Оқулық шығаруда олқылықтарға жол берілмеуі қажет

Білім және ғылым министр­лігінің мамандары 3,6 және 8-сыныптарға арналған оқу әдебиеттерін басып шығару әрі білім беру мекемелеріне жөнел­ту барысындағы жұмыстармен, оқулық­тарды басу өндірісімен таныстыру мақсатында Алматы қаласында бұқара­лық ақпарат құралдары өкілдерімен арнайы кездесу ұйымдастырды.

Егемен Қазақстан
14.08.2018 2733
2

Қазіргі кезде республика өңірлеріне оқулықтар жет­кізу қарқынды жүргізілуде. «Пол­и­графкомбинаттағы» баспаха­на жұмыстарымен танысты­ру барысында «Атамұра» корпора­циясының президенті Рақымғали Құл-Мұхаммед оқулықтар шы­ғару ісіне, өндірістік кешен­нің жетіс­­тіктеріне тоқталды. Ал жет­піс жылдан астам тарихы бар «Полиграфкомбинат» ЖШС дире­к­торы Ыдырыс Бегалиев кәсіби баспаханадағы кітап басу өндірісі туралы әңгімелеп, әрбір қондырғының қандай бағытта жұмыс атқарып жатқандығына назар аударды. Мектептерді оқу­лықпен дер кезінде қамтамасыз ету мақ­сатында қазіргі кезде баспа­хана үш ауысымда жұмыс істеуде. Ал бас­паханадан шыққан кітап­­тар түптеліп, қапталып, тасымал­дау­шыға дейінгі арнайы орынға жөнелтілуде. 

Баспа кешенінің қым-қуыт өнді­рісімен танысқан БАҚ өкіл­дері №159 мектепте өткен арнайы баспасөз мәслихатында оқулық авторлары және баспагерлер қауы­мымен де кездесті. Аталған шара­ны жүргізген Білім және ғылым министрінің кеңесшісі Майраш Тайкенова оқулықтардың дайындық барысынан хабардар етіп, сөз кезегін кәсіби мамандарға ұсынды. 

2018-2019 оқу жылында 3,6 және 8-сыныптарға арнал­ған оқу­лықтардың білім үдері­сіне ен­гізілуінен толық хабар­дар ет­кен «Оқулық» респуб­ли­ка­­лық ғылы­ми-практика­лық орталы­ғы­ның директоры Бей­бітгүл Кәрімова оқу әдебиет­тері­нің тірек мектептерінде сынақтан, сондай-ақ ғылыми-педагогикалық сараптама кезеңдерінен өткен­дігіне тоқталды. 

Елімізде жаңаша білім маз­мұнына көшу жұмыстары 2016 жылы басталғаны белгілі. Алғаш 1-сынып, 2017-2018 жылдарда 2,5,7-сыныптар, биылғы оқу жы­­лын­да 3, 6, 8, ал 2020-2021 жыл­­дарға қарай толық көшуді жос­­пар­лап отырған министрлік тара­­пы­нан оқулық сапасы мен сараптама жұмыстарын жетілдіру бағытында нақты шаралар жүзеге асырылуда. 

«Еліміздің «Білім беру туралы» Заңына сәйкес білім беру ұйымдарын оқу әдебиетімен қам­тамасыз ету жергілікті атқару орган­дарының құзырында. Оқу­­лық­тарды сатып алуға қара­жат жергілікті бюджеттен бөліне­ді. 2018-2019 оқу жылында респуб­ликадағы 3,6 және 8-сыныптарда оқитын 906 417 оқу­шыға арналып 12 187 466 оқулық сатып алынған. Сонымен қатар оқу­лық­тар­дың электронды нұс­қа­ларын­да орналастырылған QR-коды арқылы гаджеттен ашып оқу мүм­кіндіктері де қара­сты­ры­­лып отыр. Баспадан шыққан оқу­лықтарды өңірлерге жеткізу­ге байланысты республиканың 3 қаласы және 14 облысындағы 228 білім беру мекемесі тасымалдау компанияларымен шарт жасасқан» деп атап өтті Бейбітгүл Сәрсемханқызы. 

Оқулықтардың балалар ден­саулығына қауіпсіздігі негізгі нор­мативтік құжаттармен бекі­тілген. Оқушы пайдаланатын оқу-әдістемелік кешеннің салмағына қойылатын талаптар да нормаға сай болуы керек. 

Физика, химия, биология, инфор­матика пәндері бойынша қос тілді оқулықтарды енгізу жұмыс­тары атқарылуда. Өткен оқу жылында қанатқақты мектеп­тердің 8-сынып оқушылары билингвалды оқулықтармен оқыса, жаңа оқу жылында 9-сыныпқа арналған оқулықтар сынақтан өткізілетін болады.

2017-2018 оқу жылынан бас­тап арнайы түзету мектептеріне арналған оқулықтарды жаңарту басталды. Оның ішінде зағип балаларға арналған Брайль қарпі негізінде әзірленген оқулықтар да бар. Биыл 79 атаудағы оқулықтар, оқу-әдістемелік кешендермен қатар 2, 5 және 7-сыныптарға арнал­ған 30 оқу әдебиеті сарапта­маға ұсынылады. 

Бейбітгүл Сәрсемханқызы­ның айтуын­ша, білім берудің жаңар­тылған мазмұнына көшуде әлі де шығармашылық ізденістер, тың көзқарастар мен оқулықтар­ды әзірлеудің жаңаша әдістеме­лері қажет. Осыған орай бас­па авторларына, редакторлар­ға, әдіс­керлерге, т.б. мамандарға қойы­латын талаптар да жоғары. Бас­паның материалдық базасын жаңа талаптарға сай жетілдіру, шетел­дік озық тәжірибелерді игеру, авторлар ұжымын нығайту, білік­тілігін арттыру, т.б. маңызды мін­де­т­тер үздіксіз жалғасын табуы тиіс. 

Бүгінде Мемлекет басшысы бекіткен бағдарламалар аясында салада көптеген жұмыстар­дың игеріліп жатқандығын атап өт­кен «Атамұра» корпорациясы­ның президенті Рақымғали Құл-Мұхам­мед елімізде 1998 жылдан бас­тап қолданысқа енгізілген жаңа буын оқулықтарының маңызы зор деді. Баспагердің айтуынша, жаңартылған бағдарлама аясында оқытылатын 3, 6, 8-сынып оқулықтарын жарыққа шығармас бұрын арнайы жұмыс тобы еңбек етті.

Министрлік тапсырмасына орай сараптамадан өткен оқулықтарға баспа тарапынан да сараптамалық жұмыстар жүргізілген. Баспаның авторлар, редакторлар және әдіскерлер тобы өңірлерге іссапарға шығып, педагог мамандардың ұсыныс-тілектерін назарға алды. Осын­дай игі жұмыстар нәтижесін­де сапалы оқулықтар жарық­қа шықты. Рақымғали Абрарұлы соңғы жылдарда оқулықтарда кез­десетін бірқатар сөздерге қатыс­ты әртүрлі пікірлердің айтылып жатқандығына орай жаңа сөз­дердің 2013 жылы бекітілген орфо­гра­фиялық сөздік аясында қолданы­латындығын жеткізді. Сондықтан «жаңалықтың жаршысы» ретінде журналистер қауымының қоғамда даулы мәселелердің алдын алуда ықпалы зор екендігін атап өтті. 

Ал оқулық шығару нарығында көшбасшылар қатарында тұрған «Мектеп» баспасының бас директоры Ерлан Сатыбалдиев еліміздегі оқу үрдісін ұйымдас­тырудың жүйелі негізінің шетелдерде, тіптен ТМД елдерінде кездеспейтіндігін атап өтті. Ал оқулық шығару осы үрдістің құрамдас бөлігі.

Тәжірибеде көр­сеткеніндей, баспа мемлекеттік бағдарлама бекітілгеннен кейін дереу оқулық әзірлеу ісіне кірісе­ді. Бұл тәуекелді іс. Бар ауырт­па­лық авторлық ұжым мен баспа­ның жауапкершілігінде. Кітап ісі ауқымды сала. Мұнда автор, ред­актор, корректор, полигра­фия мамандарынан тұратын шы­ға­рмашыл ұжым аз ғана уақыт ішінде оқулықты әзірлеп шы­ғады. Ал өңірлерге жеткізу тасы­мал­даушының міндеті. Соңғы уақытта оқулықтардың аймақ­тарға кешеуілдеп жеткізілуі жиі орын алуда. Бұл тасымалдаушы салғырттығының салдары. Сондықтан да бұл істе жергілікті атқару органдарына жіті бақылау қажет. Ал баспа өз өнімінің барынша сапалы шығуына күшін салады. Бүгінде «Мектеп» бас­па­сының өнімдеріне жеке мек­теп­тердің, Ресей сияқты шет мем­ле­кеттердің де сұранысы зор. Нарық­тағы беделіне нұқсан келмеуі бағытында баспа мамандары әр ісіне мұқият қарайды. Аталған бас­па сайтында оқулық­тарға қатыс­ты ақпараттар мен бағасы нақты көрсетілген. 

Ал баспа ісінің оңай шаруа емес­тігін жеткізген «Алматы кітап» ­баспасы ЖШС президенті Гаухар Саймасаева аталған баспа құрамы балалар психологиясын жетік меңгерген үш жүз автордан жасақталған тәжірибелі мамандардан құралғанын атап өтті. Биылғы оқу жылында қолданысқа енгізілетін 3, 6, 8-сынып оқулық­тары сараптаманың түрлі сатысы­нан өткізіліп, жасалған ескер­тулер баспаның назарына ұсынылды. Осы орайда отандық баспа ісі және полиграфияның қалыптасуы­ның бастауында тұрған мамандар еңбегі зор, деді баспа басшысы.

«Баспалар сапаға жұмыс істей­ді», деген Гаухар Айтжан­қызы соңғы жылдарда елімізде белең алған астыртын кітап өндірісіне алаң­даушылығын жеткізді. Сон­дықтан да мектептерді, ата-аналар­ды бұл істе сақ болуға шақыр­ған баспа басшысы жақын­да ғана Екібастұз, Павлодарға заңсыз кітаптар топтамасы жет­кізіл­гендігіне тоқталды. Ал мұндай заңсыздықтардың алдын алуда құқық қорғау органдарымен қатар бұқаралық ақпарат құрал­дарының да қырағылығы қажет. Әсіресе 2015-2017 жылдар аралығында қатты белең алып отырған мұндай жағдайлар авторлық құқықты бұзып қана қой­май, жұқпалы аурулардың белең алуына соқтырады. Бұл өнді­ріс­те өте улы мырыш, фенол, т.б. зиянды бояулар пайдаланы­лады. Сонымен қатар заңсыз айналымдағы кітаптардың салмағы да шамадан тыс келеді. Заңсыз кітап шығарумен еліміз­дің ірі қалаларында астыртын өндірістер айналысуда. Ал бұл істе бірлескен күш-жігер қажет деді, баспа басшысы. 

Осындай көкейкесті мәселе­лерді қозғаған авторлар, баспагерлер бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің сұрақтарына жауап беріп, баспа саласының үнемі айтыла бермейтін өзекті мәселелерін ортаға салды.

Эльвира Серікқызы,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

18.09.2018

Головкин мен Альварестің үшінші жекпе-жегі болуы мүмкін бе? (ВИДЕО)

18.09.2018

11 жылдан кейін қайталанған тарихи кездесу

18.09.2018

Мемлекет басшысы қосарланған салықты болдырмайтын Өзбекстанмен арадағы келісімге өзгерістер енгізді

18.09.2018

Елбасы Байқоңыр тұрғындарына медициналық көмек көрсету заңына енгізілген өзгерістерге қол қойды

18.09.2018

Студент жастардың жатақхана мәселесі шешілуде

18.09.2018

Батыс Қазақстан облысында Мемлекеттік қызмет мектебі ашылды

18.09.2018

Жеңімпаздар әлем чемпионатына барады

18.09.2018

«Астана» 4 қазан күні өз алаңында Францияның «Ренн» клубымен ойнайды

18.09.2018

Атырауға алғаш рет Елбасының көшпелі көрмесі келді

18.09.2018

Қостанай облысының оңтүстік өңірі егін орағын аяқтап келеді

18.09.2018

Бауыржан Қарағызұлы Мәдениет және спорт министрінің кеңесшісі болып тағайындалды

18.09.2018

Ақмола облысында 61 ІТ сыныбы ашылды

18.09.2018

Әлихан Смайылов Қаржы министрі болып тағайындалды

18.09.2018

«Адырна» республикалық әдеби-көркем ұлттық журналы аламан бәйге жариялады

18.09.2018

Статусты сәйкестендіру керек

18.09.2018

Қостанай облысында адасқан тырна аңшылық шаруашылығына тапсырылды

18.09.2018

Ақмола облысында 2870 орынды қамтитын 11 жатақхана салу жоспарлануда

18.09.2018

Әулиеата аймағында туризмді дамытудың нақты жоспары жасалды

18.09.2018

Құрылыс компаниялары қызығушылық танытуда

18.09.2018

Елімізде жұмыспен қамтылған жастардың саны - 2,1 млн адамды құрайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

О́mir súrý salty

BUU aqparatyna saı, áıelder arasynda eń joǵary ortasha ómir súrý uzaqtyǵy boıynsha 86,8 jaspen Japonıa aldyńǵy qatarda tursa, er adamdar arasynda 81,3 jaspen Shveısarıa birinshi orynda. Al keıbir elderde ortasha ómir súrý uzaqtyǵy tipti 60 jasqa da jetpeıdi. «Nege?» degen suraqqa túrli faktorlardy keltire otyryp jaýap berýge bolady.

Қорғанбек АМАНЖОЛ, «Егемен Қазақстан»

Búgingi qazaq áıeli

Qazaq áıeli qaı zamanda da qatparly taqyryp bolǵan. Epostyq jyrlar men ertegilerde, jyraýlar poezııasynda qazaq áıeliniń, qazaq qyzynyń asqaq beınesi áspetteldi, sulýlyǵy jyrlandy, jan dúnıesiniń izgilikti qasıetteri pash etildi. Baǵzydaǵy Tumar hanym men Umaı anadan bastap qazaq tarıhy da Domalaq ana, Aıpara ana, Qyzaı ana, beridegi Bopaı hansha men uly Abaıdyń ájesi Zere syndy ardaqty esimderge kenen bolyp kelgeni belgili. Qashannan-aq halyq qasıetiniń qormaly, ulttyń uıaty áıel bolǵan.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу