«Хат қоржын»

Егемен Қазақстан
24.08.2018 7863
2

...сүйсініс білдіреді

Мүгедек азамат тігін тігіп, ау тоқып жүр

Сыр өңіріндегі Абай ауылының тұрғыны Оңдашбай Өтеміс тігін тігуді жастайынан үйренген еді. Əсіресе ол құлақшын, тымақ тігудің хас шебері. Бас киім мен киімге тапсырыс беріп тіктіретіндер де көбейген болатын. Бірде қаңтардың қақаған аязында Оңдашбай далада мал бағып жүріп, атынан қалың қарға оңбай құлайды. Аяз жайлап, үскірік ескен сол күні саусақтарын үсік шалады.

«Тағдырдың жазуы осылай болар, екі қолдағы он саусақ үсіп қалғасын дәрігерлердің кесіп тастауына тура келді. Басында қатты қиналдым. Он екі мүшеңнің сау болғанына жетпейді ғой, тірлік істеуден қалдым. Бірақ бұл сынақ. Оған төтеп беру керек болды», дейді Оңдашбай.

Оны қиналған сәттерінде жары Қиғаш өмірден баз кештірмей, көмек көрсетіп, жігерін жаныды. «Отағасы келе-келе оңала бастады. Қайратты, еңбекқор азамат қой. Әр іске икемі бар. Оның үстіне, төрт ұлдың әкесі қол қусырып қарап отырғанды құп көрмей, ескі кәсібіне қайта оралды», дейді жары Қиғаш.

Тігін машинасын қайта қолға алған Оңдашбай құлақшыннан өзге көрпе, перде, масахана секілді дүниелер тігеді. Сонымен қатар «сегіз қырлы, бір сырлы» жігіт ау тоқиды. Бақшасын өсіріп, өнімін де сатады. Қорасындағы азын-аулақ малын бағып, балаларының ауызын аққа тигізіп отырған жайы бар. 

Аман БОЛСЫН
Қызылорда облысы

...ой бөліседі

Мазмұнын бір жүйеге келтіру қажет

Көп тілді оқыту – жас ұрпақтың білім кеңістігінде еркін самғауына жол ашатын, бүгінгі күнгі ең басты қажеттілік. Тілдің адам өмірінде шешуші рөл атқаратыны әркімге де түсінікті. Ол танудың, түсінудің, дамудың құралы. Ал үш тіл білу – біздің мемлекетіміздің халықаралық байланыстарын дамытуға мүмкіндік беретін және мәдениетаралық қарым-қатынастардың аса маңызды құралы. Қазіргі таңда ең алдымен мектепке дейінгі ұйымдардың деңгейінде көптілді білім беру мазмұнын бір жүйеге келтіру қажет. Мектеп жасына дейінгі кезең тілдерді үйрену ең қолайлы шақ. Өйткені балалардың шет тіліне деген қызығушылықтары артып, үйреніп жатқан тілдерінде сөздердің, дыбыстардың, сөйлемдердің дұрыс айтылуы қалыптасады, сөздік қоры жинақталады.

Мектепке дейінгі тәрбиеленушілер қазақ тілімен қатар орыс тілін және ағылшын тілдерін меңгеріп жатыр. Балабақшамызда бағдарламаға сай тақырыптар, тақпақтар, театрландырылған ертегілер, сергіту сәттері баланың ағылшын тіліне деген қызығушылығын арттыра түседі. «Үш тұғырлы тіл» мәселесі жас ұрпақтың өз замандастарынан кейін қалып қоймауын ойластырып отырған заманауи саясат деуіміз керек. Ендеше, «Үштұғырлы тілді» меңгеру – еркіндіктің, бостандықтың, бүкіл әлем бойынша жүріп-тұрудың кепілі. 

Сандуғаш ҚАЙРАҚПАЕВА

...үлгі тұтады

Қалтқысыз қызмет осындай-ақ болсын

Көп жылдан бері Алматы қаласының төңірегінде тұрып жатқан мен – бір кездері еңбек еткен ауылда «Үш Қақпақ» сауықтыру орны ашылыпты, емі шипалы екен, әсіресе саумалдың нақ өзін ішуге болады дегенді естіп сол мекенге ат басын тіреген болатынмын.

Алматы облысы, Райымбек ауданының Қақпақ елді мекенімен қаптарлас «Дегерес» тауының арғы жазығында орналасқан «Бес­найза» қонақүйінде демалушылар дән риза. Мұнда келушілер тау самалы, ғажап қымызы, әсіресе емге дауа саумалды сауын іргесінен күніне 6 рет ішіп ем-домның әсерін бірден біледі. Тау тасынан өріліп тұрғызылған қонақүйде теледидардан тартып барлық жағдай жасалған. Бүкіл жарық арнайы күн сәулесі аппаратымен қамтамасыз етілген. 

Сауықтыру орнының жетекшісі Бекжан Сағымбаевтың айтуынша, мұнда емдік қасиеті ерекше монша әне-міне салынып бітеді. Тау бөктеріне өрлеп аң атамыз, сарқырама өзеннен балық аулаймыз дегендерге жөн-жосығы дайын. Тігілген киіз үйлерде, арнайы алаңдарда салт-дәстүрімізден хабар етер шетелден келгендерге көрсететіндей дәрежеде тарту-таралғылар ұсынылады. Киіз үй құрылысынан тартып, ат әбзелдері, бүркіт баптау сияқты өнегелі істер қолға алыныпты. Әсіресе аудан көлемінде жақсы оқып бітірген балаларға киіз үй құрау, ат ерттеу, бие сауу, құрт-ірімшік дайындау сияқты тәрбиелік мәндегі іс-шаралардың өзі біраз екен. 

Астанадан тартып, еліміздің біраз жерінен келіп демалып қайтып жатқан азаматтар бұл үлгі боларлық қам-қарекетке дән риза. 

Әлімберді ШОРМАНОВ,
зейнеткер
Алматы облысы

...талап етеді

Күйдiң қадiрiне жете алмай жүрмiз

Осыдан отыз жыл бұрын Сарыағашқа Нығмет есiмдi азамат көшiп келдi. Өзбекстанда туып, сол жақта отбасылы болған Нығметтiң Қазақстанға көшуiне бiр кездерi радиодан естiген қазақ күйлерi әсер етiптi. «Кезiнде радиоқабылдағыштан қазақтың күйлерiн жиi тыңдайтынмын. Кейiн жағдайға байланысты Ташкенттен көшу керек болды. Сол кезде қазақтың кең пейiлi мен байтақ даласына осы қазақ күйлерi тартып әкеттi», дейдi Нығмет өткенiн еске алып. 

Мiне, қазақ музыкасының, оның iшiнде домбырамен орындалатын күйлердiң кұдiретi! Домбыра – өз алдына дара тұрған ұлы аспап. Жүздеген ғасырлар бойы халықтың жанын, шерiн, арманын, қуанышын, мұң-мұқтажын айтып келген қасиеттi аспап. Айтпағым, мемлекетiмiз қазақтың домбырасын мұнан да зор деңгейге көтеру үшiн арнайы шаралар қабылдауы керек сияқты. Балалардың бойына жастайынан қазақтың рухын сiңiру үшiн мектептерде күй сабағын енгiзу қажет. Күй – ұлтты тәрбиелейтiн, қазақ рухымен сусындататын ең төте жол. Телерадиолардан да қазақтың күйiн насихаттайтын арнайы бағдарламалар ашылса игі. Бұл да ұлттың ұлылығын танытудың бiр жолы емес пе? Күй, домбыра – қазақтың жаны. Ал бiз қазiр шетелдiң әуенiне елiктеп, өз жанымыздан, өзiмiзден безiп жүрмiз...

Есмұрат БИТЕМIРОВ

Түркістан облысы,
Сарыағаш қаласы

...өкініш білдіреді

Аялау мен «арқалауды» шатастырмаңдар!

Осы күні қыз ұзатуда ұзатылатын қызды күйеуі көтеріп әкетсін деген «дәстүр» шықты. Бұл да шетелге еліктеуден туған болуы керек. Тіпті ұзатылатын қызды ағасы көтеріп әкеліп жігіттің құ­шағына өңгеріп бергенді де көргенбіз. Бұл да дүбәра дәстүрдің бірі. Жігіт қалыңдығын аялап өтсін деген тілектен туған-мыш. 

Ау, айналайын-ау, аялау басқа, «арқалау» басқа. Ал түйенің жарты етіндей қалыңдығын көтерем деп күлкі болған күйеулерді де көрдік.

Бірінші күннен қолыңа көтеріп алсаң, екінші күні қалыңдығың секіріп басыңа шығады. Сонда атамыз қазақтың «қатынды бастан» дегені қайда қалды? Ойланыңдар, жігіттер, аялау мен «арқалауды» шатастырмаңдар!

Ержан ТӘЛІП

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

17.02.2019

Өскеменде 37 көшеге жаңа атау берілді

17.02.2019

Геннадий Головкиннің ықтимал қарсыластары белгілі болды

17.02.2019

Талдықорғанда «Тайлақтың тақиясы» фильмінің тұсаукесері өтті

17.02.2019

Биатлоннан әлем кубогі: Роман Еремин із кесушілер сынында 48-ші орын алды

17.02.2019

Ғылыми жобалардың үздіктері анықталды

17.02.2019

Қыздар бесік жырын айтудан жарысқа түсті

17.02.2019

Үндістанда орын алған террористік әрекетке байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

​Иранда орын алған террористік әрекеттерге байланысты СІМ мәлімдеме жасады

17.02.2019

Көркем гимнастикадан төрт дүркін әлем чемпионы Гран-приде Димаштың әніне биледі

17.02.2019

Қазақстандық футболшы голландиялық клубқа 6:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті

17.02.2019

Болгариядағы "Странджа" турнирінде алты боксшымыз ширек финалға өтті

17.02.2019

Қазақстанның көрікті жерлері туралы бағдарлама халықаралық сыйлыққа ие болды

17.02.2019

Димаш пен Данэлияның The World's Best шоуындағы қарсыластары анықталды 

17.02.2019

Қ.Тоқаев Мюнхен конференциясына қатысты

17.02.2019

Көркем гимнастикадан Мәскеудегі Гран-при: Әділханова 19-шы орында

17.02.2019

Қарағанды облыстық соты республикалық байқауда жүлдегер атанды

17.02.2019

Қанат ТІЛЕУХАН. Қайтқан қыз (Әңгіме)

17.02.2019

«Батыс» өңірлік қолбасшылығында ауқымды шара өтті

17.02.2019

Берни Сандерс АҚШ президенті лауазымы үшін қайта күресуге шешім қабылдады

17.02.2019

Дәрігерлер балаларды көңілді бимен оятты

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Elorda: kósheler, avtobýstar, aıaldamalar

Astana jyl sanap ósip keledi. Bir kezderi oblys ortalyǵy bolǵan shaǵyn ǵana qala az ýaqyttyń ishinde elimizdegi iri shaharlardyń qataryna qosyldy. Munyń bári qarqyndy júrgizilgen qurylys jumystarynyń nátıjesinde júzege asyp otyr. Ras, qazir 2000 jyldardyń basyndaǵydaı ekpin joq. Degenmen áli de bolsa jańa ǵımarattar men turǵyn úıler turǵyzý isinde alǵa basý bar. Bas qala, jańadan turǵyzylyp jatqan elorda bolǵandyqtan, qurylys jumystarynyń jalǵasa beretinine kúmán joq.

Жақсыбай САМРАТ, «Егемен Қазақстан»

Oqıǵalar uǵymdy bolsa ıgi

Tildiń túıtkili qansha aıtsaq ta tarqamaıtyn boldy. Burynǵydaı eshkim zorlamasa da, eshkim tizege salmasa da, ana tilimizde sóıleıik dep urandap jatsaq ta, halqymyzdyń qalada turatyn negizgi bóligi únemi orys tilin qoldanýǵa beıil turatyny qynjyltady. Úlkender túgili qazaqsha oqıtyn balalarymyzdyń ózi orysshany tez qabyldaıdy. Qazaqsha oılanǵansha oryssha jyp etkizip jaýap bere qoıady. Eshkimdi kinálamaı, eshkimdi qaralamaı osynyń sebebin taǵy bir izdep kórelikshi...

Сүлеймен МӘМЕТ, «Егемен Қазақстан»

Qatygezdikke bala ǵana kináli me?

Sońǵy kezderi mektep oqýshylarynyń arasynda sotqarlyq órship barady. Teledıdardan kórip, áleýmettik jeliden oqyp otyrǵanda, olar mundaı qatygezdikke qalaı bardy degen saýal kókeıdi tebendeı tesip, oıdy oıran etedi. 

Александр ТАСБОЛАТОВ, «Егемен Қазақстан»

Keleli istiń paidasy

Búginde ár kólikke tirkelip beriletin memlekettik nómirlerdiń deni jappaı satylymǵa shyǵaryldy. Olar birkelki sandar men úılesimdi áripter tizbeginen quralǵandyqtan birden kóz tartady. Ony halyq arasynda «ádemi nómirler» deıdi. Atalǵan nómirlerdi alýǵa júrgizýshiler de yntyq. Ásirese qymbat kólik ıeleri úshin sándi nómirdi taǵý, ózine bir artyqshylyqty beretindeı kóredi. Endeshe bul nómirlerdi satylymǵa shyǵarǵannan kim utyp jatyr dep oılaımyz?

Мирас Асан, «Егемен Қазақстан»

Qumar oıynnyń quryǵy uzyn

«Aıdalada altyn bar» dese, soǵan birinshi qandastarymyz baratyn shyǵar dep oılaıtyn halge jettik. Bulaı deýimizge qoǵamda qordalanyp qalǵan, ordalanyp alǵan máseleler mysal bola alady. Sonyń biri – báske aqsha tigý, ıaǵnı býkmekerlik keńselerdiń keleńsiz kásibi bolyp tur. Jalpy, ózi jarymaı otyrǵan jannyń «úıde otyryp ońaı aqsha tabý jolyn úıretemin» degenine erip kete beretin ańqaý bolatynyna ekenine búginde kózimiz ábden jetti. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікір қосу