Алтын аяқтан су ішкен ақсақал

Астанаға Дәбей ақсақал келген. Ақын, жазушы Ырысбек Дәбейдің әкесін Алматыда бір-екі рет көріп, әңгімесін тыңдағанмын. Ескінің адамы ғой, Алтайдың аңызын, қисса-дастандарды жадынан өшірмей сақтап келе жатқан қарттың әңгіме айту мәнері де көпке ұқсамайды. Біз ұйып тыңдаймыз. Тыңдаушысын тапқан атамыз, өзі де ақынжанды кісі, шабыттанып кетеді. 

Егемен Қазақстан
06.08.2018 2553
2

Астанадағы ағамыздың үйіне келетінін естіп, әдейі сәлем бе­рейік деп бардық. Бірқыдыру әңгі­ме айтылды. Дастарқанға бата жасалып, сыртқа шығуға ыңғай­­ланғанымызда қолына таяғын алған ақсақал: «Бұл таяқ­қа бай­ланысты бір оқиға айта ке­тейін» деп сәл бөгелді.

– Атажұртқа көшіп келген соң, Мақаншыдағы Көктерек ауылында екі-үш жыл тұрып, Жансүгіровке көштік. Сонда бір жамағайынымыз бар еді.  Ырысбектің «Құлағыңызға сыбыр­лайыншы» дейтін әң­гіме­сіндегі кісінің балалары. Сол: «Көшіп бара жатырсың. Мені ұмытып кетерсің. Мына таяғымды ұстап жүр. Қолыңа алған сайын мен есіңе түсермін» деп берген. Содан бірнеше жылдан кейін Алланың қалауымен осы таяқты ұстап Меккеге бардым. Қонақ үйге орналасар күні, есік алдына ұмытып кетіппін. Ертесі есіме түскен соң, жанымдағы ұйымдастырушы жігіттерге іздеттіріп едім, таппай келді. Қош дедік. Содан жұма күні жайнамазымды қағбаға қаратып жайып, намаз оқығалы тұрғанымда бір қарт адам таяқ ұстап  келе жатыр екен. Жақындағанда аңғарсам, менің таяғыма ұқсас. Е, таяқ деген ұқсай бермей ме дедім. Басқа жаққа емес, тура менің жаныма келіп, ол да жайнамазын төсеп, таяқты ортамызға қойып отырды. Анықтап қарасам, өзімдікі. «Мына таяқ менікі еді» деп айтуға тағы ұялыңқырап: «Ақсақал, таяқ өзіңіздікі ме?» дедім.

– Жоқ, осыдан бес-алты күн бұрын бір жігіттер тауып алдық деп әкелген соң, ұстап жүрмін, – деді.

– Бұл менің таяғым еді, – деп едім:

– О, Алла, Меккеде бір сабақ жіп жоғалмайды деуші еді. Міне, алыңыз, – деп өзіме қайтарды. Миллион адамның ішінен жоғалмай, бұйырып келе жатқан таяғым осы. Сендерге әңгіме болсын, – деп ақсақал үйден шыға берді.

Дастарқан басында өлең оқы­лып, ақсақалдың жас кү­ніндегі әңгімесін тыңдап әсерленіп шыққан бетіміз еді. Бұл оқиға да ерекше толқытты. Әр нәрседен жақсылық тауып, әр жаратылыстан хикмет сезетін осы кісілердің ізгі қасиетін жоғалтып алғандаймыз. Біздің сезімдеріміз де өзгеріп кеткендей. Қытайда тұрғанында халық жауы деп, түрмеге түсіп, алдына «жау» деген жазуы бар тақтай ілініп, басына қағаздан қалпақ кигізіп, көше аралатқанда да Тәңіріне бір наразы сөз айтпаған Дәбей қарттың: «Өлмеген құл алтын аяқтан су ішер» деген. Түрмеде таяқ жеп, бас жарылып, қан ақты. Өлген жоқпыз. Меккеге барып, зәмзәм іштік. Алтын аяқтан су ішкен деген сол емес пе?!» деген сөзі, енді, көңілден кетсеші.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу