Фермерлер мен супермаркеттер арасына табиғи өнімдер көпірі салынды

Фермерлерімізге көктем шық­қан­нан бел жазбай, көшет егіп, көкөніс өсіріп, күз келгенде оны жинаудан гөрі, өткізу-сату жолын табу әлі де қиямет-қайым. Гектар-гектар жер­ді жалға алып жеміс-жидек өсіру мен түсімінің жоғары болуы қанша­лық­ты өзекті болса, алушысын табу одан оңай емес. Қысқасы «Бір түп пияз жеу үшін оның түбіне 17 дүркін бару керек» дейді олар.

Егемен Қазақстан
09.08.2018 7331
2

Осы тұрғыдан алғанда, жеке ша­руа­лардың қалалардағы сауда орын­дарымен, супермаркеттермен алдын ала мәмілеге келу фермер­лерге ғана емес, үшінші тарап сапалы, табиғи отандық тауарды тұ­тынғысы келетін халыққа да тиімді. Осы орайда бірқатар жұмыстар шешілуі тиіс. Біріншіден, логис­тика, өнімдер қаптамасы жолға қойылмаған. Екіншіден, шаруалар егістіктің, бау-бақшаның басынан шыға алмайтындықтан өнімнен табатын табысын да алдын ала болжай алмайды. Қайда өткізетіндігін де жоспарлай алмайды.

Сондықтан биылдан бастап Алматы облысындағы Еңбекшіқазақ ауданының диқандары республикалық супермаркеттер желілеріне көкөністерін өткізуге қол жеткізуін жақсы жаңалықтар қатарына жатқызуға болады. Бұл жерде диқандар мен супермаркеттер арасында делдалдар жоқ. Сондықтан фермерлер өз өнімдерін тиімді бағаға өткізе алады және көкөністердің де барлық кезде балғын болуын қадағалауға мүмкіндік бар. Ендігі жерде «Шелек фермерлері» ауылшаруашылық өндірістік кооперативі өнімдерінің Алматыдағы «Арзан» супермаркеттер желісінде ғана емес, сондай-ақ Алматы, Астана, Павлодар және Өскемен қалаларындағы METRO-ға қолжетімділігі қамтамасыз етілді. Бұл бөлшек және ірі көлемде тауар сататын ірі халықаралық оператор. Осы маусымда «Шелек фермерлері» 212 тонна көкөніс жеткізуді, соның ішінде MetroCash&Carry сауда желісіне 52 тонна қызанақтың қызғылт жаңа, қызыл жаңа және черри сұрыбын, 50 тонна қарлығаш, мазурка, ред джет, бағдаршам, болгар бұрыштарын, жартылай ащы, ащы чили, 44 тонна қияр, соның ішінде корнишон, 36 тонна екі сұрыпты баялды, 30 тонна картоп пен алма, қарбыз бен құлпынай секілді басқа да ауылшаруашылық өнімдерін жеткізуді жоспарлап отыр.

Ең бастысы, жоғарыдағы супер­­мар­­кеттердің арнаулы қызмет­керлері бау-бақша алқаптарына келіп, көкөністердің қапталуын, сұрып­талуын, тасымалын қамтамасыз етеді. Ал шаруалар бұрынғыдай күз болса шала жиналған өнімдерін қалаға тасып, қайда өткізерін білмей сандалып жүрмейді. Өз кезегінде сапалы өнім сатуды көздейтін супермаркеттер үшін де көкөністерді алыс елдерден арбалағаннан гөрі, жақын аудандардан дорбалап болса да тасыған өте тиімді. Ендігі мәселе, фермерлер жаз айларында ғана емес, жылдың төрт мезгілінде сауда желілерін тұрақты қамтамасыз етіп отыруы тиіс.

– Біз үшін METRO қызмет ететін барлық 25 елдегі шағын және орта бизнес өкіл­деріне, атап айтқанда, елдің эконо­ми­калық дамуының негізгі қозғаушы күші болып табылатын жергілікті тауар өндірушілерге қолдау көрсету – бизнесте үздік әріптес болудың басты шарты. Фермерлік шаруашылықтармен қоян-қолтық жұмыс істеу сауда желілері сөрелеріндегі қазақстандық өнімнің көлемін ұлғайтып қоймай, елімізде пайдалы тағамдармен тамақтану мәдениетін ілгері жыл­жытуға көмектеседі, – деді операциялық қызмет бөлімінің бастығы Артур Янушевский.

Бұл жерде аттап кете алмайтын тағы бір жайт бар. Ауданда отырған шаруалардың өз бетінше үлкен халықаралық супермаркеттерге шығуы неғайбыл. Оның толып жатқан тәртіптері мен талаптары бар. Ауылшаруашылық кооперативі мен бизнес арасындағы кооперация ірі бизнестің шағын бизнеске көмек көрсетуінің бір мысалы. Бұл жұмыс «Еңбекшіқазақ ауданының жергілікті қауымдастығы» қоры мен «Филипп Моррис Қазақстан» компаниясының қолдауымен жүзеге асып отыр. Яғни биылдан бастап фермерлік өнімдерді сату үшін жоғарыда аталған ірі сауда желісі өз сауда алаңдарын тегін ұсынуда. Ритейлге ірілеу әрі тұрақты жеткізілімдер көлемін қамтамасыз ету үшін өндірістік кооперативке біріккен фермерлер өнімдерін Астана, Семей, Павлодар және Өскемен қала­ларын қоса ал­ғанда, Қазақстанның барлық аума­ғында сату мүмкіндігіне ие болды.

ФМҚ компаниясының корпо­ра­тивтік байланыс қызметінің жетек­шісі Ринат Заитовтың айтуынша, 2014 жылы жоба ретінде басталған іс бүгінде нағыз бизнеске айналған. Фермерлер енді кооперативке бірігіп, бизнесті кеңейтуді жалғастыруда.

Бұл жердегі тағы бір мәселе бау-бақ­ша піскенде супермаркеттердегі жергі­лікті көкөністер көлемі 80 процентке дейін көбейеді де, күн суығанда күрт азая­ды. Осы мәселені шешу үшін ФМҚ фер­мер­лерге жылыжай салуға қаржылай көмек беріп, оның қыр-сырын үйретіп отыр.

Атап айтқанда Алматы облысының Еңбекші­қазақ ауданында Агробизнес орталығы ұйымдастырылып, жергі­лікті фермерлер қазіргі заманғы агро­технологияларды, ауыл шаруа­шы­лығындағы менеджмент пен мар­кетингті оқып үйренуде. Диқандар тамшылатып суару, қызанақты аспаларда өсіру әдісін, мульча таспасын пайдалануды және өзге де алдыңғы қатарлы технологияларды игеруде.

 

Айнаш ЕСАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

14.11.2018

Ардақ Әшімбекұлы Мемлекеттік күзет қызметінің бастығы қызметіне тағайындалды

14.11.2018

Б.Сағынтаев Жамбыл облысының білім беру саласының мамандарымен кездесті

14.11.2018

Сыбайлас жемқорлыққа қарсы іс-қимыл мәселелері жөніндегі комиссия отырысы өтті

14.11.2018

Елбасы «Астана Бас жоспары» ғылыми-зерттеу жобалық институтында болды

14.11.2018

Үкімет басшысы Жамбыл облысында болды

14.11.2018

Атыраулықтар жалпыұлттық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Қазақстанның бірқатар өңірлерінде Азаматтарға арналған қоғамдық қабылдаулар өтті

14.11.2018

Қ.Тоқаев: Бюджетті қарау кезінде тек мемлекеттік мүдде үстем болуы тиіс

14.11.2018

Африканың Батыс Сахарасында күрделі тапсырмаларды орындады

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысында тағы бірнеше кәсіпорын жалақы өсірді

14.11.2018

Халықаралық балалар шығармашылығы Фестивалінің жеңімпаздары марапатталды

14.11.2018

Батыс Қазақстан облысының Жәнібек ауылында 40 пәтер пайдалануға берілді

14.11.2018

Елбасы кітапханасы ақтөбелік жоғары оқу орнына 350-ден аса кітап тарту етті

14.11.2018

Алматыда мұғалімнің кәсіби құзыреттілігін қалыптастыру мәселесі талқыланды

14.11.2018

Алматы жұртшылығы жалпыхалықтық диктант жазуға қатысты

14.11.2018

Алматыда «Көшпенділер әуені» атты дәстүрлі орындаушылардың ІІ Республикалық байқауы өтті

14.11.2018

Алматыда дәстүрлі «Болат Тұрлыханов кубогі» өтеді

14.11.2018

Бақытжан Сағынтаев Таразда Халықты жұмыспен қамту орталығына барды

14.11.2018

Асқар Мамин өңіраралық семинар-кеңеске қатысты

14.11.2018

Премьер-Министрге «Смарт-Тараз» және Тараз-Хаб жобалары таныстырылды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

Дидар Амантай,

Sóz shyǵyny

Qazir sóz aldyǵa shyqty. Rolan Bart kótergen konnotasıa men denotasıa qaıshylyǵy, demek, sózdiń nársege emes, sózge nemese belginiń zatqa emes, belgige silteıtindigi jalǵan sana qalyptastyratyny jaǵdaıdy kúrdelendire tústi. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qazaq otbasy

Otbasy uǵymy – qazaq úshin qasıetti de qadirli. Túbiri − ot, ot jylý beredi, ómir syılaıdy, tirshiliktiń kózi, úıdiń ishindegi «ýildegen» jeldi, «azynaǵan» aıazdy toıtaryp, otbasy ıesine sanalatyn adamǵa baq-dáýlet darytady. Otanasy, otaǵasy degen eki sózdiń arǵy jaǵyna oı jiberseń – qazaqtyń kemeldigine, bárin qysqa baılammen uǵyndyratyn kemeńgerligine kóz jetkizesiń. Sondyqtan da shyǵar, otbasy qaǵıdasynyń qashan da bıik turatyny. Qazaq otbasyn qurǵanda jetesizdikten jerip, kórgensizdikten boıyn aýlaq salǵan. Ata-ana úlgisin alǵa ozdyrǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу