Тиін мен тиын

Сюрреалистер сара жолын сал­ған инсталляция туындылары бұл күнде қалалардың өзіндік эсте­ти­калық ерекшелігі мен көрікті кел­бетін қалыптастырудың құралына айналғаны мәлім. Көптеген көркем шығар­машылық өкілдерінің кеңістікке арналған композициялық инсталляциялары қазақстандық қалаларда да орнатыла бастады. 

Егемен Қазақстан
26.07.2018 141
3

Таяуда Алматы шаһарының ортасында алып тиіннің мүсіні пайда болды. Нәзік қолына қызыл алма ұстап тұрған тиінді бейнелеген туынды қаланың қақ ортасындағы «Атакент» кешенінің алдынан орын тепкені, биіктігінің төрт қабатты үймен бірдейлігі, 15 тонна темір, 3 тонна ағаш пен 3 тонна сабан жұмсалғаны бірқатар баспасөзде жарияланды. Алайда аталған тиінге арналған инсталляция қоғам арасында қызу талқыға түсті. Алатау шыңдарының етегіндегі шаншыла біткен қарағай нуы мен Алматыдай алып мегаполис саябақтарының сәніне айналған сүйкімді тиіннің сүйкімсіз болуы неліктен деген сауал туады.

Қалың елді ең алдымен қапаландырғаны – мүсіннің уақытша мерзімге қойылғандығы болса, екіншіден, маусым өткен соң лау ете қалатын қураған қу сабаннан соғылған мүсінге 23 миллион теңгенің жұмсалуы деуге болады. Қала әкімдігіне «креативті» идеясын бұлдай білген FUNK креативті агенттігінің жетекшісі Майра Измайлова бұл қаражаттың көп емес екендігін айтқанымен, қазақстандық қо­ғамды қынжылтқан жоба беделді халық­аралық баспасөз беттеріне де арқау болды. Оның ішінде британдық BBC News, The Times, американдық New York Post, FOX News сияқты белді ақпарат құралдары бар. Осылайша, арт-нысан айдай әлемге Алматының атағын шығарды.

PR мамандары қаралаудың өзі де жарнама болғандықтан, бұл мүсінге жұмсалған қаражат өзін өзі ақтады дейді. Ал қазақстандықтардың әлеуметтік желі­дегі ащы пікірлері мен уытты әзілдерін жарнама компаниялары да пайдаланып қалуға тырысуда. Олар өз өнімдерін алып тиіннің аясындағы безендірулермен бере бастағанын байқауға болады.

Арада көп уақыт өтпей Алматы облысы Қарасай ауданының Алмалыбақ ауылында Өсімдік қорғау және карантин институтының қызметкерлері мен Қазақ ұлттық аграрлық университетінің студенттері де дәл осы іспетті мүсіннің көшірмесін жасап шықты. Көлемі сәл кішкене болғанымен орындалу технология­сы ұқсас. Әрине, бұл тиіннің тиыны туралы ресми ақпарат хабарланған жоқ. Бірақ алматылық тиіннің қаржысындай қаражат жұмсалмағаны аян. Десе де, Алматыдағы алып тиінге материалдық шығыннан гөрі идея мен беделге жұмсалған шығын артығырақ болуы әбден мүмкін. Өйткені жоба авторлығы британдық танымал суретші Алекс Ринслерге тиесілі. Ал оның осы іспетті уақытша туындылары әлемнің ірі мегаполистерінде қойылып жүр. Уақытша демекші, жоба жетекшілері егер сұраныс болса, мүсін авторымен келісімшартты ұзарту арқылы алып тиіннің «өмірін» де ұзартуға болады деген уәж айтып отыр...

Әрине 23 миллион теңге қарапайым қала тұрғыны үшін қомақты қаржы. Тіпті қаладағы қос баспананың құны екенін ескерсек, бір пәтерді 20 жылға не­сиемен сатып алатын қала халқының қыжылын түсінуге болады. Сондықтан шаһардың туристік тартымдылығын арттыру мақсатындағы кез келген арт-жоба маусымдық болмауы тиіс. Жергілікті аң-құсты бейнелегеннің өзінде қоладан құйылса ескерткіш ретінде ел игілігіне ұзақ қызмет етері анық.

Сондай-ақ қала келбетін ашуда ұлттық құндылықтарды алға шығарған абзал. Айталық, таяуда Елбасының Жарлығымен Ұлттық домбыра күні белгіленді. Ал Алматыда талай дәулескер күйшілер өмір сүрді. Әйгілі Нұрғиса Тілендиевтің ұлттық мұраға айналған сылқым да сырлы күйлері жетерлік. Мәселен «Аққу» күйін алайық. Ұлттық домбыра күні аясында осы күйге әлгі 23 миллион теңгеге ғажап ескерткіш тұрғызуға болады ғой. Алматыға домбыраның алып ескерткіші де артық болмас еді. Ар жағында Алатау асқақтап тұрғанда, заманауи технологиялар арқылы менмұндалаған алып домбыраның шанағынан күй төгіліп тұрса, оны жасауға мүсіншілеріміздің деңгейі де, шеберлігі де жетеді. Бұл қалаға ұлттық реңк береді әрі отандық сәулетшілерге де қолдау. Сондықтан шаһар басшылығы қоғамның әр талқысынан қорытынды шығара білсе, қанеки. Бұл да мәдениет. Қала қазынасы бөлген қаражаттың мақсатты түрде жұмсалуына қоғамдық ой-пікір өріс алған тұста ресми жауап айту мәдениеті өте қажет. Өйткені «Халық айтса қалт айтпайды» деген сөз бар.

Қалай болғанда да аты шулы «қонақжай» тиіннің қасында суретке түсушілер легі толастар емес. Алайда табиғаттың тиіні ініне кіргенде Алматының алып тиіні көзден бұлбұл ұшатыны өкінтеді.

Думан АНАШ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.11.2018

Мәулен Әшімбаев ауыл шаруашылығы қызметкерлерін кәсіби мерекелерімен құттықтады

18.11.2018

Элизабет Тұрсынбаева Мәскеудегі турнирде үздік алтылыққа енді

18.11.2018

Қызылорда облысында МЖӘ бойынша екі спорт кешені ашылды

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу