Батырлар жыры кісілікке баулиды

«Рухани жаңғыру» бағдарламасы аясында Алматы қаласы әкімдігінің қолдауымен «Тұлпар мініп, ту алған» ұлттық байқауы негізінде «Балаларға батырлар жырын жаттатудың тиімді жолдары мен ескеруге тиіс жағдайлар» тақырыбында Алматыдағы Ұлттық кітапханада ұстаздарға арналған кәсіби басқосу өтті.

Егемен Қазақстан
23.08.2018 1897
2

Басқосудың бағдарламасына сәйкес жоба жетекшісі Серік Сейітман қатысушыларды кәсіби отырыстың барысымен таныстырып, сөз кезегін жыршы, фольклортанушы ғалым Берік Жүсіпке ұсынды.

Өз кезегінде жыршылық өнердің маңыздылығына, эпикалық шығармалардың бала тәрбиесіндегі ерекшеліктеріне тоқталған Берік Жүсіп толыққанды эпикалық шығарманы орындаудағы ғылыми негіздерді атап өтті. «Баланың алғашқы эпикалық білімі анасының әлдиінен қалыптасады» деді ғалым. «Бесік жырының», «Ана» сөзінің маңыздылығына ерекше тоқталып, анаға деген құрметтің ұлттық тәрбиенің бастауы екендігіне тоқталды.

Баланың рухани толысып, ұлттық рухта өсуінде эпикалық орта, эпикалық жад, эпикалық білім мен орындаушылық бір-бірін толықтыруы қажеттігіне де ерекше назар аударған ғалым өкінішке қарай, қазіргі кезеңде осынау құндылықтарды қаперден тыс қалдырғандығымызға алаңдаушылығын білдірді. Сондықтан да мектеп оқушыларына батырлар жырын жаттату арқылы олардың ұлттық жадын қалыптастырып қана қоймай, эпостық жырларда кездесетін бүтіндей бір халықтың тарих-дастанынан хабардар етуге болады.

Батырлар жырын жаттатқан кезде ұлтқа керек нәрселер, мысалы бір ғана «Алпамыс» жырының өн бойында бесік жыры да, аңыздың желісі де, жар-жар, мақал-мәтел, ерлік-елдік те, адамзат баласының кісілігі сияқты тағы да басқа ерекше қасиеттердің шоғырланғандығына көз жеткізе түсеміз.

Ал қорытындысы ағымдағы жылдың 28 қыр­күйегінде анықталатын «Тұлпар мініп, ту алған» байқауына «Алпамыс батыр» жыры таңдалуының да өзіндік мән-мағынасы бар. Байқау Алматы қаласында білім алатын 6-10-сынып оқушылары арасында өтеді.

Мектеп оқушыларын кітапқа баулуды, батырлар жырын насихаттауды, ұлттық рухта тәрбиелеумен қатар өскелең ұрпақтың шығармашылық және зияткерлік қабілетін дамытуды мақсат ететін байқаудың жүлде қоры бірінші орынға – 1 млн 500 мың, екінші орынға – 1 млн, үшінші орынға 500 мың теңге және ынталандыру сыйлықтарымен ерекшеленеді. Ал жүлдегер әрбір оқушының тәлімгері Ұлыбританияның Оксфорд қаласына барып, тіл білімін жетілдіру орталығында ағылшын тілін меңгеріп қайтуға мүмкіндік алады.

Эльвира Серікқызы,

«Егемен Қазақстан»

АЛМАТЫ

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

20.09.2018

«Жаңа еңбекақы төлеу жүйесіне көшу - оңтайландыру нәтижелеріне тікелей байланысты болады» Алик Шпекбаев

20.09.2018

Кесенелер тұрғызу жарысқа айналып бара ма?..

20.09.2018

Бүгін елімізде машина жасаушыларының VI форумы басталды

20.09.2018

Атырауда халықаралық ғылыми-тәжірибелік конференция өтті

20.09.2018

Бакуде дзюдодан әлем чемпионаты басталды

20.09.2018

Қоқыс өңдейтін цех ашар едім - Сергей Привалов

20.09.2018

Доллар бағамы 358 теңгеге түсті

20.09.2018

Ұрпақ сабақтастығының үлгісі

20.09.2018

АҚШ-тағы «Флоренс» дауылынан зардап шегушілер саны артты

20.09.2018

«Хат қоржын» (20.09.2018)

20.09.2018

Еурокомиссия Амазонға қатысты антимонополиялық тексерулерін бастауы мүмкін

20.09.2018

Әлеуметтік мәртебесі рәсімделеді

20.09.2018

Көкірек көзіміз қайтсек ашылады?

20.09.2018

Оралда бұқаралық домбыра тартудан рекорд жасалды

20.09.2018

Ұлттық ұлан командирлері біліктілігін шыңдады

20.09.2018

Қызылордада «Үздік анықтаушы» анықталды

20.09.2018

Балуандар Бухаресте бақ сынайды

20.09.2018

Кенияда жаттығып жүрген қазақ қызы

20.09.2018

Ақын Сараның 165 жылдығына арналған айтыс өтті

20.09.2018

Кинематографияға қатысты құжат мақұлданды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Tо́relik qyzmetke tо́r qashan beriledi?

Abaı atamyz: «Burynǵy qazaq jaıyn jaqsy bilgen adamdar: «bı ekeý bolsa, daý tórteý bolady» dep aıtypty», deıdi. Rasynda, bul sózdiń ómir tájirıbesinen alynǵanyna esh kúmán joq. О́ıtkeni bul arada hakim bıdiń sany emes, sapasy daýdy azaıtatynyna mán bergeni anyq. Al endi bul búgingi kúni de elimiz aýmaǵyndaǵy tórelik qyzmet prosesinde týyndaıtyn qoǵamdyq qatynastardy sheshýde eń basty eskerer jaıt bolyp tur. Sebebi azamattyq daýlardy qaraýda qara qyldy qaq jaratyn ádil sheshimge qol jetkizý áli de arman.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу