Батырлар жыры кісілікке баулиды

«Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен «Тұлпар мініп, ту алған» ұлттық байқауы негізінде «Балаларға батырлар жырын жаттатудың тиімді жолдары мен ескеруге тиіс жағдайлар» тақырыбында Алматыдағы Ұлттық кітапханада ұстаздарға арналған кәсіби басқосу өтті.

Егемен Қазақстан
23.08.2018 2527
2

Басқосудың бағдарламасына сәйкес жоба жетекшісі Серік Сейітман қатысушыларды кәсіби отырыстың барысымен таныстырып, сөз кезегін жыршы, фольклортанушы ғалым Берік Жүсіпке ұсынды.

Өз кезегінде жыршылық өнердің маңыздылығына, эпикалық шығармалардың бала тәрбиесіндегі ерекшеліктеріне тоқталған Берік Жүсіп толыққанды эпикалық шығарманы орындаудағы ғылыми негіздерді атап өтті. «Баланың алғашқы эпикалық білімі анасының әлдиінен қалыптасады» деді ғалым. «Бесік жырының», «Ана» сөзінің маңыздылығына ерекше тоқталып, анаға деген құрметтің ұлттық тәрбиенің бастауы екендігіне тоқталды.

Баланың рухани толысып, ұлттық рухта өсуінде эпикалық орта, эпикалық жад, эпикалық білім мен орындаушылық бір-бірін толықтыруы қажеттігіне де ерекше назар аударған ғалым өкінішке қарай, қазіргі кезеңде осынау құндылықтарды қаперден тыс қалдырғандығымызға алаңдаушылығын білдірді. Сондықтан да мектеп оқушыларына батырлар жырын жаттату арқылы олардың ұлттық жадын қалыптастырып қана қоймай, эпостық жырларда кездесетін бүтіндей бір халықтың тарих-дастанынан хабардар етуге болады.

Батырлар жырын жаттатқан кезде ұлтқа керек нәрселер, мысалы бір ғана «Алпамыс» жырының өн бойында бесік жыры да, аңыздың желісі де, жар-жар, мақал-мәтел, ерлік-елдік те, адамзат баласының кісілігі сияқты тағы да басқа ерекше қасиеттердің шоғырланғандығына көз жеткізе түсеміз.

Ал қорытындысы ағымдағы жылдың 28 қыр­күйегінде анықталатын «Тұлпар мініп, ту алған» байқауына «Алпамыс батыр» жыры таңдалуының да өзіндік мән-мағынасы бар. Байқау Алматы қаласында білім алатын 6-10-сынып оқушылары арасында өтеді.

Мектеп оқушыларын кітапқа баулуды, батырлар жырын насихаттауды, ұлттық рухта тәрбиелеумен қатар өскелең ұрпақтың шығармашылық және зияткерлік қабілетін дамытуды мақсат ететін байқаудың жүлде қоры бірінші орынға – 1 млн 500 мың, екінші орынға – 1 млн, үшінші орынға 500 мың теңге және ынталандыру сыйлықтарымен ерекшеленеді. Ал жүлдегер әрбір оқушының тәлімгері Ұлыбританияның Оксфорд қаласына барып, тіл білімін жетілдіру орталығында ағылшын тілін меңгеріп қайтуға мүмкіндік алады.

Эльвира Серікқызы,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

21.02.2019

Екатеринбургтағы жол апатында 5 қазақстандық зардап шекті

21.02.2019

Жамбылда аз қамтылған және көпбалалы отбасылар үшін 10 жатақхана салынады

21.02.2019

Үкіметті уақытша басқару Асқар Маминге жүктелді

21.02.2019

Мемлекет басшысының мәлімдемесі

21.02.2019

Елбасы Үкіметті таратты

21.02.2019

Н.Нығматулин Аустрия Парламенті Ұлттық Кеңесінің төрағасымен кездесті

21.02.2019

Сенаторлар халықаралық келісімдерді ратификациялады

21.02.2019

Индустрияландыру бағдарламасы аясында 20 мың тұрақты жұмыс орны ашылады

21.02.2019

Қызылордалық полицейлер заңсыз аң аулаушыларды ұстады

21.02.2019

Түркістан облысының өз футбол командасы құрылады

21.02.2019

Жайық өзені бойында ауқымды рейд өткізілді

21.02.2019

Биыл 65 мың ірі қара сатып алуға ақша бөлінеді

21.02.2019

Бас прокуратура өтемақы қорына өндіру тәртібін түсіндірді

21.02.2019

Қоғамға көмектесетін инклюзивті инновациялар

21.02.2019

Дариға Назарбаева Еуропалық Одақтың Орталық Азия жөніндегі арнайы өкілімен кездесті

21.02.2019

Airastana 1 сәуірден бастап Қазақстан арқылы Ташкентке рейстерді ұлғайтады

21.02.2019

Қазақстан Ұлттық Банкінің төрағасы неміс бизнес-қоғамдастығының өкілдерімен кездесті

21.02.2019

Қазақстан мен ЕҚДБ арасындағы ынтымақтастық мәселесі талқыланды

21.02.2019

Семейлік оқушы-кәсіпкер Нәдір Сәбитов жиһаз шығаратын цех ашты

21.02.2019

Алексей Луценко «Оман турының» жеңімпазы

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Tyıym men tıyn

Toı-toımalaqta tún jamylyp óner kórsetetin kámelettik jasqa tolmaǵan, ómirleri aq paraqtaı taza, kóńilderi aq bulaqtaı móldir kishkentaılarymyzdy jasyna laıyqsyz kıindirip, boıandyryp kópshiliktiń aldynda shyǵarý, án saldyrý – qý aqshaǵa qunyqtyryp qoıǵan ata-analarynyń kinásinen. 

Бақытгүл САЛЫХОВА, педагогика ғылымдарының кандидаты

Qorqynyshty mıkroplastık

О́tken aptada Eýropalyq odaq úkimeti óndirýshilerge mıkroplastıktiń barlyq túrin óz ónimderinde qoldanýǵa tyıym salǵanyn estigen bolarsyzdar. Mıkroplastıktiń ne ekenin bilesiz be? Osyǵan deıin kóp mán bermeppiz. Sóıtse mıkroplastık − sıntetıkalyq polımerlerdiń kishkentaı bólikteri, bul kóptegen zattyń quramyna kiredi: kúndelikti kıetin kıimimizde de, kir jýatyn untaqta da, saǵyzda da bar eken.

Анар ТӨЛЕУХАНҚЫЗЫ, «Егемен Қазақстан»

«Jeti jarǵy» jıen jaıly ne deıdi?

Qarǵa tamyrly qazaqta jıenmin dese qolq etpes jan joq shyǵar, sirá. Tipti, naǵashyǵa aıtar oıyn «tuzdyqtap» jiberse de, basynan sóz asyrmas nebir adýyn minezdiniń ózi jıen ǵoı, aıta beredi» dep kúlip, bas shaıqaǵannan artyqqa barmaıdy.

Бекен ҚАЙРАТҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Rýh jaıly áńgime

Marqum alashshyl tulǵa Aqseleý Seıdimbektiń «Rýhy azat halyq qana uly ister atqara alady» deıtin myzǵymas ustanymy boldy. Osy uǵymdy Ahań ári qaraı tápsirlep: «Rýhsyz halyqty altynǵa bólep qoısań da báribir, rýhy myqty qaýymnyń aldynda eńkish tartyp turady. Rýh degenimiz ol kózge kórinbeıdi, halyqtyń gendik bıosferasynda bolatyn úreıdi jeńý qýaty. Úreı qan arqyly urpaqtan urpaq jalǵasyp kete beretin asa qaterli qubylys. Qandaı bir qaýymnyń rýhanı erkindigi (táýelsizdigi) halyqtyń boıyndaǵy úreıdiń az-kóptigimen ólshendi» deıtin edi jaryqtyq.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу