Мэлстің музыкалық аспаптары

Ән құдіреті қашанда көңілді тербетіп, жүрек­ті әлдилейді. Әрбір әсем әннің дүниеге келуіне себепкер болған талант атау­лы тағдырын тәуекелге тапсырған күйі ғұмыр кешеді. Бұл күнде көзден кет­се де, көңілден кетпеген қазақтың талай жақсы­сының рухы аспанда ән бо­лып қалық­тап жүр. 

Егемен Қазақстан
08.08.2018 1466
2

Атақты жазушы Дулат Иса­бековтің шығармасының желі­сі­мен түсі­рілген режиссер Шәріп Бейсем­баев­тың «Гауһартас» фильмінде ғажа­йып бір көрініс бар. Жайлау түнін тамаша­лап жүр­ген Әскербек домбырамен құй­қылжытып бір әсем әнді айтпаушы ма еді. Ал сол «Келші, айым» әнінің әуезіне те­біренген келін Салтанат, бала Қайыр­кен­нің болмысы күні бүгінгідей көз алдымызда. 
Сол атақты «Келші, айым» әнін дү­ние­ге келтірген Мэлс Өзбеков Әулиеата өңірінің Құлан жерінде туып, аз уа­қыт болса да Алматыда өмір сүріп, соңы­на сезі­міңді селт еткізер әндер жазып қал­дыр­ды. Осы уақытқа дейін халық әні деп келген «Тобылғысай» да Мэлстікі екен. Қам­шының сабындай қысқа ғана ғұ­м­ы­рында ғалам ғажайыбын әнмен суреттеген Мэлстің мұңды музасы туралы да аз жазылмады. Өкініштісі, бұл күнде тарпаң тағдыр иесінің есімі көп айтыла бермейтін болған.
Өмір сырғып өтіп жатыр. Ал Мэлстің сазы қайтқан құс қанатынан саулаған сағыныш сияқты көңіл түкпірінде күй болып шертілуде. Бұл күнде Т.Рысқұлов аудандық тарихи-өлкетану музейінде композитордың талай әнінің дүниеге келуіне себепші болған мандолинасы, бая­ны мен фотоаппараты тұр. Әйтеуір аудан халқы Мэлсті ұмытпай, ара-тұра осында келіп тұрады екен. Музей меңгерушісі Есназар Құрымбаевтың айтуынша, Мэлстің жиен інісі Тәліпбек Шақбаев бес-алты жыл бұрын осы жерге нағашысының фотоаппараты мен мандолинасын әкеліп беріпті. Ал баянның нақты қай жылдан бастап музейде тұрғаны белгісіз. Бұл баян – кезінде атақты болған кәдімгі «Восток» баяны. Аспапта «Мэлс аға! Сүйікті музыкалық аспабыңыз «Восток» баянын сыйға ұсыну­шы ініңіз Тәліпбек, келініңіз Бағи­ла. Целиноград қаласы. 30.05.1984 ж.» деген жазу бар. Бұл баянды Тәліпбек Ша­қ­баев ағасы Мэлске сыйлаған екен. 
Бүгінде жетімсіреп тұрғандай көрі­нетін Мэлстің мандолинасы да талай әнді дүниеге әкелген құнды жәдігер. Мұнда да «Сазгерлер Мэлс аға мен Жаңбыршы до­сым­ның кейбір әндерінің туындауына се­бепші болған мандолина аспабы. Тәліп­бек. 30.05.1972.» деген жазу тұр. Ән өнерін­де айрықша қолтаңбасы бар Мэлс Өз­бековтің бұл мұралары өмірден ерте кет­кен өрт­ең тұлғаның өкініші мен мұңын ішіне жа­сырып тұрғандай әсер етеді. Ал Жаң­быр­шы Үсейінов те құлан­дық композитор. 
Бүгінде Құлан жерінде Мэлс Өзбеков атындағы Мәдениет үйі бар. Аудандық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі­нің басшысы Нұрдәулет Жамалбеков аталған мәдениет ошағында талантты әншілер жұмыс істеп жүргенін, олардың талай конкурстан жүлделі оралғанын, сондықтан да мәдениет үйінің Мэлстің атында болғаны әрдайым мақтаныш екенін айтады. Композитор туралы сұрастырғанымызда, інісі Тәліпбектің қолында Мэлстің өз дауысы жазылған аудио таспа бар екенін естідік. Қазіргі таңда аудан орталығы Құлан ауылында тұрып жатқан Тәліпбек ағамыз бұл құнды жәдігерді де музейге тапсырамын деп отыр. Қалай болғанда да бұл өнер адамына көрсетілген құрмет, игі ниет көрінісі дер едік.

Хамит ЕСАМАН,
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.09.2018

Елбасы көрмесі – Атырауда

19.09.2018

Таразитану қарлығаштары

19.09.2018

Қазақстан мен Гамбия екіжақты ынтымақтастығы дамуға бағытталуда

19.09.2018

Қылқалам шеберінің дара жолы

19.09.2018

Президент көмекшісі - Қауіпсіздік Кеңесінің хатшысы тағайындалды

19.09.2018

Сенат Төрағасы Бразилияның жаңа елшісіне тілектестігін білдірді

19.09.2018

Шыны зауытында 4 нысанның жұмысы жүріп жатыр

19.09.2018

Жанат Шаймерденов  «Сырбар» Сыртқы барлау қызметі директорының орынбасары болып тағайындалды

19.09.2018

Алматыда «ANQ 2018» XVI Азия Сапа Конгресі өтуде

19.09.2018

Мәулен Әшімбаев арнайы сапармен Алматы қаласына барды

19.09.2018

Білім жарысында болашақ экономистер

19.09.2018

Петропавлда жылу беру маусымы басталды

19.09.2018

Астанада әлемдегі бастапқы денсаулық сақтауды дамыту декларациясы қабылданады

19.09.2018

«Барыс» Омбының «Авангард» клубынан 3:4 есебімен ұтылды

19.09.2018

Қостанайлық  спортшы қыз Азия мен Океания чемпионатынан қос алтын медаль әкелді

19.09.2018

Көп көрсеткішке көңіл толмайды

19.09.2018

Елбасы Есеп комитетінің төрайымы Наталья Годунованы қабылдады

19.09.2018

Аралдағы жатақхана туралы ақпарат негізсіз

19.09.2018

Оралда Құрманғазы Сағырбайұлының мерейтойы аясында республикалық конференция өтті

19.09.2018

Өскеменде Қазыбек би даңғылы ашылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу