«Хат қоржын»

Егемен Қазақстан
24.08.2018 7722
2

...сүйсініс білдіреді

Мүгедек азамат тігін тігіп, ау тоқып жүр

Сыр өңіріндегі Абай ауылының тұрғыны Оңдашбай Өтеміс тігін тігуді жастайынан үйренген еді. Əсіресе ол құлақшын, тымақ тігудің хас шебері. Бас киім мен киімге тапсырыс беріп тіктіретіндер де көбейген болатын. Бірде қаңтардың қақаған аязында Оңдашбай далада мал бағып жүріп, атынан қалың қарға оңбай құлайды. Аяз жайлап, үскірік ескен сол күні саусақтарын үсік шалады.

«Тағдырдың жазуы осылай болар, екі қолдағы он саусақ үсіп қалғасын дәрігерлердің кесіп тастауына тура келді. Басында қатты қиналдым. Он екі мүшеңнің сау болғанына жетпейді ғой, тірлік істеуден қалдым. Бірақ бұл сынақ. Оған төтеп беру керек болды», дейді Оңдашбай.

Оны қиналған сәттерінде жары Қиғаш өмірден баз кештірмей, көмек көрсетіп, жігерін жаныды. «Отағасы келе-келе оңала бастады. Қайратты, еңбекқор азамат қой. Әр іске икемі бар. Оның үстіне, төрт ұлдың әкесі қол қусырып қарап отырғанды құп көрмей, ескі кәсібіне қайта оралды», дейді жары Қиғаш.

Тігін машинасын қайта қолға алған Оңдашбай құлақшыннан өзге көрпе, перде, масахана секілді дүниелер тігеді. Сонымен қатар «сегіз қырлы, бір сырлы» жігіт ау тоқиды. Бақшасын өсіріп, өнімін де сатады. Қорасындағы азын-аулақ малын бағып, балаларының ауызын аққа тигізіп отырған жайы бар. 

Аман БОЛСЫН
Қызылорда облысы

...ой бөліседі

Мазмұнын бір жүйеге келтіру қажет

Көп тілді оқыту – жас ұрпақтың білім кеңістігінде еркін самғауына жол ашатын, бүгінгі күнгі ең басты қажеттілік. Тілдің адам өмірінде шешуші рөл атқаратыны әркімге де түсінікті. Ол танудың, түсінудің, дамудың құралы. Ал үш тіл білу – біздің мемлекетіміздің халықаралық байланыстарын дамытуға мүмкіндік беретін және мәдениетаралық қарым-қатынастардың аса маңызды құралы. Қазіргі таңда ең алдымен мектепке дейінгі ұйымдардың деңгейінде көптілді білім беру мазмұнын бір жүйеге келтіру қажет. Мектеп жасына дейінгі кезең тілдерді үйрену ең қолайлы шақ. Өйткені балалардың шет тіліне деген қызығушылықтары артып, үйреніп жатқан тілдерінде сөздердің, дыбыстардың, сөйлемдердің дұрыс айтылуы қалыптасады, сөздік қоры жинақталады.

Мектепке дейінгі тәрбиеленушілер қазақ тілімен қатар орыс тілін және ағылшын тілдерін меңгеріп жатыр. Балабақшамызда бағдарламаға сай тақырыптар, тақпақтар, театрландырылған ертегілер, сергіту сәттері баланың ағылшын тіліне деген қызығушылығын арттыра түседі. «Үш тұғырлы тіл» мәселесі жас ұрпақтың өз замандастарынан кейін қалып қоймауын ойластырып отырған заманауи саясат деуіміз керек. Ендеше, «Үштұғырлы тілді» меңгеру – еркіндіктің, бостандықтың, бүкіл әлем бойынша жүріп-тұрудың кепілі. 

Сандуғаш ҚАЙРАҚПАЕВА

...үлгі тұтады

Қалтқысыз қызмет осындай-ақ болсын

Көп жылдан бері Алматы қаласының төңірегінде тұрып жатқан мен – бір кездері еңбек еткен ауылда «Үш Қақпақ» сауықтыру орны ашылыпты, емі шипалы екен, әсіресе саумалдың нақ өзін ішуге болады дегенді естіп сол мекенге ат басын тіреген болатынмын.

Алматы облысы, Райымбек ауданының Қақпақ елді мекенімен қаптарлас «Дегерес» тауының арғы жазығында орналасқан «Бес­найза» қонақүйінде демалушылар дән риза. Мұнда келушілер тау самалы, ғажап қымызы, әсіресе емге дауа саумалды сауын іргесінен күніне 6 рет ішіп ем-домның әсерін бірден біледі. Тау тасынан өріліп тұрғызылған қонақүйде теледидардан тартып барлық жағдай жасалған. Бүкіл жарық арнайы күн сәулесі аппаратымен қамтамасыз етілген. 

Сауықтыру орнының жетекшісі Бекжан Сағымбаевтың айтуынша, мұнда емдік қасиеті ерекше монша әне-міне салынып бітеді. Тау бөктеріне өрлеп аң атамыз, сарқырама өзеннен балық аулаймыз дегендерге жөн-жосығы дайын. Тігілген киіз үйлерде, арнайы алаңдарда салт-дәстүрімізден хабар етер шетелден келгендерге көрсететіндей дәрежеде тарту-таралғылар ұсынылады. Киіз үй құрылысынан тартып, ат әбзелдері, бүркіт баптау сияқты өнегелі істер қолға алыныпты. Әсіресе аудан көлемінде жақсы оқып бітірген балаларға киіз үй құрау, ат ерттеу, бие сауу, құрт-ірімшік дайындау сияқты тәрбиелік мәндегі іс-шаралардың өзі біраз екен. 

Астанадан тартып, еліміздің біраз жерінен келіп демалып қайтып жатқан азаматтар бұл үлгі боларлық қам-қарекетке дән риза. 

Әлімберді ШОРМАНОВ,
зейнеткер
Алматы облысы

...талап етеді

Күйдiң қадiрiне жете алмай жүрмiз

Осыдан отыз жыл бұрын Сарыағашқа Нығмет есiмдi азамат көшiп келдi. Өзбекстанда туып, сол жақта отбасылы болған Нығметтiң Қазақстанға көшуiне бiр кездерi радиодан естiген қазақ күйлерi әсер етiптi. «Кезiнде радиоқабылдағыштан қазақтың күйлерiн жиi тыңдайтынмын. Кейiн жағдайға байланысты Ташкенттен көшу керек болды. Сол кезде қазақтың кең пейiлi мен байтақ даласына осы қазақ күйлерi тартып әкеттi», дейдi Нығмет өткенiн еске алып. 

Мiне, қазақ музыкасының, оның iшiнде домбырамен орындалатын күйлердiң кұдiретi! Домбыра – өз алдына дара тұрған ұлы аспап. Жүздеген ғасырлар бойы халықтың жанын, шерiн, арманын, қуанышын, мұң-мұқтажын айтып келген қасиеттi аспап. Айтпағым, мемлекетiмiз қазақтың домбырасын мұнан да зор деңгейге көтеру үшiн арнайы шаралар қабылдауы керек сияқты. Балалардың бойына жастайынан қазақтың рухын сiңiру үшiн мектептерде күй сабағын енгiзу қажет. Күй – ұлтты тәрбиелейтiн, қазақ рухымен сусындататын ең төте жол. Телерадиолардан да қазақтың күйiн насихаттайтын арнайы бағдарламалар ашылса игі. Бұл да ұлттың ұлылығын танытудың бiр жолы емес пе? Күй, домбыра – қазақтың жаны. Ал бiз қазiр шетелдiң әуенiне елiктеп, өз жанымыздан, өзiмiзден безiп жүрмiз...

Есмұрат БИТЕМIРОВ

Түркістан облысы,
Сарыағаш қаласы

...өкініш білдіреді

Аялау мен «арқалауды» шатастырмаңдар!

Осы күні қыз ұзатуда ұзатылатын қызды күйеуі көтеріп әкетсін деген «дәстүр» шықты. Бұл да шетелге еліктеуден туған болуы керек. Тіпті ұзатылатын қызды ағасы көтеріп әкеліп жігіттің құ­шағына өңгеріп бергенді де көргенбіз. Бұл да дүбәра дәстүрдің бірі. Жігіт қалыңдығын аялап өтсін деген тілектен туған-мыш. 

Ау, айналайын-ау, аялау басқа, «арқалау» басқа. Ал түйенің жарты етіндей қалыңдығын көтерем деп күлкі болған күйеулерді де көрдік.

Бірінші күннен қолыңа көтеріп алсаң, екінші күні қалыңдығың секіріп басыңа шығады. Сонда атамыз қазақтың «қатынды бастан» дегені қайда қалды? Ойланыңдар, жігіттер, аялау мен «арқалауды» шатастырмаңдар!

Ержан ТӘЛІП

СОҢҒЫ ЖАҢАЛЫҚТАР

19.11.2018

Б.Сағынтаев энергия үнемдеу жобалары бойынша инвесторлармен жұмысты жандандыруды тапсырды

19.11.2018

Энергия үнемдеу жобаларын іске асырудан түсетін жыл сайынғы үнем 3,5 млрд теңгені құрайды

19.11.2018

Үкіметте «Нұрлы жол» мемлекеттік бағдарламасының іске асырылу барысы қаралды

19.11.2018

Жыл басынан бері қазақстандық және шетел әуе тасымалдаушылары 13 жаңа бағытты ашты

19.11.2018

QazaqGeography съезі ұйымның жаңа кеңсесінде өтті

19.11.2018

Қазақстандық делегация Дүниежүзілік төзімділік саммитіне қатысты

19.11.2018

Дін саласының жағдайы туралы баяндаманың қорытындысы жарияланды

19.11.2018

Мемлекеттік басқару академиясы қазақстандық тәжірибені тарату орталығына айналды

19.11.2018

Алматыда ХІV Халықаралық Шәкен Айманов кинофестивалі ашылды

19.11.2018

Алматыда көлік апатынан 10 айда 114 адам ажал құшқан

19.11.2018

Жыр алыбы Жамбылдың өмірі сахналанды

19.11.2018

Павлодарда биыл 349 жол-көлік оқиғасы орын алған

19.11.2018

Абылайхан ЖҮСІПОВ: Токио туралы айтуға әлі ерте...

19.11.2018

Елбасы Шавкат Мирзиёевпен телефон арқылы сөйлесті

19.11.2018

Бай болсаң халқыңа пайдаң тисін

19.11.2018

Түркістанда халықаралық ғылыми-теориялық конференция өтті

19.11.2018

Маңғыстауда «Адал ұрпақ» ерікті мектеп клубтарының облыстық слеті өтті

19.11.2018

Маңғыстауда өткен тарихи турнир өз мәресіне жетті

19.11.2018

Энергия үнемдеу бойынша Қазақстан 32-ші орында

19.11.2018

Көкшетауда жылу ақысы арзандайды

ТАҒЫ ЖҮКТЕУ
КОЛУМНИСТЕР

Талғат БАТЫРХАН, Егемен Қазақстан

«Baı bolsań halqyńa paıdań tısin»

«Batyr bolsań jaýyńa naızań tısin, Baı bolsań halqyńa paıdań tısin». Kezinde aıyr tildi Áıteke bı aıtqan aqyldy sóz. Keler ǵasyrlarǵa da keter ǵaqlıa.

Сейфолла ШАЙЫНҒАЗЫ, «Егемен Қазақстан»

Esi ketken eskini alady

Búginde avtomobıl degen burynǵydaı baılyqtyń, sol kólikti satyp alǵan adamnyń áleýmettik jaǵdaıynyń jaqsy ekendiginiń kórsetkishi bolýdan qalyp barady. Bir úıde eki, keıde úsh avtokóliktiń bolýyn, tipti keıbir jumyssyz júrgenderdiń de avtokólik satyp alýyn oǵan mysal retinde keltirýge bolady. Osy oraıda avtomashınalardyń sonshalyq kóbeıip ketýiniń syry nede degen saýaldyń týyndaýy da zańdy. 

Сұңғат ӘЛІПБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Qala jáne qazaq

Astana – jastar qalasy. Qala kóshelerinde kele jatyp aınalańa qarasań kóbinese jastardy kóresiń. Demek, Astana – bolashaqtyń qalasy. Osy Astana arqyly qazaqtardyń qala halqyna aınalyp kele jatqandyǵyn jáne aınala alatyndyǵyn anyq baıqaýǵa bolady.

Қарашаш ТОҚСАНБАЙ, «Егемен Қазақстан»

Mádenıetti adam. Ol kim?

Osy keıde on ekide bir gúli ashylmaǵan kókórim jastarǵa albyrttyqtyń saldarynan jibergen aǵattyǵy men qateligin túzeý maqsatynda apalyq qamqorlyqpen azǵantaı bir aqyl-keńes aıta bastasań, munyńdy muqatý, tuqyrtý dep oılaıtyndaryna túsinbeısiń.  Olardyń bári syndy solaı qabyldaıdy degen pikirden aýlaqpyz árıne, biraq kúndelikti ómirde mundaı jaıtqa jıi tap bolyp jatatynymyz ras endi. Munan soń aldyńǵy tolqyn apalarymyz ben aǵalarymyzdyń aldarynan kese-kóldeneń ótpeı, jumsaǵan jaqtaryna quldyrańdaı usha jóneletin baıaǵy bizdiń kezimizdegi jastardyń eleýsiz ǵana eskertilgen úlkenderdiń áńgimesinen keıin endigári sol kemshilikti qaıtalamaýǵa tyrysatyn elgezektigi, qarapaıymdylyǵy, kishipeıildigi, ıbalylyǵy sanamyzǵa saǵynysh sazyndaı sarqyla oralady. 

Арнұр АСҚАР, «Егемен Қазақстан»

Sheraǵań shertken sher

Qazaq jýrnalıstıkasynyń qara narlary Sherhan Murtaza men Kamal Smaıylovtyń «Egemendegi» hattary kezinde qoǵamdyq sanaǵa serpilis ákelgeni málim. «Qadirli Kamal Dos!», «Qadirmendi Sherhan!» dep bastap, el ómiriniń qaltarys-bultarystaǵy búkil problemasyn jipke tizip kórsetken, odan shyǵatyn jol izdegen eki tulǵanyń hattaryn qazir oqysań, alysty boljaı bilgen kóregendigine eriksiz tańǵalasyń. 

ҰҚСАС ЖАҢАЛЫҚТАР

Тағы да оқу

Пікірлер(0)

Пікір қосу