Емле ережесі екшеледі

Жуырда Мәдениет және спорт министрлігі Тілдерді дамыту және қо­ғам­дық-саяси жұмыс комитеті Шай­сұлтан Шаяхметов атындағы «Тіл-Қазына» ұлттық ғылыми-прак­ти­ка­лық орталығымен бірлесіп, Бурабай бау­райындағы «Балдәурен» оқу-сауық­ты­ру орталығында демалып жатқан екі жүз­ден астам оқушы­ның қатысуымен қа­зақ тілінің латын графикасына не­гіз­­делген жаңа емле ережелерінің қа­нат­­қақты жобасын алғашқы сынама­дан өткізді. 

Егемен Қазақстан
27.07.2018 7862
2

Басты мақсат – жаңа емле ережелерін дай­ын­дау барысында егжей-тегжейлі ақыл­даса отырып, қо­ғамдық пікірді зерттеу.

Ережеге сәйкес сынамаға оқушылар өздеріне қойылған алты сұраққа жауап беруге тиіс болды. Ұзын-ырғасы алты бет­­тік жинақтың алғашқы парағына сы­­нақ тапсырушы туралы мәліметтер тол­­тырылады. Екінші, үшінші бетке ла­тын әріптерімен таңбаланған сөзд­е­р­дің дұрыс нұсқасын таңдау, кириллицамен жазылған сөздердің дұрыс және ыңғайлы нұсқаларын латын әріп­терімен жазып шығулары керек. Соң­ғы беттерде оқушылар өздерінің ұсы­ныстарын білдіреді. Бұл арада ұйым­дастырушылар осы сынақ арқылы қазақ тіліндегі төл, кірме және шетел сөздерін латын әліпбиімен таңбалаған кезде туындауы мүмкін кедергілер мен кемшіліктерді сараптамақ.

– Алғашқы сынама оқушылардан бас­талып отыр. Алдағы уақытта бар­лық сала қызметкерлерін қаты­с­ты­ра­тын боламыз. Сынама нәти­же­сінде алынған статистикалық, сапал­ық мәліметтер емле ережелерінің жал­пы­­ха­лықтық қолдауға ие нұсқасын әзір­­леуге септігін тигізеді, – деді тіл­ші­лермен тілдескен сәтінде «Тіл – Қазына» ұлттық ғылыми-практикалық орта­лығының атқарушы директоры Ербол Тілешов.

Шараға белгілі қоғам қайраткерлері мен тіл мамандары қатысты.

Байқал БАЙӘДІЛ,
«Егемен Қазақстан» 

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.11.2018

Б.Сағынтаев энергия үнемдеу жобалары бойынша инвесторлармен жұмысты жандандыруды тапсырды

19.11.2018

Энергия үнемдеу жобаларын іске асырудан түсетін жыл сайынғы үнем 3,5 млрд теңгені құрайды

19.11.2018

Үкіметте «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының іске асырылу барысы қаралды

19.11.2018

Жыл басынан бері қазақстандық және шетел әуе тасымалдаушылары 13 жаңа бағытты ашты

19.11.2018

QazaqGeography съезі ұйымның жаңа кеңсесінде өтті

19.11.2018

Қазақстандық делегация Дүниежүзілік төзімділік саммитіне қатысты

19.11.2018

Дін саласының жағдайы туралы баяндаманың қорытындысы жарияланды

19.11.2018

Мемлекеттік басқару академиясы қазақстандық тәжірибені тарату орталығына айналды

19.11.2018

Алматыда ХІV Халықаралық Шәкен Айманов кинофестивалі ашылды

19.11.2018

Алматыда көлік апатынан 10 айда 114 адам ажал құшқан

19.11.2018

Жыр алыбы Жамбылдың өмірі сахналанды

19.11.2018

Павлодарда биыл 349 жол-көлік оқиғасы орын алған

19.11.2018

Абылайхан ЖҮСІПОВ: Токио туралы айтуға әлі ерте...

19.11.2018

Елбасы Шавкат Мирзиёевпен телефон арқылы сөйлесті

19.11.2018

Бай болсаң халқыңа пайдаң тисін

19.11.2018

Түркістанда халықаралық ғылыми-теориялық конференция өтті

19.11.2018

Маңғыстауда «Адал ұрпақ» ерікті мектеп клубтарының облыстық слеті өтті

19.11.2018

Маңғыстауда өткен тарихи турнир өз мәресіне жетті

19.11.2018

Энергия үнемдеу бойынша Қазақстан 32-ші орында

19.11.2018

Көкшетауда жылу ақысы арзандайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(1)

Nurlan (28.08.2018 17:52:38)

Соңғы бекітілген әліпбидің олқы тұстары өте көп, оны латынға өтпес бұрын дұрыстап алмасақ, қазақ тілін қадырсыз күйге түсіруі әбден мүмкін. Латын әріптері қазақ тілін таңбалауға жетпейді деп қойып, одан үш әріпті алып тастағандарыңыз қызық, ал ‹У› дыбысы үшін дайын ‹У› әрібі тұрса, оны шығарып тастап, крилистиядағы ‹У› әрібін төбесіне апостроф қойып, сүйреп әкелгендеріңізді мүлдем түсінбедік. Әйтеу соңы қайырлы болсын ! ! ! әліпби жасаумен Ахмет байтұрсын ұлы атындағы тіл білімі институтындағы әлімқан аға бастаған ғалымдар айналысып, Шайсұлтан Шаяхметов атындағы орталық тек соны жалпыластыруға ғана жауапты болса жарар еді. . .

Пікір қосу