Балаңыз мектепке дайын ба?

Жаңа оқу маусымы ең алдымен ата-аналарды әбігерге салады. Жыл сайын әр отбасында жалғасатын мектепке дайындық шаралары басталып кетті. Осыған орай дүкендер мен базарларда сатушылардың көпшілігі тауарларын мектеп формасымен толықтырған. Ата-аналар базардағы ең төменгі баға қолжетімді болғанымен, сапасы сын көтермейтінін айтады. Ал орташа сападағы керек-жараққа әркімнің қолы жете бермейді. Оның үстіне Қазақстан мектептерінде бірдей форма тіктіріп, бір жерден ғана киім ал дейтін «бұйрықтың» жойылғанына қарамастан, ата-ананың қалтасын қағатын жағдай биыл да жалғасып жатқан сыңайлы. 

Егемен Қазақстан
24.08.2018 2167
2

Сан құбылған стандарт

Биыл Білім және ғылым министрлігі тапсырыспен тіктіру жүйесін тоқтатып, қыздар мен ұлдарға арналған жалпылама стандарт шығарды. Бірақ бас қала мектептері костюмдерді бірыңғай қою көк түс қылып белгіледі. Жаңа стандарт бойынша ұлдардың формасына пиджак, күрме (жилет), ақ жейде мен шалбар кіреді. Қыздар бұған қоса сарафан, белдемше алуы шарт. Осыған сай киім-кешекті ата-аналар өз қалауы бойынша дайындайды. Алайда осыған дейін оқушыларына ашық көк түсті форма киюді талап еткен кейбір мектептер қою көк түске көшуге мәжбүр. Демек бала өткен жылғы формасын бойына шақ келсе де кие алмайды. 

Орталық коммуникация­лар қызметінде өткен брифинг­те Қазақстанның Бас мемлекеттік санитарлық дәрігері Жан­дар­бек Бекшин мектеп формасының сапасына назар аударылуы керегін айтқан. Оның айтуынша синтетикалық талшықтардан ауа өтпейді, мұндай материал аллергия тудыруы мүмкін. Алайда қолжетімді балалар киім-кешегінің кез келгені табиғи материалдардан (тоқыма, мақта, жібек) немесе вискозадан тігіле бермейтіні анық. Арқаға асатын сөмкенің ортопедиялық арқалығы, жалпақ иықбауы болғаны дұрыс дегенді алға тартқан Жандарбек Бекшин бұл балалардың тірек-қозғалыс аппараты ауруларына шалдығуының алдын алатынын айтты.

Қанша қаражат жұмсалады?

Ендеше Астанадағы базар мен дүкендердегі бағаны салыстырып көрейік. Базарда 28-34 өлшемдегі ұл баланың киімі (пиджак, шалбар, күрме) орта есеппен 17 мың, 36-40 өлшемдегі киім 18500 теңге, 42-52 өлшемдегі киім 22 мың теңге шамасында. Ал дүкендерде пиджак пен шалбардың өзі осы бағаны төңіректейді. Қыз балалар үшін бұл баға тағы өзгеріп сала береді. Базарда белдемше, пиджак, күрменің 28-34-ші өлшемдегісі  12-15 мың теңге тұрса, үш киімнің дүкендегі бағасы орта есеппен 20 мың теңгеге жетіп жығылады. 36-40 өлшемдегі қыздардың киімі (белдемше, пиджак, күрме) 15-18 мың теңге болса, дүкендерден орта есеппен 22 мың теңгеге алуға болады. 42-52 өлшемді қыздар киімін базардан 18-23 мың теңге көлемінде алуға болады. Осы өлшемді дүкендерден алу үшін ең кемінде 25 мың теңге жұмсайсыз. Бұған оқушының туфлиі мен спорттық аяқ киімін, қыздардың жұқа шұлығы мен бантигін қосыңыз. Бұдан бөлек біз есептемеген оқуға қажетті құрал-жабдықтар тағы бар...

Биыл тұңғышы 1-сыныпқа баратын Тоғжан Халықова базарларды аралап, лайықты бағаға киім ала алмағанын айтты. «Бізге мектеп өздері белгілеген дүкеннен ғана төсбелгі алуды бұйырды. Бұл дүкен басқа жақтан алған киімге төсбелгі жабыстырмайды екен. Сөйтіп солардың ғана мектеп формасын алуға мәжбүр болдық. Ал онда­ғы баға базардан екі есе қымбат. Базардан 3500 теңгеге алуға болатын көкірекшені 6 мың теңгеге сатып алдым. Жейде, кофта және шалбардың да әрқайсысын 6 мыңға, пиджакты 10 мыңға, гал­с­тукты 1500 теңгеге алдым. Енді ұлымның туфлиі мен спорттық аяқ киіміне жеке-жеке кемінде 11 мың теңге жұмсағалы отырмын. Рюкзактың базардағы бағасының өзі 7 мың теңге тұрады екен», дейді жас ана. 

Мұқтаждарға кім көмектеседі?

Еліміздегі демографияның оң өзгерістеріне байланысты кей отбасында 4-5 балаға дейін мектепке барады. Ал қалталылардың көбі көпбалалы емес екенін ескерсек, мектепке балаларын қос-қостап апаратын да қоңыр­қалталы қазақтар.  

Сондықтан да елімізде жыл сайын «Мектепке жол» акция­сы ұйымдастырылып келеді. Биыл он бірінші рет өтіп жатқан шара 1 тамыздан 30 қыркүйекке дейін жалғасады. Балалардың құқы­ғын қорғау комитетінің төрағасы Нұрбек Оршыбековтың мәлім­деуінше, акция аясында осы жылы 3 миллионға жуық балаға 17 миллиард теңгеден астам қаржыға материалдық көмек көрсе­тіледі. Былтыр аталған қайы­рым­дылық көмек 3 миллиард теңгені құрап, 316 мың оқушыға үлестірілген. Алайда айна­ламызда жүрген кейбір көпбалалы отбасылардың осы мүм­кін­діктен құр қалып, қина­лып жүр­генін жазбасқа тағы болмайды. 

Сегіз баланы бағып-қағып отырған 42 жастағы Дәриға  Тағанованың биыл 4 баласы мектепке барады. Тұңғышын түлетіп, Алматыға аттандырған көпбалалы ана студенттің қалтасын 100 мың теңгемен толтырған. Бұған бозбаланың киім-кешегі мен басқа да керек-жарағын қосыңыз. Айына 15 мың теңге жәрдемақы алатын «Алтын алқа» иегері осының өзін жеті баласының аузынан жырып беріп отырғанын айтады. Әрине мұндайда жолдасының тапқан 71 мың теңге айлығы қалай тартса да 8 баланы асырауға жете қоймас. Сондықтан да Дәриға «балалар бірінің киімін бірі киер» деп отыр. «Биыл 1-сыныпқа баратын балама сөмке сұрап, аудандық әкімдікке өтініш жазғанмын. Бірақ әлі жауап жоқ. Құдай берген балаларымның несібесін Құдай ғана берер», дейді үмітін үзбеген ана. 

Майгүл СҰЛТАН, 
«Егемен Қазақстан»

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Қ.Тоқаев Мюнхен конференциясына қатысты

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

17.02.2019

Дәрігерлер балаларды көңілді бимен оятты

17.02.2019

Алакөл ауданында көпбалалы отбасыларға пәтер берілді

17.02.2019

Қазақстан дзюдошылары Еуропа кубогінен екі медаль жеңіп алды

17.02.2019

Жансель Дениз Turkish Open турнирінде жеңімпаз атанды

17.02.2019

Елена Круглыхина могулшылар алдындағы басты міндетті атады

17.02.2019

17 ақпанға арналған ауа райы болжамы

16.02.2019

ҚХЛ: «Барыс» биыл «Авангардтан» төртінші мәрте жеңілді

16.02.2019

Сапарбаев: Бірде бір бала назарсыз әрі қамқорсыз қалмауы керек

16.02.2019

Головкин былғары қолғабын шегеге іле ме?

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу