«Хат қоржын»

Егемен Қазақстан
24.08.2018 7618
2

...сүйсініс білдіреді

Мүгедек азамат тігін тігіп, ау тоқып жүр

Сыр өңіріндегі Абай ауылының тұрғыны Оңдашбай Өтеміс тігін тігуді жастайынан үйренген еді. Əсіресе ол құлақшын, тымақ тігудің хас шебері. Бас киім мен киімге тапсырыс беріп тіктіретіндер де көбейген болатын. Бірде қаңтардың қақаған аязында Оңдашбай далада мал бағып жүріп, атынан қалың қарға оңбай құлайды. Аяз жайлап, үскірік ескен сол күні саусақтарын үсік шалады.

«Тағдырдың жазуы осылай болар, екі қолдағы он саусақ үсіп қалғасын дәрігерлердің кесіп тастауына тура келді. Басында қатты қиналдым. Он екі мүшеңнің сау болғанына жетпейді ғой, тірлік істеуден қалдым. Бірақ бұл сынақ. Оған төтеп беру керек болды», дейді Оңдашбай.

Оны қиналған сәттерінде жары Қиғаш өмірден баз кештірмей, көмек көрсетіп, жігерін жаныды. «Отағасы келе-келе оңала бастады. Қайратты, еңбекқор азамат қой. Әр іске икемі бар. Оның үстіне, төрт ұлдың әкесі қол қусырып қарап отырғанды құп көрмей, ескі кәсібіне қайта оралды», дейді жары Қиғаш.

Тігін машинасын қайта қолға алған Оңдашбай құлақшыннан өзге көрпе, перде, масахана секілді дүниелер тігеді. Сонымен қатар «сегіз қырлы, бір сырлы» жігіт ау тоқиды. Бақшасын өсіріп, өнімін де сатады. Қорасындағы азын-аулақ малын бағып, балаларының ауызын аққа тигізіп отырған жайы бар. 

Аман БОЛСЫН
Қызылорда облысы

...ой бөліседі

Мазмұнын бір жүйеге келтіру қажет

Көп тілді оқыту – жас ұрпақтың білім кеңістігінде еркін самғауына жол ашатын, бүгінгі күнгі ең басты қажеттілік. Тілдің адам өмірінде шешуші рөл атқаратыны әркімге де түсінікті. Ол танудың, түсінудің, дамудың құралы. Ал үш тіл білу – біздің мемлекетіміздің халықаралық байланыстарын дамытуға мүмкіндік беретін және мәдениетаралық қарым-қатынастардың аса маңызды құралы. Қазіргі таңда ең алдымен мектепке дейінгі ұйымдардың деңгейінде көптілді білім беру мазмұнын бір жүйеге келтіру қажет. Мектеп жасына дейінгі кезең тілдерді үйрену ең қолайлы шақ. Өйткені балалардың шет тіліне деген қызығушылықтары артып, үйреніп жатқан тілдерінде сөздердің, дыбыстардың, сөйлемдердің дұрыс айтылуы қалыптасады, сөздік қоры жинақталады.

Мектепке дейінгі тәрбиеленушілер қазақ тілімен қатар орыс тілін және ағылшын тілдерін меңгеріп жатыр. Балабақшамызда бағдарламаға сай тақырыптар, тақпақтар, театрландырылған ертегілер, сергіту сәттері баланың ағылшын тіліне деген қызығушылығын арттыра түседі. «Үш тұғырлы тіл» мәселесі жас ұрпақтың өз замандастарынан кейін қалып қоймауын ойластырып отырған заманауи саясат деуіміз керек. Ендеше, «Үштұғырлы тілді» меңгеру – еркіндіктің, бостандықтың, бүкіл әлем бойынша жүріп-тұрудың кепілі. 

Сандуғаш ҚАЙРАҚПАЕВА

...үлгі тұтады

Қалтқысыз қызмет осындай-ақ болсын

Көп жылдан бері Алматы қаласының төңірегінде тұрып жатқан мен – бір кездері еңбек еткен ауылда «Үш Қақпақ» сауықтыру орны ашылыпты, емі шипалы екен, әсіресе саумалдың нақ өзін ішуге болады дегенді естіп сол мекенге ат басын тіреген болатынмын.

Алматы облысы, Райымбек ауданының Қақпақ елді мекенімен қаптарлас «Дегерес» тауының арғы жазығында орналасқан «Бес­найза» қонақүйінде демалушылар дән риза. Мұнда келушілер тау самалы, ғажап қымызы, әсіресе емге дауа саумалды сауын іргесінен күніне 6 рет ішіп ем-домның әсерін бірден біледі. Тау тасынан өріліп тұрғызылған қонақүйде теледидардан тартып барлық жағдай жасалған. Бүкіл жарық арнайы күн сәулесі аппаратымен қамтамасыз етілген. 

Сауықтыру орнының жетекшісі Бекжан Сағымбаевтың айтуынша, мұнда емдік қасиеті ерекше монша әне-міне салынып бітеді. Тау бөктеріне өрлеп аң атамыз, сарқырама өзеннен балық аулаймыз дегендерге жөн-жосығы дайын. Тігілген киіз үйлерде, арнайы алаңдарда салт-дәстүрімізден хабар етер шетелден келгендерге көрсететіндей дәрежеде тарту-таралғылар ұсынылады. Киіз үй құрылысынан тартып, ат әбзелдері, бүркіт баптау сияқты өнегелі істер қолға алыныпты. Әсіресе аудан көлемінде жақсы оқып бітірген балаларға киіз үй құрау, ат ерттеу, бие сауу, құрт-ірімшік дайындау сияқты тәрбиелік мәндегі іс-шаралардың өзі біраз екен. 

Астанадан тартып, еліміздің біраз жерінен келіп демалып қайтып жатқан азаматтар бұл үлгі боларлық қам-қарекетке дән риза. 

Әлімберді ШОРМАНОВ,
зейнеткер
Алматы облысы

...талап етеді

Күйдiң қадiрiне жете алмай жүрмiз

Осыдан отыз жыл бұрын Сарыағашқа Нығмет есiмдi азамат көшiп келдi. Өзбекстанда туып, сол жақта отбасылы болған Нығметтiң Қазақстанға көшуiне бiр кездерi радиодан естiген қазақ күйлерi әсер етiптi. «Кезiнде радиоқабылдағыштан қазақтың күйлерiн жиi тыңдайтынмын. Кейiн жағдайға байланысты Ташкенттен көшу керек болды. Сол кезде қазақтың кең пейiлi мен байтақ даласына осы қазақ күйлерi тартып әкеттi», дейдi Нығмет өткенiн еске алып. 

Мiне, қазақ музыкасының, оның iшiнде домбырамен орындалатын күйлердiң кұдiретi! Домбыра – өз алдына дара тұрған ұлы аспап. Жүздеген ғасырлар бойы халықтың жанын, шерiн, арманын, қуанышын, мұң-мұқтажын айтып келген қасиеттi аспап. Айтпағым, мемлекетiмiз қазақтың домбырасын мұнан да зор деңгейге көтеру үшiн арнайы шаралар қабылдауы керек сияқты. Балалардың бойына жастайынан қазақтың рухын сiңiру үшiн мектептерде күй сабағын енгiзу қажет. Күй – ұлтты тәрбиелейтiн, қазақ рухымен сусындататын ең төте жол. Телерадиолардан да қазақтың күйiн насихаттайтын арнайы бағдарламалар ашылса игі. Бұл да ұлттың ұлылығын танытудың бiр жолы емес пе? Күй, домбыра – қазақтың жаны. Ал бiз қазiр шетелдiң әуенiне елiктеп, өз жанымыздан, өзiмiзден безiп жүрмiз...

Есмұрат БИТЕМIРОВ

Түркістан облысы,
Сарыағаш қаласы

...өкініш білдіреді

Аялау мен «арқалауды» шатастырмаңдар!

Осы күні қыз ұзатуда ұзатылатын қызды күйеуі көтеріп әкетсін деген «дәстүр» шықты. Бұл да шетелге еліктеуден туған болуы керек. Тіпті ұзатылатын қызды ағасы көтеріп әкеліп жігіттің құ­шағына өңгеріп бергенді де көргенбіз. Бұл да дүбәра дәстүрдің бірі. Жігіт қалыңдығын аялап өтсін деген тілектен туған-мыш. 

Ау, айналайын-ау, аялау басқа, «арқалау» басқа. Ал түйенің жарты етіндей қалыңдығын көтерем деп күлкі болған күйеулерді де көрдік.

Бірінші күннен қолыңа көтеріп алсаң, екінші күні қалыңдығың секіріп басыңа шығады. Сонда атамыз қазақтың «қатынды бастан» дегені қайда қалды? Ойланыңдар, жігіттер, аялау мен «арқалауды» шатастырмаңдар!

Ержан ТӘЛІП

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

22.09.2018

Жалпықалалық сенбілікте 9 мыңнан астам ағаш егілді

22.09.2018

Мақтаарал ауданында «Жасыл ел» жастардың еңбек жасақтары жұмысын бастады

22.09.2018

«Балалар Евровидениесі» байқауының жеңімпазы анықталмақ

22.09.2018

Халықаралық «Ясауитану-2018» байқауы өз мәресіне жетті

22.09.2018

Елбасы елорданың қала құрылысын игеру жоспарымен танысты

22.09.2018

Даниал Ахметов Зырян ауданын Алтай деп атау туралы ұсынысты қолдады

22.09.2018

Елбасы Чан Дай Куангтің қайтыс болуына байланысты көңіл айтты

22.09.2018

Жаңа Жібек жолы: Алматы

22.09.2018

Катонқарағай ауданы тұрғынының сібір жарасынан көз жұмғаны расталды

22.09.2018

Сенаторлар сенбілікке шықты

22.09.2018

Б.Бекназаров Әзербайжан Парламентінің 100-жылдығына арналған шараға қатысты

22.09.2018

Мұнайдың әлемдік бағасы өсті

22.09.2018

Лондонда қазақстандық өнер көрмесі ашылды

22.09.2018

Түркия «Қазақстан» журналын шығарды

22.09.2018

Ақтөбеде «Анаға тағзым» орталығы ашылды

21.09.2018

Тимур Жақсылықов Президенттің көмекшісі болып тағайындалды

21.09.2018

Маман дайындау мәселесі талқыланды

21.09.2018

Астанада тұрғын үй кешенінде шартты өртті сөндіру бойынша тактикалық оқу-жаттығу өтті

21.09.2018

Бүркітші қыз Айшолпан түскен «Көшпенділер» фильмі көрерменін қуантады

21.09.2018

Павлодарда биыл 1655 жұп қосылса, 1101-і ажырасқан

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qasiet pen qasiret

«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. О́zimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Minez adamnyń taǵdyry ma?

Qazir Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý» baǵdarlamasy týraly jıi áńgime qozǵalýda. Jańa turpatty jańǵyrýdyń eń basty sharty – ulttyq kodyńdy saqtaı bilý, ıaǵnı zaman jańalyqtaryn qabyldaı, oǵan ún qosa otyryp, basqa ulttardan árdaıym erekshelendirip turatyn ózińniń ulttyq bolmysyńdy, qazaqy qalybyńdy damyta bilý ekendigi aıtylýda.

Жұмабай ШАШТАЙҰЛЫ, «Егемен Қазақстан»

Esti men eski

Elektrondy aqparat quraldaryn qosa qalsań-aq jarq etip shyǵa keletin ánshilerdiń bitim-bolmystarynan syr aýlaı uzaq qadalatynyń bar. Qyz-jigitterdiń arasynda burynnan biletiniń ıa qatarǵa jańa-jańa ilingenderiniń oryndaǵan ánderine qulaı elikpeseń de – beker obaldary káne, beıjaı tyńdap otyrǵyzbaıtyn izdenisteriniń qýaty barshylyq. Bul salanyń jetik bilgiri sanalmasań da, tańdaǵan repertýaryna ózińshe kóńil aýdaryp, naqyshyn ishki tarazyńmen ólshep, órnek ıirimin oısha saraptaısyń ǵoı, baıaǵy. 

Ермухамед Мәулен, «Егемен Қазақстан»

Boljam aıtyp baıyǵandar

Sport bızneske aınalǵaly qashan. Árıne bul sózben qazir eshkim daýlasa almaıdy. Álemdegi eń baı adamdar sportshylar ekeni anyq. Alaıda osy sport bıznesi salasynda alaıaqtyq ta joq emes. Ásirese bás tigip aqsha tabatyndar men qandaı báske qoıý kerektigin usynatyndardan aıaq alyp júre almaısyz. Keńes beretin keń­seler men aqyl aıtyp otyratyn saıttar qap­tady. Aldaǵy ýaqytta alaıaqtardyń arbaýyna túspes úshin bul júıeniń qalaı áreket etetinin aıtyp óteıin. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Naǵyz Báıterek

Qazirgi baspasóz betterinde, buqaralyq aqparat quraldarynda «Báıterek» degen sóz teńeý retinde kóbinese qoǵamǵa eńbegi sińgen nemese ómir jolynda jeke basy jaqsy tabystarǵa jetken, sodan halyqtyń kózine túsken adamdarǵa qatysty qoldanylyp júr. Durys-aq. Ondaı adamdardyń eńbegi halyq ıgiligine jarap jatsa, sol ıgilikten kóptegen adamdar nár alyp, turmysyn jaqsartsa nemese sol adamnan úlgi alý arqyly urpaǵyna durys tárbıe, baǵyt-baǵdar berse, tipti basqany bylaı qoıǵanda, et jaqyn týystary, aýyldastary sonyń saıasynan pana taýyp, sol arqyly ómirin durys arnada jalǵastyryp jatsa, nege qoldanbasqa. Rasynda da, mundaı adamdar «Báıterek» degen atqa ábden laıyq qoı.

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу