Қанағатшыл қария

1970-ші жылдардың аяғы... Заяат Мәлікұлы деген қария Моңғол елінің Қобда аймағында дүниеден өтті. Ақсақал бес тіл бі­летін сұңғыла, шариғат жолын ұс­танған, оқығаны мен тоқы­ға­­ны көп кісі еді. 

Егемен Қазақстан
03.08.2018 3838
2

Қазақ тілін айт­пағанда, орысша, қытайша, моң­ғолша, ұйғырша емін-еркін сөй­лейтін. Марқұмның туған же­рі – қазіргі Шыңжан өлкесіне қа­рас­ты Жемсары-Шонж маңы. 1930-1940 жылдардың аласапыра­нын­да Қобда бетіне өтіп кеткен екен де, анасы қалып қой­ып­ты. 

Жат елге табаны тиген алғаш­қы жылдары Зәкең «Ақкөл» дей­тін Ресеймен шекаралас сау­да бекетінде орыс кәсіпкерлері аш­қан жүн жуатын көшпелі фаб­рикада жұмыс істеп, тіл үй­рен­ген. Шамамен 1945-1946 жыл­дары Тақай Тәпбайқызы дей­тін апа­мыз екеуі Ақкөлде ша­ңы­рақ көтеріпті. Осы зайыбынан ту­ған үрім-бұтағы қазір түгелдей Қазақстанда өмір сүріп жатыр.   

Ақсақалдың 100 жасқа толу құрметіне орай елдің басшысы Ю.Цеденбал арнайы құттықтау жол­дап, республикалық арда­гер­­лер кеңесінің төрағасы Жам­бы­ның Жәмияны дейтін ге­не­ралды жі­бе­ріп, сый-сияпат көр­­сетеді. Мы­на фотодағы кө­рі­ніс дәл сол сәт­тен түсірілген.  

Осы кездесу барысында генерал: «Ақсақал, қанша мөл­шер­де зейнетақы аласыз?» деп сұ­рапты. Сөйтсе, Заяат ата еш­қа­шан зейнетақы алып көр­меп­ті. Себебін сұраса қария: – Терім сіңбеген арам ақшаны қа­­лай алам, – деп жауап берген. Жо­лау­шы генерал аттанар ал­­дын­­да аймақ басшыларына еске­р­тіп, қарияға зейнетақы тағайындап беруді тапсырады.

Содан үкімет адамдары келіп: «Зейнатақы арам ақша емес, жа­сыңызда істеген еңбегіңіздің өтеуі» десе, ақсақал одан әрі шыр-пыр болып: «Ойбай-ау, ол кез­де істеген еңбегім үшін ай­лық алдым емес пе!» деп бет қа­рат­папты. 

Амалы қалмаған бастықтар мән-жайды таныстыру үшін тап­сырма берген генералға хабар­ласады. Осылай да, осылай, ақсақал ақша алмай жатыр. Со­дан Зәкеңе генералдың өзі сөй­лесіп, жағдайға қаныққан соң «қарияны қинамаңдар» деп ор­та­лықтан ол кісіге арнайы сый­лық жібертеді. Генералдың іл­ти­па­тына риза болған Заяат қария оған  «қарағым, сен де менің жасыма кел», деп батасын беріпті. Құдайдың құдіреті, бата алған  Жамия генерал 2007 жылы 100-ге қараған шағында дүниеден өтті. 

Бертінде естідік, Заяат ата­мыздың анасы да көп жасап Турфан өлкесінде өмірден өтіп­ті. Марқұм өмір бойы «бір кү­ні келер» деп ұлын күтіпті. Күн­де ұйық­тар алдында пештің көмей­іне отын толтырып, үстіне су то­лы шәугім асып қояды екен. «Ұлым шөлдеп келетін шығар, дай­ын тұрсын» деп. Ол, ол ма, кей­уана егер де біреу-міреу «ба­лаң келді, сүйінші!» десе, ұя­лып қалмайын деп, қақтаған ақ кү­містің шетін тесіп, оған жіп өт­кі­з­іп мойнына іліп жүреді екен. Мақ­саты – сүйінші сұраған адамға бер­мек. Бейбақ ана дүниеден өте­рінде күмісті өзімен бірге қо­са жерлеуді өтініпті. О дүниеге бар­ғанда  ұлыма ұшырасармын де­ген үміті шығар... 

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.01.2019

Франциядан Англияға бет алған ұшақ Ла-Манш бұғазында жоғалып кетті

22.01.2019

Жастар жылының логотипі бекітілді

22.01.2019

Жол азабына ұшырағандарға шекарашылар көмекке келді

22.01.2019

Р.Бекетаев: мемлекеттік сатып алуларға қатысу үшін салық төлеу керек

22.01.2019

Жаңақала ауданында жоғалған адам табылды

22.01.2019

Сенатта халықаралық құжаттар қаралды

22.01.2019

Федерация кубогында ел намысын кімдер қорғайды?

22.01.2019

Төсек тартқан науқасты үйде күтетін «Үйдегі Хоспис» жобасын қолға алу керек

22.01.2019

Қарағанды облысында адасқандар құтқарылды

22.01.2019

Іскер әйелдер қауымдастығы – қайырымдылық бастамашысы

22.01.2019

Батыс Қазақстан облысында «Сыбайлас жемқорлықтың  алдын алу» тақырыбында дөңгелек үстел өтті

22.01.2019

Алуа Балқыбекова: Қазақтың боксшы қыздарымен әлемде барлығы да санасады

22.01.2019

Қасиетті қамшы

22.01.2019

Соңғы төрт күнде шығыс өңірінің теміржолшылары шамамен 2 мыңнан астам шақырым жолды қардан тазартты

22.01.2019

«Шымкент - адалдық алаңы» жобалық кеңсесі жаңа жобаны таныстырды

22.01.2019

Ақырзаман жақын ба?

22.01.2019

Шымкенттің орталық аудандарындағы балалар әлі күнге дейін үш ауысымды мектепте білім алып жүр

22.01.2019

«Байқоңыр» кешеніндегі арнаулы өкілінің қызметін қамтамасыз ету басқармасының басшысы тағайындалды

22.01.2019

«Қызылорда облысы әкімдігінің іс басқармасы» КММ директоры тағайындалды

22.01.2019

Астана әкімдігінің аппараттық жиыны бұдан былай ашық форматта өтеді

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Jaýapkershilik joq jerde...

Sońǵy jyldary elimizde bosaný úshin aýrýhanaǵa kelgen analardyń qaitys bolý jaǵdaıy jıilep barady. О́tken jazda medısınasy jetilgen qalalar sanatyndaǵy Astananyń ózinde tórt birdeı qaıǵyly oqıǵanyń oryn alýy osy sózimizge dálel. Al Qazaqstan boıynsha 2018 jyldyń segiz aıynda ǵana ana óliminiń 40 faktisi tirkelgen eken. Onyń sebebi nede? Bul jóninde oılanyp, belgili bir sharalar qabyldap jatqan adam bar ma? Shynyn aıtsaq, bul jaǵy óte kúmándi. Eger adamdar jumysta jibergen kemshiligi úshin jazalanbaıtyn bolsa, ondaı jaǵdaıdyń qaıtalana bermesine kim kepil?

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sóz salmaǵy

Baıaǵynyń bıleri taý qulatyp, jer terbetpese de, eldi ıitip, teli-tentekti tıyp, kem basqandy ilgeri ozdyryp, asqynǵandy tejep, órshigendi órelep, ata ǵuryppen, ana úlgisimen bárin jónge saldy. Ul men qyzdyń eteginen tartpaı, aýzynan qaqpaı, qyrandaı túletip otyrǵan. Sodan da shyǵar, «Aýzym jetkenshe sóıleımin, qolym jetkenshe sermeımin, aıaǵym jetkenshe júremin» dep 14 jasynda aýzynan ot shashyp: «El ebelek emes, er kebenek emes, dat!» dep dara tanylǵan Qazybek bıdiń Qońtajynyń tilin baılap, qatty sastyrǵany. Jeteli sózge jetesiz ǵana des bermeıdi.

Серік НЕГИМОВ, Қазақстанның еңбек сіңірген қайраткері

Durystyq joly

Jaqsy kisi ataný, tirshilik-turmys, ómir qubylystaryna oı júgirtý, saralap zerdeleý, fılosofıalyq mádenıet qalyptastyrý, tájirıbe jınaqtaý, durystyq, adamshylyq, izgilik, ádildik, degdarlyq jolynda meıirlenip, berekeli qyzmet jasaý, ulttyń ádebi men qaǵıdattaryn jan-tánińmen qabyldaý – naǵyz tabıǵı abzal qasıet.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Bızneske ıkemdilik qaıdan shyǵady?

Adamnyń bızneske ıkemdiligi qaıdan týady degen suraq kóp adamdy oılandyrady. Árıne, motıvasıa kúshti, ol − aqshany kóp tabý. Isker adamdar eshkimniń aldynda ıilmeıdi, «malyń bolsa syılamaı tura almas el» dep Abaı aıtpaqshy, jurtqa da syıly bolady.

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Bas paıda algorıtmi

Bas paıdany oılaý – búkil adam balasyna tán dúnıe. Ár adam balasynyń «ózim degende ógiz qara kúshim bar» degen qaǵıdat boıynsha tirshilik quratyny túsinikti. Biraq adam balasy qoǵam ishinde ómir súretindikten ár adamǵa tán osy qasıetti shektep ustaýǵa, ony qoǵamdyq múddege nemese qoǵamdyq ortada qalyptasqan tártipke baǵyndyrýǵa týra keledi. О́ıtkeni munsyz qoǵam damı almaıdy.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу