Астананың апорты

Әдетте апорт атауын Алматының атына қатыстыра айтамыз. Өйткені дәмі тіл үйіретін, түсі көздің жауын алатын қызыл алманың бұл сор­ты тек Алматы топырағында өсетінімен ерекшеленеді. Арғы тегі XIV ғасырда Балқан түбегінен бері өтіп, ішкі Ресейді жағалап Жетісуға жеткен апортты қазір Алматының ғана емес, мұқым қазақтың дүние жүзіне ұялмай ұсынатын бау-бақшалық бренді деуге болады. 1984 жылы еліміздің аумағында 1 965 795 түп апорт ағашы өсіп тұрған екен. Ал осы көшеттердің қақ жарымынан астамы Жетісу топырағында тамыр жайған көрінеді. 

Егемен Қазақстан
15.08.2018 10496
2

Жақында Астананың 20 жылдық мерейтойын абыроймен өткердік. Осы тұста Алматы облысының әкімдігі елордадағы бұрынғы «Арай» демалыс орнын қайта жасақтап, оған «Жетісу» деген атау берді. Жаңа демалыс орнына айналған «Жетісу» саябағы жерұйық өлкенің Арқа төсіне көшкен бір әсем бөлшегіндей болып шыға келді. Жалпы, Жетісудың жеті кереметін көзбен көріп, сезіну үшін Астанадағы саябақты аралау керек. Осы саябақтағы негізгі нышанның бірі Апорт ағашының алтын жалатылған мүсіні болса керек. Келушілердің көзіне оттай басылатын алаңқайдың өзі де «Апорт алаңы» деп аталады. Осы «Молшылық» деп аталатын композиция идеясы – қазақ алмасының отанына деген құрмет. Жетісу, оның ішінде Алматы топырағы апорттың алтын тамырына нәр беріп тұрған киелі мекен екені ақиқат. 

Жалпы, бұл жерде бір ізгі мақсат байқалады. Жетісудың жауһарына айналған апорт көшетін Арқаның атасы бөлек табиғатына жақындатып, алманың дәл осы түрін Астанада өсіруге деген құлшыныс бар. Өйткені «Жетісу» саябағын аралаған адам аңғарады, мұнда алмаға қатысты көптеген декорациялар мен элементтерден бөлек, кәдімгі алма көшеттері егілген. Қазір 400 түп жеміс ағашы өсіп тұр. 

– Жетісуды алманың отаны дейміз. Ал Астана – отанымыздың жүрегі. Демек, Алматының апорты елорданың айнымас бөлігіне айналуы керек. Саябақты жоспарлағанда осыны мақсат еттік. Бұл жер Жетісу өлкесінің айнымайтын көшірмесі ғана емес, түбі Астананы мәуелі баққа айналдыратын абат мекен болсын дедік. Алма көшеттерін таңдап еккеніміз сондықтан. 400 түп апорт ағашы егілді. Астанада апорт иісі аңқып, жемісін ұрпақтарымыз жейтініне сенемін, – дейді бұл жайында Алматы облысының әкімі Амандық Баталов.

Елбасы Нұрсұлтан Назарбаев Жетісудағы алма бақтардың азайып кеткеніне алаңдаушылық білдіріп, жеміс ағаштарын қалпына келтіруді міндеттеген болатын. Қазір облыста бұл жұмыс жүйелі түрде жүргізіліп жатыр. Өңірде 23 мың гектар жеміс бағы болса, оның 1500 гектарына тек апорт көшеттері егілген екен. Биыл осы алқаптың 743 гектары мәуе салып, жеміс бере бастапты.

...Тоқетерін айтқанда, апорт исі Алматының бақтарында ғана емес, Астананың саябағында да аңқып, тәтті алма Арқа төсінен мәуелейтін күн жақын.

Қалмаханбет МҰҚАМЕТҚАЛИ,

«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.11.2018

Amazon мен Google-де жұмыс істейтін қазақстандықтарды елге шақыру керек - Атамекен ҰКП

17.11.2018

Павлодар облысында 370 жүргізуші мөлшерден артық жүк тасыған

17.11.2018

Павлодарда 524 полиция қызметкері пәтерге мұқтаж

17.11.2018

Дулат Қажанов: Оңтүстік тұрғындарын Күршімге шақырамыз

17.11.2018

Таразда Ауыл шаруашылығы қызметкерлерінің күні аталып өтті

17.11.2018

Қызылордадағы ЖКО: 29 адам ауруханада, 45-і үйіне оралды

17.11.2018

Қызылордада жолаушылар автобусы соқтығысты

17.11.2018

Атырауда балық шаруашылығы басқармасының басшысы тағайындалды

17.11.2018

Астанада дзюдодан Қазақстан Чемпионаты өтті

17.11.2018

Таразда «Туған жерге туыңды тік!» форумы өтті

17.11.2018

Ақ Жайықтың жастарында жігер көп

17.11.2018

Оралда қоғамдық ұйымдардың VIII форумы өтті

17.11.2018

17 қарашаға арналған ауа райы болжамы

16.11.2018

Қазақстан туризмін дамытудағы кезекті қадам

16.11.2018

Абылай ханның Галдан Цереннің тұтқынында болған жері табылды

16.11.2018

Қазақстан қор биржасы 25 жылдығын қорытындылады

16.11.2018

Әйелдер істері және отбасылық-демографиялық саясат жөніндегі ұлттық комиссия отырысы өтті

16.11.2018

Атыраулық Қаһарман Қисметов  Әлем чемпионатының қола жүлдегері атанды

16.11.2018

Қазақ жігіті америкалық хоккей командасының капитаны атанды

16.11.2018

​Қазақстан БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің Эритреяға қарсы санкцияларды жою туралы қарарын қолдады

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Sotqa silteı salý sán be?

Qara qyldy qaq jaryp, ádildikti aıtqan qazaq bıleriniń bılik qaǵıdasy: «Týra bıde týǵan joq, týǵandy bıde ıman joqqa» negiz­delgeni málim. Qasqaıyp turyp qamshysyn aldyna tastap: «Baı bolsań halqyńa paıdań tisin, batyr bolsań dushpanǵa naızań tısin. Baı bolyp paıdań tımese, batyr bolyp naızań tımese jurttan ala bóten úıiń kúısin» dep Áıteke bıdiń shamyrqanǵany, judyryqtaı jumylǵan Qazybek bıdiń Qońtajyny bılik aıtý kezegi tıgende: «Sózdi óńmenime suǵyp aıtqan kezde, eki ıyǵynan eki aıý aýzynan ot shashyp «typyr»» etshi, «kóreıin» dep turdy. Kórdińiz be, bılik aıtqan adam sózimen de kózimen de, susymen de yqtyra alady eken. Qazaq bıleri dala zańynyń oryndaýshylary bolǵan. Tek ádildikti tý etip kótergen onyń aldynda han da qara da birdeı jaýap bergen.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу