Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

Білім және ғылым министр­лігінің мамандары 3,6 және 8-сыныптарға арналған оқу әдебиеттерін басып шығару әрі білім беру мекемелеріне жөнел­ту барысындағы жұмыстармен, оқулық­тарды басу өндірісімен таныстыру мақсатында Алматы қаласында бұқара­лық ақпарат құралдары өкілдерімен арнайы кездесу ұйымдастырды.

Егемен Қазақстан
14.08.2018 2984
2

Қазіргі кезде республика өңірлеріне оқулықтар жет­кізу қарқынды жүргізілуде. «Пол­и­графкомбинаттағы» баспаха­на жұмыстарымен танысты­ру барысында «Атамұра» корпора­циясының президенті Рақымғали Құл-Мұхаммед оқулықтар шы­ғару ісіне, өндірістік кешен­нің жетіс­­тіктеріне тоқталды. Ал жет­піс жылдан астам тарихы бар «Полиграфкомбинат» ЖШС дире­к­торы Ыдырыс Бегалиев кәсіби баспаханадағы кітап басу өндірісі туралы әңгімелеп, әрбір қондырғының қандай бағытта жұмыс атқарып жатқандығына назар аударды. Мектептерді оқу­лықпен дер кезінде қамтамасыз ету мақ­сатында қазіргі кезде баспа­хана үш ауысымда жұмыс істеуде. Ал бас­паханадан шыққан кітап­­тар түптеліп, қапталып, тасымал­дау­шыға дейінгі арнайы орынға жөнелтілуде. 

Баспа кешенінің қым-қуыт өнді­рісімен танысқан БАҚ өкіл­дері №159 мектепте өткен арнайы баспасөз мәслихатында оқулық авторлары және баспагерлер қауы­мымен де кездесті. Аталған шара­ны жүргізген Білім және ғылым министрінің кеңесшісі Майраш Тайкенова оқулықтардың дайындық барысынан хабардар етіп, сөз кезегін кәсіби мамандарға ұсынды. 

2018-2019 оқу жылында 3,6 және 8-сыныптарға арнал­ған оқу­лықтардың білім үдері­сіне ен­гізілуінен толық хабар­дар ет­кен «Оқулық» респуб­ли­ка­­лық ғылы­ми-практика­лық орталы­ғы­ның директоры Бей­бітгүл Кәрімова оқу әдебиет­тері­нің тірек мектептерінде сынақтан, сондай-ақ ғылыми-педагогикалық сараптама кезеңдерінен өткен­дігіне тоқталды. 

Елімізде жаңаша білім маз­мұнына көшу жұмыстары 2016 жылы басталғаны белгілі. Алғаш 1-сынып, 2017-2018 жылдарда 2,5,7-сыныптар, биылғы оқу жы­­лын­да 3, 6, 8, ал 2020-2021 жыл­­дарға қарай толық көшуді жос­­пар­лап отырған министрлік тара­­пы­нан оқулық сапасы мен сараптама жұмыстарын жетілдіру бағытында нақты шаралар жүзеге асырылуда. 

«Еліміздің «Білім беру туралы» Заңына сәйкес білім беру ұйымдарын оқу әдебиетімен қам­тамасыз ету жергілікті атқару орган­дарының құзырында. Оқу­­лық­тарды сатып алуға қара­жат жергілікті бюджеттен бөліне­ді. 2018-2019 оқу жылында респуб­ликадағы 3,6 және 8-сыныптарда оқитын 906 417 оқу­шыға арналып 12 187 466 оқулық сатып алынған. Сонымен қатар оқу­лық­тар­дың электронды нұс­қа­ларын­да орналастырылған QR-коды арқылы гаджеттен ашып оқу мүм­кіндіктері де қара­сты­ры­­лып отыр. Баспадан шыққан оқу­лықтарды өңірлерге жеткізу­ге байланысты республиканың 3 қаласы және 14 облысындағы 228 білім беру мекемесі тасымалдау компанияларымен шарт жасасқан» деп атап өтті Бейбітгүл Сәрсемханқызы. 

Оқулықтардың балалар ден­саулығына қауіпсіздігі негізгі нор­мативтік құжаттармен бекі­тілген. Оқушы пайдаланатын оқу-әдістемелік кешеннің салмағына қойылатын талаптар да нормаға сай болуы керек. 

Физика, химия, биология, инфор­матика пәндері бойынша қос тілді оқулықтарды енгізу жұмыс­тары атқарылуда. Өткен оқу жылында қанатқақты мектеп­тердің 8-сынып оқушылары билингвалды оқулықтармен оқыса, жаңа оқу жылында 9-сыныпқа арналған оқулықтар сынақтан өткізілетін болады.

2017-2018 оқу жылынан бас­тап арнайы түзету мектептеріне арналған оқулықтарды жаңарту басталды. Оның ішінде зағип балаларға арналған Брайль қарпі негізінде әзірленген оқулықтар да бар. Биыл 79 атаудағы оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендермен қатар 2, 5 және 7-сыныптарға арнал­ған 30 оқу әдебиеті сарапта­маға ұсынылады. 

Бейбітгүл Сәрсемханқызы­ның айтуын­ша, білім берудің жаңар­тылған мазмұнына көшуде әлі де шығармашылық ізденістер, тың көзқарастар мен оқулықтар­ды әзірлеудің жаңаша әдістеме­лері қажет. Осыған орай бас­па авторларына, редакторлар­ға, әдіс­керлерге, т.б. мамандарға қойы­латын талаптар да жоғары. Бас­паның материалдық базасын жаңа талаптарға сай жетілдіру, шетел­дік озық тәжірибелерді игеру, авторлар ұжымын нығайту, білік­тілігін арттыру, т.б. маңызды мін­де­т­тер үздіксіз жалғасын табуы тиіс. 

Бүгінде Мемлекет басшысы бекіткен бағдарламалар аясында салада көптеген жұмыстар­дың игеріліп жатқандығын атап өт­кен «Атамұра» корпорациясы­ның президенті Рақымғали Құл-Мұхам­мед елімізде 1998 жылдан бас­тап қолданысқа енгізілген жаңа буын оқулықтарының маңызы зор деді. Баспагердің айтуынша, жаңартылған бағдарлама аясында оқытылатын 3, 6, 8-сынып оқулықтарын жарыққа шығармас бұрын арнайы жұмыс тобы еңбек етті.

Министрлік тапсырмасына орай сараптамадан өткен оқулықтарға баспа тарапынан да сараптамалық жұмыстар жүргізілген. Баспаның авторлар, редакторлар және әдіскерлер тобы өңірлерге іссапарға шығып, педагог мамандардың ұсыныс-тілектерін назарға алды. Осын­дай игі жұмыстар нәтижесін­де сапалы оқулықтар жарық­қа шықты. Рақымғали Абрарұлы соңғы жылдарда оқулықтарда кез­десетін бірқатар сөздерге қатыс­ты әртүрлі пікірлердің айтылып жатқандығына орай жаңа сөз­дердің 2013 жылы бекітілген орфо­гра­фиялық сөздік аясында қолданы­латындығын жеткізді. Сондықтан «жаңалықтың жаршысы» ретінде журналистер қауымының қоғамда даулы мәселелердің алдын алуда ықпалы зор екендігін атап өтті. 

Ал оқулық шығару нарығында көшбасшылар қатарында тұрған «Мектеп» баспасының бас директоры Ерлан Сатыбалдиев еліміздегі оқу үрдісін ұйымдас­тырудың жүйелі негізінің шетелдерде, тіптен ТМД елдерінде кездеспейтіндігін атап өтті. Ал оқулық шығару осы үрдістің құрамдас бөлігі.

Тәжірибеде көр­сеткеніндей, баспа мемлекеттік бағдарлама бекітілгеннен кейін дереу оқулық әзірлеу ісіне кірісе­ді. Бұл тәуекелді іс. Бар ауырт­па­лық авторлық ұжым мен баспа­ның жауапкершілігінде. Кітап ісі ауқымды сала. Мұнда автор, ред­актор, корректор, полигра­фия мамандарынан тұратын шы­ға­рмашыл ұжым аз ғана уақыт ішінде оқулықты әзірлеп шы­ғады. Ал өңірлерге жеткізу тасы­мал­даушының міндеті. Соңғы уақытта оқулықтардың аймақ­тарға кешеуілдеп жеткізілуі жиі орын алуда. Бұл тасымалдаушы салғырттығының салдары. Сондықтан да бұл істе жергілікті атқару органдарына жіті бақылау қажет. Ал баспа өз өнімінің барынша сапалы шығуына күшін салады. Бүгінде «Мектеп» бас­па­сының өнімдеріне жеке мек­теп­тердің, Ресей сияқты шет мем­ле­кеттердің де сұранысы зор. Нарық­тағы беделіне нұқсан келмеуі бағытында баспа мамандары әр ісіне мұқият қарайды. Аталған бас­па сайтында оқулық­тарға қатыс­ты ақпараттар мен бағасы нақты көрсетілген. 

Ал баспа ісінің оңай шаруа емес­тігін жеткізген «Алматы кітап» ­баспасы ЖШС президенті Гаухар Саймасаева аталған баспа құрамы балалар психологиясын жетік меңгерген үш жүз автордан жасақталған тәжірибелі мамандардан құралғанын атап өтті. Биылғы оқу жылында қолданысқа енгізілетін 3, 6, 8-сынып оқулық­тары сараптаманың түрлі сатысы­нан өткізіліп, жасалған ескер­тулер баспаның назарына ұсынылды. Осы орайда отандық баспа ісі және полиграфияның қалыптасуы­ның бастауында тұрған мамандар еңбегі зор, деді баспа басшысы.

«Баспалар сапаға жұмыс істей­ді», деген Гаухар Айтжан­қызы соңғы жылдарда елімізде белең алған астыртын кітап өндірісіне алаң­даушылығын жеткізді. Сон­дықтан да мектептерді, ата-аналар­ды бұл істе сақ болуға шақыр­ған баспа басшысы жақын­да ғана Екібастұз, Павлодарға заңсыз кітаптар топтамасы жет­кізіл­гендігіне тоқталды. Ал мұндай заңсыздықтардың алдын алуда құқық қорғау органдарымен қатар бұқаралық ақпарат құрал­дарының да қырағылығы қажет. Әсіресе 2015-2017 жылдар аралығында қатты белең алып отырған мұндай жағдайлар авторлық құқықты бұзып қана қой­май, жұқпалы аурулардың белең алуына соқтырады. Бұл өнді­ріс­те өте улы мырыш, фенол, т.б. зиянды бояулар пайдаланы­лады. Сонымен қатар заңсыз айналымдағы кітаптардың салмағы да шамадан тыс келеді. Заңсыз кітап шығарумен еліміз­дің ірі қалаларында астыртын өндірістер айналысуда. Ал бұл істе бірлескен күш-жігер қажет деді, баспа басшысы. 

Осындай көкейкесті мәселе­лерді қозғаған авторлар, баспагерлер бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің сұрақтарына жауап беріп, баспа саласының үнемі айтыла бермейтін өзекті мәселелерін ортаға салды.

Эльвира Серікқызы,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Атырау облыстық балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

16.11.2018

Алматыда белгілі сахна суретшісі Мұрат Сапаровтың көрмесі өтті

16.11.2018

ШҚО Зайсан ауданында Баймұрат батырға ескерткіш қойылды

16.11.2018

Қ. Тоқаев халықаралық кездесулер өткізді

16.11.2018

​Тегеранда Қазақстан-Иран консулдық консультациялары өтті

16.11.2018

Үнді бизнесмендеріне Қазақстандағы инвестициялық жобалар ұсынылды

16.11.2018

Д.Кәлетаев Батыс Қазақстан облысында өтіп жатқан Азаматтық Форумның жұмысына қатысты

16.11.2018

Қазпошта 111 франчайзинг нүктесін ашты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу