Алтын аяқтан су ішкен ақсақал

Астанаға Дәбей ақсақал келген. Ақын, жазушы Ырысбек Дәбейдің әкесін Алматыда бір-екі рет көріп, әңгімесін тыңдағанмын. Ескінің адамы ғой, Алтайдың аңызын, қисса-дастандарды жадынан өшірмей сақтап келе жатқан қарттың әңгіме айту мәнері де көпке ұқсамайды. Біз ұйып тыңдаймыз. Тыңдаушысын тапқан атамыз, өзі де ақынжанды кісі, шабыттанып кетеді. 

Егемен Қазақстан
06.08.2018 2835
2

Астанадағы ағамыздың үйіне келетінін естіп, әдейі сәлем бе­рейік деп бардық. Бірқыдыру әңгі­ме айтылды. Дастарқанға бата жасалып, сыртқа шығуға ыңғай­­ланғанымызда қолына таяғын алған ақсақал: «Бұл таяқ­қа бай­ланысты бір оқиға айта ке­тейін» деп сәл бөгелді.

– Атажұртқа көшіп келген соң, Мақаншыдағы Көктерек ауылында екі-үш жыл тұрып, Жансүгіровке көштік. Сонда бір жамағайынымыз бар еді.  Ырысбектің «Құлағыңызға сыбыр­лайыншы» дейтін әң­гіме­сіндегі кісінің балалары. Сол: «Көшіп бара жатырсың. Мені ұмытып кетерсің. Мына таяғымды ұстап жүр. Қолыңа алған сайын мен есіңе түсермін» деп берген. Содан бірнеше жылдан кейін Алланың қалауымен осы таяқты ұстап Меккеге бардым. Қонақ үйге орналасар күні, есік алдына ұмытып кетіппін. Ертесі есіме түскен соң, жанымдағы ұйымдастырушы жігіттерге іздеттіріп едім, таппай келді. Қош дедік. Содан жұма күні жайнамазымды қағбаға қаратып жайып, намаз оқығалы тұрғанымда бір қарт адам таяқ ұстап  келе жатыр екен. Жақындағанда аңғарсам, менің таяғыма ұқсас. Е, таяқ деген ұқсай бермей ме дедім. Басқа жаққа емес, тура менің жаныма келіп, ол да жайнамазын төсеп, таяқты ортамызға қойып отырды. Анықтап қарасам, өзімдікі. «Мына таяқ менікі еді» деп айтуға тағы ұялыңқырап: «Ақсақал, таяқ өзіңіздікі ме?» дедім.

– Жоқ, осыдан бес-алты күн бұрын бір жігіттер тауып алдық деп әкелген соң, ұстап жүрмін, – деді.

– Бұл менің таяғым еді, – деп едім:

– О, Алла, Меккеде бір сабақ жіп жоғалмайды деуші еді. Міне, алыңыз, – деп өзіме қайтарды. Миллион адамның ішінен жоғалмай, бұйырып келе жатқан таяғым осы. Сендерге әңгіме болсын, – деп ақсақал үйден шыға берді.

Дастарқан басында өлең оқы­лып, ақсақалдың жас кү­ніндегі әңгімесін тыңдап әсерленіп шыққан бетіміз еді. Бұл оқиға да ерекше толқытты. Әр нәрседен жақсылық тауып, әр жаратылыстан хикмет сезетін осы кісілердің ізгі қасиетін жоғалтып алғандаймыз. Біздің сезімдеріміз де өзгеріп кеткендей. Қытайда тұрғанында халық жауы деп, түрмеге түсіп, алдына «жау» деген жазуы бар тақтай ілініп, басына қағаздан қалпақ кигізіп, көше аралатқанда да Тәңіріне бір наразы сөз айтпаған Дәбей қарттың: «Өлмеген құл алтын аяқтан су ішер» деген. Түрмеде таяқ жеп, бас жарылып, қан ақты. Өлген жоқпыз. Меккеге барып, зәмзәм іштік. Алтын аяқтан су ішкен деген сол емес пе?!» деген сөзі, енді, көңілден кетсеші.

Бағашар ТҰРСЫНБАЙҰЛЫ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу