«Айнадай ізің қалды жарқыраған»

Бүкіл қазақ халқы азалы күйде. Еліміздің айбынын асқақататып, көк туымызды көкте желбіретіп жүрген дарабоз спортшы, мәнерлеп сырғанаудан Сочи олимпиадасының қола жүлдегері, Азия ойындарының чемпионы Денис Теннің қапияда қаза табуы қалың елдің қабырғасын қайыстырды. 

Егемен Қазақстан
23.07.2018 8293
2

Жоқтау айтқан жұрттың жүрегі тыншу табар емес. Айнадай айдында сынаптай сырғып өте шыққан өміріңдегі жетістігіңді жіпке тізіп қана көлкіген көз жасын сығып, көңілін алдарқатқан болады. Денис Теннің еліне бергенінен берері, әлі де еңсерер белесі көп еді. Өкінішке қарай,  Алматы қаласының қақ ортасында қаныпезерлердің  қолынан қапыда қаза тапты. Ажалға араша түскен дәрігерлер барын салып баққанмен, саңлақтың өмірін сақтап қала алмады. Қазақтың ұранына, ұлттың ұланына айналған ұлы спортшы қамшының сабындай ғұмырында атын күллі әлемге әйгілеп кетті. Қазақстан спорты тарихында мәнерлеп сырғанаудан халықаралық додаларда бұған дейін оза шауып, олжа салған  ешкім болған жоқ. Денис - жеңіс тұғырынан түспеген сайыпқыран еді.

Текті туған Тен - халықаралық дәрежедегі спорт шебері. Ол 2010 жылы Канаданың Ванкувер қаласында өткен ХХІ қысқы Олимпиада ойындарында өнер көрсетіп, мәнерлеп сырғанаудан финалдық кезеңге өткен Қазақстанның тұңғыш спортшысы. 2013 жылы әлем чемпионатының күміс жүлдегері атанды. 2014 жылғы қысқы Олимпиада ойындарында және 2015 жылғы жаһандық жарыста қола медальға қол жеткізді. Мәнерлеп сырғанаудан төрт құрлық додасының, VII қысқы Азия ойындарының және Қазақстанның үш дүркін чемпионы. Халықаралық конькишілер қауымдастығы рейтингінде үздік үштікті түйіндеді.

Біртуар спорт шебері "Денис және оның достары" деп аталған дәстүрлі ғаламат шоуын биыл төртінші мәрте өткізіп, Астананың 20 жылдық мерейтойына арнады. Тамаша қойылым көрсетуге Ресей, Франция, АҚШ, Канада, Қытай мен Жапониядан мәнерлеп сырғанаудың жұмыр жердегі жұлдыздары келді. «Барыс Аренадағы» керемет кеште ол ерекше ерік-жігер, тың серпінмен өнер көрсетті. Бұл оның мұз айдындағы еркін самғаған ең соңғы сәті екен.

Иә, оның жарақаты жанына батса да, ел намысы үшін додаларда дара  шапқан шағы көп. Өзімді алмастыратын сырғанаушы болса екен деумен есіл ер арманда кетті. Осы олқылықтың орынын толтыру үшін өзімен өкшелес өрендерге бар өнерін үйретіп баққан Денис 2010 жылы шеберлік сыныбын өткізуді бастаған болатын. Бала шақтан балаң арман алға жетектеген албырт жастар арасынан әлемдік додаларда әнұранымызды әуелетіп, алғы шептен көрінетін шеберлер шығатынына кәміл сенетін. Әттең, мезгілсіз ажал межеге жеткізбей, қағілез қара бала қапыда мерт болды.

Барша Қазақстан халқына ортақ қайғылы қазаға қабырғасы қайысып, азалы ой толғаған торғайлық ақын Саят Әбеннің өлеңі өлімге өзегі өртенген жұрттың өксігін жеткізіп тұрғандай:

Өткінші өмір дейтін майданда бұл,

Соғарын кім біледі қайдан дауыл?!

Көліктің айнасы үшін ажал құшты,

Қазақтың айнасына айналған ұл.

 

Еріксіз көзімізге жас келеді,

Еліме арналатын басты өнері.

Мәңгілік қош айтысты өмірменен,

Мәнерлеп сырғанаудың хас шебері.

 

Айнадай айдында айқын із қалдырған алтын асықтай ұл шарыққа ұстаған шарболаттай лыпып тұрушы еді. Жасындай жарқ еткен жас ғұмыр небәрі жиырма бесінде қыршынынан қиылды. «Жазмыштан озмыш жоқ». Ел боп еңіреп, жұрт боп жоқтасақ та мұздағы мұзбалақтың орыны ойсырап тұрары өкінішті! Жарқын бейнең жасампаз халқымыздың жадында жатталып, санасында сақталып қалары хақ. Сенің биік тұғырдағы тұма бұлақтай тұнық тұлғаң өзіңе қарап бой түзеген болашақ чемпиондар үшін бойтұмар болары сөзсіз. Десек те... Денис... жеңіс жолына жетелеген жеткіншектер ұлтымызды ұлықтайтын ұлы мұратыңа жеткізері Айдан анық!

 

Аспан бұлтсыз болмайды,

Бұлтты жарып Күн шығар!

Айдынға өрнек салатын

Қазақтан сендей ұл шығар!

 

.... Бақұл бол, қазақтың Денисі!

 

Амангүл Ермекқызы,

Серік Әбдуәлі,

«Қазақ радиолары» ЖШС ұжымы атынан

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

13.11.2018

Egemen Qazaqstan алғашқылардың бірі болып Chartbeat құралын пайдаланады

13.11.2018

Жаңақорған ауданында 116 бас қой белгісіз аурудан қырылып қалды

13.11.2018

Қызылордада қауіпті аймақтар анықталып, даярлық мәселелері күшейтілді

13.11.2018

Ақтөбеде жоғары жылдамдықтағы интернет желісі ұлғаяды

13.11.2018

Елбасы Астана клубының төртінші отырысына қатысты

13.11.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ауғанстан Республикасының бұрынғы президенті Хамид Карзаймен кездесті

13.11.2018

«Айша бибі» мен «Ақыртас» әлемдегі ерекше туристік нысандардың тізіміне енді

13.11.2018

Павлодарда Португалиялық профессор студенттерге дәріс беріп жүр

13.11.2018

Т.Сүлейменов ел өңірлеріндегі жылу бағасының әртүрлілігін түсіндірді

13.11.2018

Тайваньда таеквондодан Президент кубогі додасы аяқталды

13.11.2018

Елордалықтар 14 қарашада жалпыхалықтық диктант жазуға қатысады

13.11.2018

Үкіметте 10 айдағы әлеуметтік-экономикалық даму қорытындылары қаралды

13.11.2018

Б.Сағынтаев өңірлердегі халықтың нақты табысының көрсеткіштеріне ерекше көңіл бөлуді тапсырды

13.11.2018

Тұрмыстық қатты қалдықтар адамдардың қажетіне жарай бастады

13.11.2018

Шымкентте 5 000 000 теңгеге бағаланған көгершін көрмеге қойылды

13.11.2018

Қызылорда облысында газ құбыры құрылысы басталады

13.11.2018

Елбасы Еуропалық комиссияның бұрынғы төрағасы Жозе Мануэль Баррозумен кездесті

13.11.2018

Венгрияда синхронды жүзуден жасөспірімдер құрамасы бірінші орынды иеленді

13.11.2018

Тарифтерді көтерген монополистер заң алдында жауап береді

13.11.2018

Алматыда мектеп оқушылары арасында шешендік өнер байқауы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Zaman talqysyndaǵy qazaq

Feısbýktegi paraqshamdy ashyp qaraımyn da oılanamyn. Feısbýkti men ádette merzimdik buqaralyq aqparat quraldarynyń nazarynan tys qalǵan oqıǵalar men jańalyqtardy jáne oǵan degen qoǵamnyń kózqarasyn bilý úshin ashamyn. Meniń paraqshamda úsh jarym myńnan astam jazylýshym bar. Olardyń 95 paıyzdan astamy – qazaqtar.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу