Астананың апорты

Әдетте апорт атауын Алматының атына қатыстыра айтамыз. Өйткені дәмі тіл үйіретін, түсі көздің жауын алатын қызыл алманың бұл сор­ты тек Алматы топырағында өсетінімен ерекшеленеді. Арғы тегі XIV ғасырда Балқан түбегінен бері өтіп, ішкі Ресейді жағалап Жетісуға жеткен апортты қазір Алматының ғана емес, мұқым қазақтың дүние жүзіне ұялмай ұсынатын бау-бақшалық бренді деуге болады. 1984 жылы еліміздің аумағында 1 965 795 түп апорт ағашы өсіп тұрған екен. Ал осы көшеттердің қақ жарымынан астамы Жетісу топырағында тамыр жайған көрінеді. 

Егемен Қазақстан
15.08.2018 10582
2

Жақында Астананың 20 жылдық мерейтойын абыроймен өткердік. Осы тұста Алматы облысының әкімдігі елордадағы бұрынғы «Арай» демалыс орнын қайта жасақтап, оған «Жетісу» деген атау берді. Жаңа демалыс орнына айналған «Жетісу» саябағы жерұйық өлкенің Арқа төсіне көшкен бір әсем бөлшегіндей болып шыға келді. Жалпы, Жетісудың жеті кереметін көзбен көріп, сезіну үшін Астанадағы саябақты аралау керек. Осы саябақтағы негізгі нышанның бірі Апорт ағашының алтын жалатылған мүсіні болса керек. Келушілердің көзіне оттай басылатын алаңқайдың өзі де «Апорт алаңы» деп аталады. Осы «Молшылық» деп аталатын композиция идеясы – қазақ алмасының отанына деген құрмет. Жетісу, оның ішінде Алматы топырағы апорттың алтын тамырына нәр беріп тұрған киелі мекен екені ақиқат. 

Жалпы, бұл жерде бір ізгі мақсат байқалады. Жетісудың жауһарына айналған апорт көшетін Арқаның атасы бөлек табиғатына жақындатып, алманың дәл осы түрін Астанада өсіруге деген құлшыныс бар. Өйткені «Жетісу» саябағын аралаған адам аңғарады, мұнда алмаға қатысты көптеген декорациялар мен элементтерден бөлек, кәдімгі алма көшеттері егілген. Қазір 400 түп жеміс ағашы өсіп тұр. 

– Жетісуды алманың отаны дейміз. Ал Астана – отанымыздың жүрегі. Демек, Алматының апорты елорданың айнымас бөлігіне айналуы керек. Саябақты жоспарлағанда осыны мақсат еттік. Бұл жер Жетісу өлкесінің айнымайтын көшірмесі ғана емес, түбі Астананы мәуелі баққа айналдыратын абат мекен болсын дедік. Алма көшеттерін таңдап еккеніміз сондықтан. 400 түп апорт ағашы егілді. Астанада апорт иісі аңқып, жемісін ұрпақтарымыз жейтініне сенемін, – дейді бұл жайында Алматы облысының әкімі Амандық Баталов.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Жетісудағы алма бақтардың азайып кеткеніне алаңдаушылық білдіріп, жеміс ағаштарын қалпына келтіруді міндеттеген болатын. Қазір облыста бұл жұмыс жүйелі түрде жүргізіліп жатыр. Өңірде 23 мың гектар жеміс бағы болса, оның 1500 гектарына тек апорт көшеттері егілген екен. Биыл осы алқаптың 743 гектары мәуе салып, жеміс бере бастапты.

...Тоқетерін айтқанда, апорт исі Алматының бақтарында ғана емес, Астананың саябағында да аңқып, тәтті алма Арқа төсінен мәуелейтін күн жақын.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

21.02.2019

Қызылорда облысында электронды кітапханалар жұмыс істейді

21.02.2019

Шымкентте «Шымкентплан» құрылды

21.02.2019

Қарағанды облысында биыл дәрігерлерге 63 пәтер беріледі

21.02.2019

Ғалымбек Кенжебаев қазақ боксшыларының финалдағы жеңілісін түсіндірді

21.02.2019

Бангладеште өрт салдарынан 81 адам қаза тапты

21.02.2019

Мәжілісте Арал өңірінің өзекті мәселелері талқыланды

21.02.2019

Михаил Кукушкин Марсельдегі турнирдің ширек финалына өтті

21.02.2019

Қазақстан баскетболшылары әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде Австралияны қабылдайды

21.02.2019

Қазақстандық гимнастар Мельбурндегі әлем кубогі кезеңіне қатысуда

21.02.2019

Австрияда шаңғы спорты түрлерінен әлем чемпионаты басталды

21.02.2019

Мәжілісте оңалту және банкроттық рәсімдерді жетiлдiру мәселелеріне қатысты дөңгелек үстел өтті

21.02.2019

Обыр дертінің соңғы кезеңінен келетін қауіп сейілді

21.02.2019

Бала Бақытжан «Өртте көрсеткен қайсарлығы үшін» медалімен марапатталды

21.02.2019

Елордада «Құқықтық тәртіп» жедел алдын алу іс-шарасы өтуде

21.02.2019

Мобильдік топтар базарларды аралап, бірыңғай жиынтық төлем туралы ақпарат беруде

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу