Әлем чемпионы – Франция

21-мәрте ұйымдастырылған әлем чемпионаты өз мәресіне жетті. Бір ай бойы футбол аламаны қалың көрерменнің көзайымына айналды. Қызыққа батырған жаһандық жарыс күллі адамзат баласы үшін отыз күн ойын, қырық күн тойын өткізгендей әсер берді.

Егемен Қазақстан
17.07.2018 4041
2

Алатаудың баурайынан бір көте­рі­ліп төмен түскеніміз сол еді, Ресейдің астанасы Мәскеуге қондық. «Шереметьево» әуежайының алдына шыға салып, бұл жақтың футболмен тыныстап тұрғанын бірден байқадық. Жан-жақтың бәрінде футболшылардың суреті мен келген қонаққа жол көрсететін еріктілер. «Ресей жарысты ғаламат өткізіп жатыр» деген ақпараттың БАҚ бетінде жазылып жатқаны белгілі. Жаңалықтан көрген бір бө­лек, өз көзімізбен көргеніміз бір бө­лек қой. Расымен де, айтары жоқ, барлығы жоғары деңгейде ұйым­дас­тырылыпты. Футбол тойына кел­ген адамды құдаларындай күтіп жат­қан орыс халқын көріп, бас бармағымызбен баға бердік. 

Өткен ғасырда атағы дүркіреп, талай тарихи спорт жарыстарын өткерген «Лужники» қайта түлеп сала берген. Тіпті осы әлем чемпионатына арнайы салынған стадиондай ма дерсіз! 80 мың адамды сыйдырған алып кешен сегіз өзен түйіскен айдынды көлдей. Әлемнің әр қиырынан келгендер – мұхиттың арғы бетінен келген мексикалық та, дүниенің өзге қиырынан келген жапониялық та – бәрі осында. Осы футбол тойының нүкте қойылар сәтінде біз де, қазақтар да бармыз. Биыл айтпақшы, мундиаль тамашалауға 4,5 мың Қазақстан азаматы келіпті. Бұл бұрын-соңды болмаған ірі көрсеткіш. 

Ойын алдында Хорватияның тілеуін тілегендер көп екенін байқа­дық. Биылғы чемпионатта көрермен көз­айымына айналып, сенсацияның неше түрін жасаған шақпақ жейделілер соңғы күшін сарп етсе де Францияға терезесі тең қарсылық көрсетеді деп сендік. Плэй-оффта өткізген минуттарының көптігі сонша, қарсыласынан 1 ойынды артық ойнағандай екен. Басынан алмағайып матчтарды өткізген хорват футболшылары ештеңеге бас қатырмайтын, соңына дейін күресетін қайсар мінезді көрінді. Қақпасына гол жіберсе, шыбын шаққан құрлы болмай байырғы қалпынан еш танбайды. Бапкері Златко Даличтің де сабырлы бейнесі құраманың ойын мәнеріне зор әсер етіпті. 

Ойынның 18-минутында Марио Манд­жукич өз қақпасына гол со­ғып алды. Бұл әлем чемпионаттары фина­лының тарихындағы ең бірін­ші автогол. Осыған дейін өткен 20 финалда ешкім өз қақпасына гол соқ­паған екен. 28-минутта Иван Пери­шич таразы басын теңестіріп, қасымызда отырған Заг­ребтен келген жанкүйерлерді естен айырды. Бірақ бұл қуаныш не­бәрі 10-минутқа ғана созылды. Арген­ти­налық төреші Нестор Питана бейне­қай­талауға жүгініп, пенальти белгіледі. Бұл да футбол тарихында бірінші мәрте орын алған оқиға. Антуан Гризман 11 метрлік айып добынан мүлт кетпеді. 

2-таймның басында жігерленіп шыққан хорват ойыншылары тұс-тұстан шабуылға шықты. Франция қорғанып бақты. Реті келсе қарымта шабуыл жасап, арагідік бой көрсетіп тұрды. Соның бірі 59-минутта голға айналды. Поль Погба алдымен оң аяқпен соққы жасап еді, қорғаушы қайтарды. Қайтып келген допты сол аяғымен бағыттаған жартылай қорғаушы өзіне «оңды-солдың бәрі бір» екенін көрсетті. 3:1. 

Араға 6 минут салып жас шабуылшы Килиан Мбаппе таблодағы көрсеткішті 4:1 қылды. Әлі жиырмаға толмаған Мбаппе Пеледен кейінгі финалда гол соққан жас ойыншы атанды. Бұл Килианның біріншіліктегі 4-голы. Мамандардың айтуынша, бұғанасы қатпаған жас шабуылшы түбінде Мирослав Клозенің рекордын бұзуы ықтимал екен. Алғашқы чемпионатында 4 доп соқса, әлі талай мундиальдің сұрмергені атанар дестік. Клозе соққан 16 гол әзірге мұрты бұзылмай тұр. Ойын аяқталысымен бұл футболшы әлем чемпионатының «үздік жас ойыншысы» марапатын иеленді. Ал матчтың қорытынды нәтижесі 4:2-ні Марио Манджукич тіркеді. Қақпашының қателігін пайдаланған ардагер шабуылшының бұл голы хорват жанкүйерлерінің көңіліне демеу болды. Әрине финалда жеңілу оңай емес, дегенмен шақпақ жейделілердің жанкүйерлері бұл жеңіліске аса қатты қобалжи қоймады. Бірді-екілі фанаттың көзінен жас аққанын ғана көрдік. Әйтпесе Хорватия футболы үшін бұл негізінде үлкен олжа. 20 жыл бұрын жартылай финалға шық­қа­нын айтып шаршаған ел, жаңа белес­ті бағындырды. Финалға шықты. Ендігі меже – бұдан бір саты жоғары көте­рі­лу. Яғни чемпиондық атаққа қол созу. 

Ал Франция ше? Франция болса кезекті чемпиондығына қол жеткізді. Олар да тура 20 жыл бұрын чемпион атанған. Арасында бір рет финалда ойнады. Құрама бапкері Дидье Дешам енді аңыз адамдардың қатарына кірді. Футболшы болып та, бапкер болып та әлем чемпионы атанған адам мына Жер шарында екеу ғана еді. Енді бразилиялық Марио Загалло мен неміс Франц Беккебауэрдің қатарына Дешам да келіп жайғаса кетті. 

Ақтық матчтан кейін «Луж­ни­кидің» төменгі қабатында баспасөз мәслихаты өтті. Қаумалаған журнал­истердің арасынан Дешамды жа­қын тұстан көрдік. Бет-әлпетінде сәл ғана болар-болмас қуаныштың ра­йы сезіледі. Дүние футболының тари­хына аты еніп, күллі Франция жұрт­шы­лығына ұмытылмас мереке сыйлаған бапкердің осыншама сыр білдірмей, сабырлы келгеніне таңданбасқа ша­ра жоқ. Міне, ұлы істерді осындай қара­пайым адамдар үндемей бітіретіні рас екен-ау. 

Ғалым СҮЛЕЙМЕН,
«Егемен Қазақстан»

Мәскеу, 
​​​​​​​Ресей

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу