Балаңыз мектепке дайын ба?

Жаңа оқу маусымы ең алдымен ата-аналарды әбігерге салады. Жыл сайын әр отбасында жалғасатын мектепке дайындық шаралары басталып кетті. Осыған орай дүкендер мен базарларда сатушылардың көпшілігі тауарларын мектеп формасымен толықтырған. Ата-аналар базардағы ең төменгі баға қолжетімді болғанымен, сапасы сын көтермейтінін айтады. Ал орташа сападағы керек-жараққа әркімнің қолы жете бермейді. Оның үстіне Қазақстан мектептерінде бірдей форма тіктіріп, бір жерден ғана киім ал дейтін «бұйрықтың» жойылғанына қарамастан, ата-ананың қалтасын қағатын жағдай биыл да жалғасып жатқан сыңайлы. 

Егемен Қазақстан
24.08.2018 1769
2

Сан құбылған стандарт

Биыл Білім және ғылым министрлігі тапсырыспен тіктіру жүйесін тоқтатып, қыздар мен ұлдарға арналған жалпылама стандарт шығарды. Бірақ бас қала мектептері костюмдерді бірыңғай қою көк түс қылып белгіледі. Жаңа стандарт бойынша ұлдардың формасына пиджак, күрме (жилет), ақ жейде мен шалбар кіреді. Қыздар бұған қоса сарафан, белдемше алуы шарт. Осыған сай киім-кешекті ата-аналар өз қалауы бойынша дайындайды. Алайда осыған дейін оқушыларына ашық көк түсті форма киюді талап еткен кейбір мектептер қою көк түске көшуге мәжбүр. Демек бала өткен жылғы формасын бойына шақ келсе де кие алмайды. 

Орталық коммуникация­лар қызметінде өткен брифинг­те Қазақстанның Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Жан­дар­бек Бекшин мектеп формасының сапасына назар аударылуы керегін айтқан. Оның айтуынша синтетикалық талшықтардан ауа өтпейді, мұндай материал аллергия тудыруы мүмкін. Алайда қолжетімді балалар киім-кешегінің кез келгені табиғи материалдардан (тоқыма, мақта, жібек) немесе вискозадан тігіле бермейтіні анық. Арқаға асатын сөмкенің ортопедиялық арқалығы, жалпақ иықбауы болғаны дұрыс дегенді алға тартқан Жандарбек Бекшин бұл балалардың тірек-қозғалыс аппараты ауруларына шалдығуының алдын алатынын айтты.

Қанша қаражат жұмсалады?

Ендеше Астанадағы базар мен дүкендердегі бағаны салыстырып көрейік. Базарда 28-34 өлшемдегі ұл баланың киімі (пиджак, шалбар, күрме) орта есеппен 17 мың, 36-40 өлшемдегі киім 18500 теңге, 42-52 өлшемдегі киім 22 мың теңге шамасында. Ал дүкендерде пиджак пен шалбардың өзі осы бағаны төңіректейді. Қыз балалар үшін бұл баға тағы өзгеріп сала береді. Базарда белдемше, пиджак, күрменің 28-34-ші өлшемдегісі  12-15 мың теңге тұрса, үш киімнің дүкендегі бағасы орта есеппен 20 мың теңгеге жетіп жығылады. 36-40 өлшемдегі қыздардың киімі (белдемше, пиджак, күрме) 15-18 мың теңге болса, дүкендерден орта есеппен 22 мың теңгеге алуға болады. 42-52 өлшемді қыздар киімін базардан 18-23 мың теңге көлемінде алуға болады. Осы өлшемді дүкендерден алу үшін ең кемінде 25 мың теңге жұмсайсыз. Бұған оқушының туфлиі мен спорттық аяқ киімін, қыздардың жұқа шұлығы мен бантигін қосыңыз. Бұдан бөлек біз есептемеген оқуға қажетті құрал-жабдықтар тағы бар...

Биыл тұңғышы 1-сыныпқа баратын Тоғжан Халықова базарларды аралап, лайықты бағаға киім ала алмағанын айтты. «Бізге мектеп өздері белгілеген дүкеннен ғана төсбелгі алуды бұйырды. Бұл дүкен басқа жақтан алған киімге төсбелгі жабыстырмайды екен. Сөйтіп солардың ғана мектеп формасын алуға мәжбүр болдық. Ал онда­ғы баға базардан екі есе қымбат. Базардан 3500 теңгеге алуға болатын көкірекшені 6 мың теңгеге сатып алдым. Жейде, кофта және шалбардың да әрқайсысын 6 мыңға, пиджакты 10 мыңға, гал­с­тукты 1500 теңгеге алдым. Енді ұлымның туфлиі мен спорттық аяқ киіміне жеке-жеке кемінде 11 мың теңге жұмсағалы отырмын. Рюкзактың базардағы бағасының өзі 7 мың теңге тұрады екен», дейді жас ана. 

Мұқтаждарға кім көмектеседі?

Еліміздегі демографияның оң өзгерістеріне байланысты кей отбасында 4-5 балаға дейін мектепке барады. Ал қалталылардың көбі көпбалалы емес екенін ескерсек, мектепке балаларын қос-қостап апаратын да қоңыр­қалталы қазақтар.  

Сондықтан да елімізде жыл сайын «Мектепке жол» акция­сы ұйымдастырылып келеді. Биыл он бірінші рет өтіп жатқан шара 1 тамыздан 30 қыркүйекке дейін жалғасады. Балалардың құқы­ғын қорғау комитетінің төрағасы Нұрбек Оршыбековтың мәлім­деуінше, акция аясында осы жылы 3 миллионға жуық балаға 17 миллиард теңгеден астам қаржыға материалдық көмек көрсе­тіледі. Былтыр аталған қайы­рым­дылық көмек 3 миллиард теңгені құрап, 316 мың оқушыға үлестірілген. Алайда айна­ламызда жүрген кейбір көпбалалы отбасылардың осы мүм­кін­діктен құр қалып, қина­лып жүр­генін жазбасқа тағы болмайды. 

Сегіз баланы бағып-қағып отырған 42 жастағы Дәриға  Тағанованың биыл 4 баласы мектепке барады. Тұңғышын түлетіп, Алматыға аттандырған көпбалалы ана студенттің қалтасын 100 мың теңгемен толтырған. Бұған бозбаланың киім-кешегі мен басқа да керек-жарағын қосыңыз. Айына 15 мың теңге жәрдемақы алатын «Алтын алқа» иегері осының өзін жеті баласының аузынан жырып беріп отырғанын айтады. Әрине мұндайда жолдасының тапқан 71 мың теңге айлығы қалай тартса да 8 баланы асырауға жете қоймас. Сондықтан да Дәриға «балалар бірінің киімін бірі киер» деп отыр. «Биыл 1-сыныпқа баратын балама сөмке сұрап, аудандық әкімдікке өтініш жазғанмын. Бірақ әлі жауап жоқ. Құдай берген балаларымның несібесін Құдай ғана берер», дейді үмітін үзбеген ана. 

Майгүл СҰЛТАН, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

24.09.2018

FIFA-2018 марапаттау рәсімінде Роналду болмайды

24.09.2018

Ұлы Дала Еліне саяхат — «Жаңа Жібек жолы» бағыты бойынша экспедиция Таразға келді

24.09.2018

«Егемен академиясының» жаңа маусымына тіркелу басталды

24.09.2018

Мақтаарал құрылыс саласымен де танымал болмақ

24.09.2018

Атырауда «Тау тұлғалы Таумыш» республикалық ғылыми-тәжірибелік конференциясы өтті

24.09.2018

Ақмола облысында мемлекеттік қызмет мектебін ашылды

24.09.2018

Алматыда III Baikonyr Short Film Festivalдің жабылу салтанаты өтті

24.09.2018

Ақтөбелік полицейлер Агенттіктің «Пара алма!» үндеуіне құлақ асуда

24.09.2018

Қыздар Университетінің студенттері республикалық турнирдің жеңімпазы атанды

24.09.2018

Талдықорған қаласы әкімінің жаңа орынбасары тағайындалды

24.09.2018

25 қыркүйекте Үкімет үйінде Қазақстан Үкіметінің отырысы өтеді

24.09.2018

Ақтауға үлкен футбол оралды

24.09.2018

Үш дзюдошымыз да алғашқы айналымда ұтылды

24.09.2018

Оралда бокстан халықаралық турнирдің жеңімпаздары анықталды

24.09.2018

Қазақстанда ұшақ билеттері арзандауы мүмкін

24.09.2018

Қазақстанда 14 миллион тоннаға жуық астық жиналды

24.09.2018

«Түн құдайы» фильмі Парижде өткен ретроспектива барысында көрсетілді

24.09.2018

Универсиада алауы Алматы арқылы өтті

24.09.2018

Бүгін Бакуде үш дзюдошымыз белдесуде

24.09.2018

Бизнес салымдар үшін қай қаржы ұйымы тиімді?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Асан Мирас,

Ulaǵat pen muraǵat

Qaıǵyly ólimi qalyń jurttyń qabyrǵasyn qaıystyryp, qyrshyn ǵumyry qıylǵan óner, mádenıet, sport sańlaqtary qaı ultta bolsyn az emes. Ondaı has talanttardy halyq eshqashan umytpaıdy. Talanttardyń fánıdegi taǵdyry kelte bolǵanymen, halyqtyń júregi men jadyndaǵy ǵumyryn myńjyldyqtarmen ólsheýge bolady. Aıtalyq, áıgili grek ańyzyndaǵy aıbyndy batyrlar Ahılles pen Gektordyń esimderi dáýirlerden dáýirlerge kóshe júrip, ult sanasynda jarqyrap ǵumyr keshýde. Ańyzdyń epıloginde aıtylǵandaı, keıingi urpaq tıtandardy máńgi eske tutatyn bolady. Tipti, grektiń búkil tarıhy áli kúnge deıin ataqty Gektor men Ahıll shaıqasyna baılanysty óriledi. Biz muny nege aıtyp otyrmyz? Qaı ult bolmasyn, esimi elge eleýli tulǵalaryn este qaldyrýdyń esti joldaryn ustanady. Qazaq tarıhyn aqtarsaq ta, ádebıet betterin paraqtasaq ta túrli klassıkalyq joqtaý úlgilerine jolyǵatynymyz sózsiz. Joǵarydaǵy dańqty grek batyry Ahıllestiń de atyn aqıqatqa bergisiz asqaqtatqan áıgili Gomer abyz. 

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу