

23.09.2018

Павлодарға Дүниежүзілік Украиндар конгресінің президенті Евгений Чолий келді

23.09.2018

Балалар Евровидениесінде еліміздің намысын Даниэла Төлешова қорғайтын болды

23.09.2018

Энтони Джошуа ресейлік боксшы Александр Поветкинді жеңді

23.09.2018

Астанада ТҚО объектілерді қорғаудың цифрлық басқару жүйесі ұсынылды

23.09.2018

Екібастұзда алғашқы STEM-зертханасы ашылды

23.09.2018

Маңғыстауда VI Халық спорты ойындары басталды

23.09.2018

Астаналықтар заң мәселесі бойынша тегін кеңес алды

23.09.2018

Ақтауда триатлоннан Қазақстан Кубогының финалы басталды

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу