Аң-құсымызға да абай болайықшы...

Сайын даланың самалымен жарысқан киік атау­лы қырылып қалыпты. Көр­ген жанның жүрегі шемен болып кетсе де, шерге булы­ғып, дір ете түсетіндігі дау­­­сыз. Мойнын астына ала­­ ома­қаса құлап біреуі жа­тыр, енді біреуі жер сүзе жығылған. Көз жанары жетер жердің барлығы дер­лік өлген киіктің денесі. Оқиға Егіндікөл мен Жар­қайың аудандарының аума­ғында орын алған. Таби­ғатқа көрсетілген та­ғы­лық жайлы әңгімелеген құ­қық қор­­ғаушылар сипат­­тауға тіл жетпейтін осын­дай қаныпезерлікті кім жаса­ғандығын айтып берді.

Егемен Қазақстан
24.07.2018 4049
2

Негізі браконьерлер тобы төрт адам­нан тұрған. Біреуі Атбасар қаласының еш жерде жұмыс істемейтін тұрғыны.  Із кесушілер браконьердің аяқ астынан байып кетуінен секем алғанға ұқсайды. Ешқандай табысы болмаса да су­ жаңа «Джип» автомашинасын сатып алыпты. Қылмыстық оқи­ғаны зерттей келе, кінәлілер табыл­ған. Сөйтсе олар киік мүйі­зін сатып  кәсіп еткендер екен. Соң­ғы жылдары бірнеше мәр­те киік байғұс қырғын болыпты. Таби­ғаттың да, адал аңды аяуды білмейтін адамның да тақсыреті тағы жануарға батып тұр.  

Осы бір көріністі көрген соң өңірдегі ахуалды білмек бо­лып, облыстық орман және жануарлар әлемі шаруашылығы аумақ­тық инспекциясының басшысы Айдар Дарбаевқа жолыққан болатынбыз.

– Облыстағы аңшылық аума­ғы­ның жалпы көлемі 12,2 мил­лион гектарды құрайды. Осын­шама алқапта 129 аңшылық шаруа­шылығы ұйымдастырылған. Іс жол­ға қойылған жердегі жағдай жақсы. Дегенмен, браконьерлер тарапынан қауіп те бар. Қамсыз емеспіз, – дейді инспекция басшысы Арман Хауезұлы, – үстіміздегі жылдың өзінде ға­на жедел профилактикалық іс-шаралар өткізілді. Осы мақсатта 515 мәрте рейд ұйымдастырылды. Осынд­ай жұмыстың нәтижесінде 204 заң бұзушылық анықталды. Оның 15-і аң аулау қағидасын бұзғандар, 42 заң бұзушылық орман және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда орын алып отыр. Сондай-ақ 147 рет балық аулау және балық қорын қорғау қағидаларын бұзғандар анық­талды. Заң бұзушыларға 2347,7 мың теңге көлемінде айыппұл салынды. Олардың қолдарындағы кейбір құрал-жабдықтар тәр­кіленді.

Инспекция облыстың әкім­ші­лік шекарасындағы барлық балық шаруашылығын, сон­дай-ақ мем­лекеттік табиғи қорық­тарды, жануарлар дүниесін қорғап, өсімін молайту, пай­далану барысында бақылау функ­цияларының дұрыс жүзеге асырылуын қадағалайды. Әйтсе де, кейбір оңай олжа тап­қысы келетіндердің аңсары әлі де ұш­қан құс пен жүгірген аңға ауып тұр. Әсіресе, сирек кездесетін және құрып кету қаупі төніп тұр­ған аңдардың обалына да қара­майтындары бар. Міне, осындай браконьерлердің үстінен екі қылмыстық іс қозғалып, жануарлар әлеміне келтірілген залалы үшін 35 894 625 теңге айыппұл салынған. Зеренді ауданына қа­расты Тупеловка аңшылық шаруашылығының аумағында заңсыз үш бірдей қабанды атып алғаны үшін 2 705 625 теңге айып тартылған. Зеренді аудандық ішкі істер бөлімінің қызметкерлері жедел әрекет етіп, қабан атқан кінәлі адамдарды іле анықтап, жауапқа тартқан. Қабанды айтасыз, өте сирек кездесетін сұңқарлар пайдакүнемдердің кесі­рінен азайып барады. Мәсе­лен, 2018 жылдың 14 мамырында Астана қаласының халықаралық әуежайы арқылы 23 сұңқарды заңсыз әкетіп бара жатқандар қолға түскен. Былтыр да мұндай оқыс оқиғалар орын алғандығын жа­сыруға болмас. 2017 жылы Атбасар ауданының аумағында 11 қабанды оққа байлап,  заңсыз аң аулаған Көкшетау қаласының тұрғындары ұсталды. Олардың біреуін үш жылға дейін аң аулау құқығынан айырса, екіншісіне бес жыл бойы бас бостандығына шектеу қойылды. Шынын айту керек, қазір мұздай қаруланған браконьерлермен күресу де оңайға соқпай тұр екен. Қыста олар моторлы шаналарға мінеді, жазда тақымдарында шетелдік жүйрік автомашиналар. Әйтсе де инспекция қызметкерлері өз міндеттеріне орай әбжілдік танытып, қолға түсірген бра­коньерлердің техникалары­ тәркіленген. Сөйтіп қарда жү­­ре­­тін техника мемлекеттік жеке­шелендіру арқылы «Қорғал­жын» мемлекеттік табиғи қорық­тың балан­сына беріліпті. Заң бұзу­шы­ларға 23 143 800 теңге айып­пұл салынған.

Байқал БАЙӘДІЛ,

«Егемен Қазақстан»

Ақмола облысы

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.10.2018

Журналист Джамаль Хашагджиді өлтірген арабтар екені белгілі болды

20.10.2018

Нұрсұлтан Назарбаев Ресей және Өзбекстан басшыларымен кездесті

20.10.2018

Үндістандағы пойыз апатынан зардап шеккендер арасында қазақстандықтар жоқ

20.10.2018

Қостанай облысында 750 мың теңге пара алған аудан прокуроры ұсталды

20.10.2018

Маңғыстау облысының кәсіпкерлер палатасында  семинар өтті

20.10.2018

Данияр Елеусінов АҚШ-та салмақ өлшеу рәсімінен өтті

20.10.2018

Мектеп туризмі отансүйгіштікке бастайды

20.10.2018

Павлодарда ТҮРКСОЙ жастар камералық хоры өнер көрсетті

20.10.2018

Ақтауда ана мен бала орталығы ашылады

20.10.2018

Сенаторлар Батыс Қазақстан облысын аралады

20.10.2018

Маңғыстау облысына ирандық делегация келді

20.10.2018

Қазақстан 2019 жылы медициналық қызметтерді көрсетудің электронды форматына толық көшеді

20.10.2018

Ғылыми-әдеби интеграция артып келеді

20.10.2018

Сыр елінде тұңғыш рет «Қорқыт. Қобыз» атты республикалық байқау өтті

20.10.2018

Кандагарда парламенттік сайлау кейінге қалдырылды

20.10.2018

Маңғыстау облысында өрт сөндірушілерге арналған ескерткіш ашылды

20.10.2018

Тіл меңгерудің өзекті мәселелері талқыланды

20.10.2018

Қызылордада  «Жолда қабылдау» акциясы өтті

20.10.2018

Сенат депутаттары Алматыдағы көпір құрылысы зауытын аралады

20.10.2018

Түрік технологы сүт өндірудің тың әдісін үйретті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Ádep pen ádet

Jýyrda Almaty qalasyna jolymyz túsip, taǵylymy mol tamasha toıǵa qatystyq. Taý shatqalyna aqshańqan shatyr tigip, qudalaryn taǵatsyzdana kútip turǵan almatylyqtardyń ónegeli isine kóz toıyp, kóńil marqaıady. Biz toıly aýylǵa qudalar kelmeı turyp barǵan edik. Qyzyq ıelerimen burynnan tanyspyz. Arǵy túbi Arqanyń qazaqtary. Ultymyzdyń qadym zamandardan beri kele jatqan salt-dástúri, tartý-taralǵysy, jón-joralǵysy yqylym josynymen úılestirilgen toıdyń erekshe bolatyny sezilip tur.

Құрманәлі Қалмахан,

О́zge elde sultan bolǵansha...

Áı, qaıdam... О́zge elde sultan bolý qazir qıyn-aý. Sebebi óz eliniń Sultandary turǵanda shetten kelgen «bótenderdi» kim jaqtyra qoıar dersiz?! Soǵan qaramastan túrli sebeptermen shetel aýyp, «jumaq» araldaryn izdeýge bel býǵandar qarasy azaımaı tur.

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Urpaq azsa – ultqa qater

J.Aımaýytov pen M.Áýezov keıbir qazaq mineziniń minin, sol mindi kórip ósken balanyń jamandyqqa salynatynyn 1917 jyly «Alash» gazetinde jarıalaǵan maqalasynda: «Ultym», – dep oqyp shyqqandar halyq arasyna kelse, qaraıa bastaıdy» dep, artynan: «Saıyp kelgende, qazaqta qalyp turǵan ózgeshe minezder: tili aıtqandy qoly qylmaıtyn – turaqsyzdyq, uıymsyzdyq, basynan aspaıtyn – ózimshildik, ezdik» depti. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Megapolıster múmkindigi

Elbasy «Qazaqstandyqtardyń ál-aýqatynyń ósýi: tabys pen turmys sapasyn arttyrý» atty jańa Joldaýynda elimizdiń aýmaqtyq damýyna jańa tásilder engizýdi qamtamasyz etý qajet ekendigin aıta kele: «Búginde jetekshi elderdiń ekonomıkasy kóbine jahandyq qalalar nemese megapolıster arqyly tanylady.

Жолдыбай БАЗАР, «Егемен Қазақстан»

Izgilikke shaqyrý iriliktiń belgisi

Bıylǵy 10-11 qazan kúnderi Astanada ótken Álemdik jáne dástúrli dinder kóshbasshylarynyń dástúrli siezi óziniń halyqaralyq aýqymdaǵy asa mańyzdy únqatysý alańy ekenin taǵy bir ret dáleldedi.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу